Hoge gasprijzen

EU zoekt naar maatregelen tegen prijsschok op de energiemarkt

Een demonstratie in Madrid tegen de hoge energieprijzen. 'De elektriciteitsbedrijven beroven ons, en de overheid werkt eraan mee.' Beeld AP
Een demonstratie in Madrid tegen de hoge energieprijzen. 'De elektriciteitsbedrijven beroven ons, en de overheid werkt eraan mee.'Beeld AP

Verschillende Europese landen willen dat de EU maatregelen neemt om de energiecrisis te beteugelen.

Zeker zeven keer is de gasprijs inmiddels over de kop gegaan dit jaar, van 16 euro per megawattuur in januari naar rond de 120 op woensdag. De afgelopen twee dagen steeg de prijs nog sneller dan eerder. Maar terwijl burgers en bedrijven steeds grotere zorgen hebben, zijn de door de EU beloofde beleidsvoorstellen een week vooruit geschoven.

Niet dat de hoge energieprijzen onbesproken blijven: er gaat sinds maandag bijna geen Europese vergadering voorbij zonder dat het probleem op de agenda staat. Maandag was het een thema in de Eurogroep in Luxemburg, dinsdag op een diner van Europese leiders in Slovenië en woensdag was het zowel een onderwerp voor het Europees Parlement in Straatsburg als een belangrijk agendapunt van de Europese ministers van energie in Luxemburg. Bij die laatste bijeenkomst vroegen Griekenland, Polen en Spanje om Europese maatregelen.

Maar op concrete stappen is het nog even wachten. Volgende week woensdag op zijn vroegst, zeggen Brusselse diplomaten, zal de Europese Commissie een voorstel presenteren waarmee lidstaten op korte termijn maatregelen kunnen nemen. Een voorstel voor een grondige verandering van de energiemarkt volgt aan het eind van het jaar.

Gezamenlijk energie inkopen?

Intussen zijn verschillende landen al op eigen houtje begonnen de gevolgen voor hun burgers te verzachten. Ook Nederland, dat 500 miljoen heeft vrijgemaakt om de armsten te helpen met hun energierekening. “Mensen moeten in staat blijven het huis te verwarmen”, zei demissionair premier Mark Rutte dinsdagnacht toen hij in Slovenië had gesproken met de andere Europese leiders.

Door een samenloop van omstandigheden is de vraag naar gas op dit moment bijzonder groot. Daardoor stijgen de prijzen wereldwijd.

Veel Europese landen vragen de EU om actie. In een gezamenlijke verklaring vroegen eerder deze week de ministers van financiën van Frankrijk, Spanje, Griekenland, Tsjechië en Roemenië de EU om te onderzoeken of EU-landen gezamenlijk energie kunnen gaan inkopen.

Schuiven met belastingen

Woensdag somde eurocommissaris Kadri Simson van energie in Straatsburg een aantal mogelijkheden op die Europese landen nu al kunnen treffen om te voorkomen dat huishoudens worden afgesloten.

Ze zei dat lidstaten consumenten gericht kunnen ondersteunen, dat ze energiebelastingen kunnen opheffen of heffingen verschuiven naar algemene belastingen. “Al deze maatregelen kunnen snel worden genomen onder de bestaande Europese wetgeving”, zei Simson.

Vanuit het Europarlement kreeg de Europese Commissie woensdag nog suggesties voor oplossingen. Volgens de liberale fractie Renew zou Europa meer gezamenlijke energievoorraden moeten aanhouden en de gas- en elektriciteitsprijzen loskoppelen.

Russische hand op de gaskraan

Veel fracties benadrukken dat het belangrijk is dat Europa minder afhankelijk wordt van leveranciers van buiten. Zo zei CDA’er Tom Berendsen: “40 procent van ons gas komt uit Rusland en dat land houdt maar wat graag de hand op de gaskraan als dat uitkomt”.

Simson heeft beloofd dat de Europese Commissie alle voorstellen in beraad neemt. Dat er maatregelen genomen moeten worden, staat voor de Europese Commissie vast. “Deze prijsschok moeten we niet onderschatten”, zei de eurocommissaris woensdag.

Ze maakt zich ook zorgen omdat deze crisis zo snel volgt op de coronacrisis, die veel Europese huishoudens nog in hun portemonnee voelen. Ze wil zoveel mogelijk voorkomen dat er meer energie-armoede in Europa ontstaat.

Zo zouden lidstaten mensen moeten helpen energiecollectieven op te richten. Ze kunnen het midden- en kleinbedrijf steunen met geld en mogelijkheden om langdurig contracten af te sluiten met energieleveranciers.

Volgens eurocommissaris Simson is het een tijdelijke situatie. Na de winter zouden de prijzen weer moeten dalen. Het gas zal niet op gaan, zegt ze. “De ondergrondse gasopslag in Europa is krap, maar er is genoeg om de winter te overbruggen.”

Lees ook:

Het lijkt erop dat het een dure winter wordt, en die hoge gasprijzen zouden weleens kunnen blijven

Aardgas is duur geworden, terwijl de Europese gasvoorraden aan de lage kant zijn. Op de belangrijke gasbeurs TFF, verbonden aan de Gasunie, zijn de prijzen dit jaar met 250 procent gestegen. Het kan een dure winter worden voor Europa, met de enorm hoge gasprijzen. Zeker als het een koude winter wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden