China-reis

EU-raadsvoorzitter Michel gaat China vragen om de Russen te temperen

Charles Michel, hier tijdens een plenaire vergadering in het Europees Parlement begin november.  Beeld AFP
Charles Michel, hier tijdens een plenaire vergadering in het Europees Parlement begin november.Beeld AFP

Terwijl in China de onrust borrelt, komt de voorzitter van de Europese Raad langs om de banden met Peking aan te halen.

Romana Abels

Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, heeft een ingewikkeld gesprek voor de boeg. Donderdag spreekt hij de Chinese leider Xi Jinping in Peking. Het gesprek is bedoeld als een poging om het land aan de Europese kant te houden, waar het om Rusland gaat.

Namens de lidstaten wil Charles Michel zich ervan verzekeren dat China geen wapens of gevechtsmaterialen aan Rusland levert. “Als één land invloed kan hebben op Rusland, dan is het China wel”, zo zei een senior EU-diplomaat vorige week.

Maar het wordt een lastig gesprek met Xi. Want intussen zegt datzelfde Europa steeds vaker dat het zijn afhankelijkheid van China drastisch wil verminderen en heeft het ook stevige kritiek.

Eén dag naar China

Om geen last te hebben van quarantainemaatregelen, komt Michel precies één dag naar China. In die ene dag, waarop hij zal praten met Xi en twee topambtenaren, moet het gaan over Rusland, maar ook over Taiwan, over mensenrechten, over gezondheidszorg en naar alle waarschijnlijkheid ook over de protesten van afgelopen weekeinde en de autoritaire manier waarop China die de kop in drukte.

Hoe hij dat allemaal moet rijmen, is niet duidelijk. Charles Michel heeft het in zijn eigen unie al lastig om over China de juiste toon te vinden. De Europese Unie vertegenwoordigt immers het Chinagezinde Duitsland maar ook Litouwen, dat heel open is over zijn steun aan Taiwan.

De meeste Europese landen zitten daar ergens tussenin. Maar juist de laatste maanden wordt de toon in Europa steeds meer anti-China en gaat het over de vraag hoe dat land zich meester probeert te maken van vitale infrastructuur en kennis. Op de laatste Europese top in Brussel spraken de Europese leiders lang over hoe ze willen proberen het Chinese aandeel in hun technologie te verminderen.

Amper verontwaardiging

Daarom is juist nu het moment om met China te praten, zo zei de woordvoerder van Michel vorige week. “Het bezoek komt op het juiste moment, gezien de achtergrond van de gespannen geopolitieke en economische verhoudingen”, aldus Barend Leyts op Twitter.

Maar eerder dan een uitgekiend moment is het ook een beetje toeval. Een bezoek zat al lang in de pijplijn, vanaf 2019, maar dat kon vanwege China’s strenge coronamaatregelen lang niet doorgaan. Plots was er een mogelijkheid.

Verontwaardiging is er amper. Toen eerder deze maand de Duitse bondskanselier Olaf Scholz naar Peking reisde, kwam daar veel kritiek op. Net was bekend geworden hoe een Chinees bedrijf poogde zich in te kopen in de haven van Hamburg.

Opgetrokken wenkbrauwen

Nu Michel gaat, is de kritiek minder luid. In Brussel reageerde men vooral verrast. Omdat Michel alleen reist bijvoorbeeld, zonder voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Veel mogelijke vragen die Xi hem stellen zal, over Europees beleid, liggen eerder op haar terrein dan het zijne.

Opgetrokken wenkbrauwen zijn er ook over het exacte moment, nu de Navo bijeen is in Boekarest. Die bijeenkomst gaat over Rusland, maar volgens de Financial Times staat ook de relatie van het Westen met China op de agenda. De VS zouden er volgens die krant juist aandringen op een stevig Europees anti-China beleid, waarin het land wordt beschouwd als een bedreiging voor de Europese belangen, veiligheid en waarden.

De Britse premier Rishi Sunak, die niet door Michel wordt vertegenwoordigd, liet zich maandag al in die termen uit. ‘Naïef’, noemde hij het aangaan van nauwe banden met China. “Het gouden tijdperk is voorbij”, zei Sunak, die China nu ziet als een acute bedreiging voor de belangen van het Westen.

Lees ook:

De prijs van het coronabeleid wordt voor China te hoog

Het zeer strenge coronabeleid zorgt in China voor uitzonderlijke protesten. Ook de kosten ervan zijn niet langer op te brengen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden