Emissierechten

Europees Parlement scherpt klimaatambitie aan: 63 procent minder broeikasgas in 2030

Delegatieleiders Ska Keller van de Duitse Groenen en Malik Azmani van de VVD geven hun goedkeuring aan het nieuwe emissiehandelssysteem en laten hun achterban door middel van het opsteken van de duim weten dat ook te moeten doen. Beeld AFP
Delegatieleiders Ska Keller van de Duitse Groenen en Malik Azmani van de VVD geven hun goedkeuring aan het nieuwe emissiehandelssysteem en laten hun achterban door middel van het opsteken van de duim weten dat ook te moeten doen.Beeld AFP

Drie cruciale klimaatmaatregelen passeerden woensdag het Europees parlement. Dat is een opsteker voor Eurocommissaris Frans Timmermans, die met zijn klimaatambitie op schema ligt.

Romana Abels

De grote klimaatvoorstellen uit een pakket van dertien wetten dat de Nederlandse eurocommissaris Frans Timmermans vorig jaar juli lanceerde, zijn woensdag hun eerste grote hobbel gepasseerd. Het Europees parlement stemde na intensief onderhandelen over de plannen over emissierechten, een grensbelasting voor staal en een sociaal klimaatfonds. De meeste plannen werden iets aangepast ten opzichte van wat Timmermans had voorzien.

Het bestaande systeem van handel in rechten om broeikasgassen uit te stoten wordt uitgebreid naar de luchtvaart en de scheepvaart, sectoren die eerder niet over hun uitstoot hoefden te betalen.

Grensbelasting op ‘koolstofintensieve’ producten

Revolutionair in de nieuwe voorstellen is een grensbelasting die zal worden geheven op een aantal producten, zoals staal, cement, meststoffen en ijzer. Daarvan is de productie ‘koolstofintensief’, zoals de Commissie zegt. Dat betekent dat bij de productie veel broeikasgas vrijkomt.

De EU wil voorkomen dat strengere regelgeving op eigen grondgebied ervoor zorgt dat producenten verkassen naar gebieden waar de regels soepeler zijn en introduceert daarom deze grensheffing. De producenten van buiten de EU moeten, als ze de Europese markt op willen, betalen voor wat het ze aan CO2-heffingen had gekost als ze in Europa gehuisvest waren geweest.

Het grensprijsmechanisme heet CBAM in Brussel, een afkorting van carbon border adjustment mechanism. Dat moet voor een deel het huidige systeem van uitstootrechten gaan vervangen. Met CBAM hoopt de EU de industrie wereldwijd onder druk te zetten om klimaatvriendelijker te gaan produceren.

Op dit moment krijgen producenten een deel van de uitstootrechten gratis om zo de concurrentie met landen buiten Europa aan te kunnen. Die gratis emissierechten zullen, als het aan het Europees Parlement en de Europese Commissie ligt, in de vijf jaar tussen 2027 en 2032 gaan verdwijnen. In Timmermans’ oorspronkelijke plannen begon de uitfasering later, maar duurde die ook langer.

Volgens berekeningen van het Europees Parlement leidt het plan waarover nu is gestemd tot een vermindering van broeikasgassen met 63% in 2030. Het plan van Timmermans kwam uit op 61%.

Het parlement gaf ook zijn goedkeuring aan de instelling van een sociaal klimaatfonds, waarmee het mogelijk wordt om burgers tegemoet te komen bij de prijsstijgingen die de komende jaren het gevolg zullen zijn van deze klimaattransitie. Wonen en vervoer worden onvermijdelijk duurder.

Onderhandelingen

Nu het Europees Parlement zijn standpunt heeft bepaald, zullen de lidstaten zich over de voorstellen buigen. Een eerste ronde onderhandelingen staat gepland voor komende week in Luxemburg, als de 27 milieuministers bij elkaar zijn. Het is bepaald niet zeker dat zij het snel eens zullen worden.

Toch is er enige haast bij. Frans Timmermans presenteerde in juli vorig jaar een ambitieus pakket maatregelen waarmee Europa in 2050 klimaatneutraal moet worden. De eerste mijlpaal – 55 procent minder uitstoot van broeikasgas – ligt in 2030. Dat is voor Europese begrippen zo’n beetje overmorgen, want voordat een Europese wet in alle lidstaten is verwerkt in nationale wetgeving, is er zomaar een paar jaar voorbij.

In dat opzicht was het voor Timmermans een opsteker dat woensdag het parlement voor de plannen stemde. Die leken aan het begin van deze maand nog op de lange baan te worden geschoven, toen een geplande stemming in het Europees Parlement erover niet kon doorgaan. De sociaaldemocraten en de christendemocraten konden het toen nog niet eens worden, maar hebben elkaar inmiddels gevonden.

Lees ook:

Europees Parlement stemt voor afscheid brandstofauto, elektrisch is over 13 jaar de norm

Met moeite stemde het Europees Parlement voor vijf wetten die het klimaat moeten verbeteren. Maar drie belangrijke voorstellen uit het klimaatpakket haalden het niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden