Handelsafspraken

EU: Plannen Boris Johnson voor Noord-Ierse grens zijn illegaal

Eurocommissaris Maros Sefcovic met de formulieren die nodig zijn om met goederen uit het Verenigd Koninkrijk de Ierse Zee over te steken.  Beeld ANP / EPA
Eurocommissaris Maros Sefcovic met de formulieren die nodig zijn om met goederen uit het Verenigd Koninkrijk de Ierse Zee over te steken.Beeld ANP / EPA

De Europese Commissie heeft drie strafprocedures tegen het Verenigd Koninkrijk in gang gezet, nu dat land zich onder zijn brexit-afspraken met Brussel probeert uit te wurmen. Mocht het VK doorzetten, dan kan ook het handelsakkoord vervallen.

Romana Abels

Brussel heeft eigenlijk maar één woord voor het Britse voornemen van afgelopen maandag, en dat is ‘illegaal’. De Britse regering wil eenzijdig de handelsafspraken met Brussel in het zogenaamde Noord-Ierse protocol opschorten. Die afspraken werden een dikke twee jaar geleden gemaakt en zijn onderdeel van het akkoord over de Britse uittreding uit de EU. Ze regelen hoe Noord-Ierland onderdeel kon blijven van de Europese interne markt en tegelijk bij het Verenigd Koninkrijk kan blijven horen.

Volgens de regering-Johnson zijn de afspraken in de praktijk veel te omslachtig en moet er daarom opnieuw worden onderhandeld. Brussel ziet daar niets in. Dat zou liever zien dat de Britten eens begonnen met het uitvoeren van de afspraken, of überhaupt aan een vergadertafel verschenen. Sinds februari heeft Brussel immers niets meer van Londen vernomen.

De Britse voorstellen zijn nog geen wet, dus tegen de plannen kan Brussel voorlopig niets doen. Maar het lanceerde woensdag wel drie strafprocedures tegen het Verenigd Koninkrijk voor het gebrekkig uitvoeren van de afspraken uit het protocol waar Johnson vanaf wil.

Mogelijke sprake van smokkel

Zo heeft het VK nooit voldoende personeel ingezet bij de douanecontroles tussen het Verenigd Koninkrijk en Noord-Ierland. Het zorgde ook niet voor de juiste infrastructuur om die controles uit te voeren. Het land begon evenmin ooit met het sturen van gegevens over goederenstromen, waarmee Brussel zou kunnen bepalen of er mogelijk sprake was van smokkel.

Ook afspraken over landbouwproducten kwam het Verenigd Koninkrijk nooit na. Op die drie onderwerpen begon Brussel woensdag een ‘inbreukprocedure’, zoals het gewend is te doen als een land zich niet aan een afspraak houdt. Die procedures kunnen uiteindelijk worden beslecht door het Europees Hof.

Londen heeft nu twee maanden de tijd om te reageren op brieven die Brussel woensdag stuurde. In de tussentijd hoopt de Europese Commissie dat de Britten tot inkeer komen.

Drie heel eenvoudige pagina’s

Om dat te bereiken openbaarde de Commissie woensdag ook de formulieren die bedrijven moeten invullen als ze een vrachtwagen met goederen van het Britse eiland naar Noord-Ierland willen vervoeren, of andersom. Eurocommissaris Maros Sefcovic liet een formulier zien tijdens zijn persconferentie. “Het zijn drie heel eenvoudige pagina’s”, zei hij, “niet driehonderd.” Dat laatste beweert de Britse regering.

Sefcovic suggereerde dat de Britse regering zijn bedrijven opzettelijk misleidt. “Ze hadden hun bevolking beter kunnen informeren”, zei hij. Ook zei Sefcovic dat hij sinds vorig jaar maart steeds nieuwe bezwaren uit Londen te horen kreeg, terwijl die niet leken te spelen in Noord-Ierland.

Over het Britse voornemen om het Europees Hof van Justitie zeggenschap te ontnemen over de afspraken rond Noord-Ierland was hij nog wel het meest duidelijk. “Onbegrijpelijk. Noord-Ierland is het enige gebiedsdeel in de wereld dat toegang heeft tot de Europese interne markt. Als er onenigheid is over die markt, dan is het Europese Hof de enige die jurisdictie heeft.”

In een schriftelijke reactie liet Londen een paar uur later weten dat het de analyse van de EU niet deelt. De Britse regering zegt het ‘jammer’ te vinden dat Brussel juridische stappen heeft gezet en blijft erbij dat er betere oplossingen moeten komen.

De EU intussen zegt dat als Johnson doorzet, ook het handelsakkoord in zijn geheel in gevaar komt. Dat zou betekenen dat de Britten hoge tarieven moeten betalen voor voedsel uit de EU.

Lees ook:

Britten van plan om handelsregels Noord-Ierland op te heffen

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Liz Truss zal maandag een voorstel indienen bij het Britse parlement waarmee de handelsregels tussen Groot-Brittannië en Noord-Ierland worden opgeheven, tot ergernis van de Europese Unie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden