AnalyseIran

Europeanen en Iran nu ook met elkaar in de clinch

De Iraanse president Hassan Rouhani.Beeld EPA

Europa schaart zich steeds meer achter de Verenigde Staten. Iran maakt daarmee geen onderscheid meer tussen de Europeanen en de Amerikanen.

Het conflict tussen Amerika en Iran is overgeslagen naar Europa. De Iraniërs besloten vorige week dat zij zich gedeeltelijk terugtrekken uit het nucleaire akkoord uit 2015 en zich niet meer zullen houden aan de uraniumrestricties. De Europeanen dreigen Iran nu met sancties, maar Teheran lijkt niet onder de indruk.

Er zijn al langer spanningen tussen de Europese landen en Iran, maar sinds de liquidatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani door Amerika zijn die alleen maar toegenomen. De Europese landen, waaronder Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland probeerden neutraal te blijven in het conflict tussen Iran en Amerika, maar die opstelling is niet langer houdbaar. Zowel de VS als Iran eisen de volledige medewerking van Europa.  

De Britten scharen zich nu achter de Amerikaanse president Trump. Hij wil de nucleaire deal met Iran vervangen door de ‘Trump-deal’. Zijn voorstel: strengere restricties aan Irans nucleaire programma en diens ballistische raketprogramma, maar ook het aan banden leggen van Irans hulp aan organisaties als het Libanese Hezbollah en de Iraakse sjiitische milities. 

Rouhani waarschuwt voor de gevolgen

Volgens Trump schaart de Britse premier Boris Johnson zich achter de ‘Trump-deal'. Johnson zou dinsdag zijn steun aan Trump hebben uitgesproken in een telefoongesprek. 

De Iraanse president Hassan Rouhani is woedend op de Britse steun voor het plan: “Ik weet niet wat deze premier in Londen denkt. Hij zegt: ‘laten we de nucleaire deal begraven en het Trump-plan invoeren’.” Rouhani waarschuwde de Britten ook voor de gevolgen. “Als jullie de verkeerde weg inslaan, dan zijn de gevolgen voor jullie rekening. De juiste weg is de terugkeer naar de nucleaire deal.” 

De Britten en Iraniërs liggen niet alleen met elkaar overhoop over de nucleaire deal. Vorige week arresteerden de Iraanse autoriteiten de Britse ambassadeur in Teheran omdat hij zou hebben meegedaan aan studentendemonstraties tegen de regering. Zelf zei hij alleen een wake ter ere van de slachtoffers van de vliegramp met het Oekraïense toestel te hebben bijgewoond. Hij werd kort daarna vrijgelaten, maar ook tot persona non grata verklaard. Iraanse media maakten woensdag bekend dat de Britse ambassadeur het land heeft verlaten. 

Iraanse schaakscheidsrechter keert niet terug

De 32-jarige Iraanse Shohreh Bayat trad in China op als scheidsrechter tijdens een wedstrijd schaken, maar kan nu niet meer terug naar huis. In haar geboorteland Iran circuleerden foto’s van Bayat, waarin zij te zien was zonder hoofddoek. Aan de BBC vertelde Bayat dat, toen ze na de wedstrijd haar telefoon aanzette, zag dat haar naam en foto circuleerde in Iraanse media. “Ze beweerden dat ik geen hoofddoek droeg uit protest tegen de hijab”, aldus Bayat. Ze durft vanwege de ophef niet meer terug te keren. Dit weekend ontvluchtte de Iraanse taekwondoka, Kimia Alizadeh, ook haar land. Zij verblijft momenteel in Eindhoven.

De Britten zijn niet de enige Europeanen die het aan de stok hebben met Iran. Duitsland en Frankrijk willen, net als Groot-Brittannië, een deel van de nucleaire deal herzien, omdat Iran zich niet langer houdt aan de uraniumrestricties uit het nucleaire akkoord. Als de ondertekenaars van het akkoord er niet uitkomen, dan kunnen de oude sancties tegen Iran weer van kracht worden.

De Iraanse president Rouhani reageerde met een ongekende felheid op het Europese dreigement. Hij wees er daarbij op dat Iran steeds minder verschillen ziet tussen de grote vijand Amerika en de Europeanen, ook op militair gebied. “Vandaag loopt de Amerikaanse soldaat (in het Midden-Oosten, red.) gevaar, maar morgen mogelijk de Europese soldaat”, aldus Rouhani. Daarmee verwees hij naar de recente aanval op Amerikaanse militairen in Irak, en suggereerde daarmee dat ook de Europese troepenmachten in het naburige Irak en Afghanistan, die daar met de Amerikanen zijn gestationeerd, mogelijk doelwit kunnen worden. 

Rouhani zei geen waarde meer te hechten aan de ‘ongefundeerde’ uitspraken van de Europeanen over Iran en ontkende dat zijn land zich heeft teruggetrokken uit het nucleaire akkoord. “Al onze activiteiten vallen onder het toezicht van het Internationale Atoomagentschap (IAEA, red.)”, aldus Rouhani.    

De Iraniërs gaan in ieder geval niet meer opnieuw met de Amerikanen om de tafel zitten, zo liet buitenlandminister Javad Zarif weten: “Ik had een deal met de VS, maar de VS hebben deze opgeblazen. Als ik een ‘Trump-deal’ sluit, hoe lang houdt die dan stand?”

Lees ook:

Iran neemt nieuwe stap in ontmanteling van nucleair akkoord

Iran gaat weer zijn nucleaire installatie in Fordow opstarten. De Iraniërs willen daarmee vooral druk zetten op de Europese landen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden