EUBrexit

EU-leiders beraden zich in alle rust over volgende brexit-fase (als die er komt)

Charles Michel (rechts), de nieuwe voorzitter van de Europese Raad, nam op de eerste dag van zijn debuut ook de belangen van het Verenigd Koninkrijk waar, bij afwezigheid van de Britse premier Boris Johnson. Naast hem de nieuwe commissievoorzitter Ursula von der Leyen.Beeld Photo News

De EU toonde zich in het licht van de verkiezingen in Groot-Brittannië vastberaden. De neuzen in Brussel stonden dezelfde kant op, als het ging om een dreigende brexit, mocht Boris Johnson de verkiezingen winnen.  

In afwachting van de Britse verkiezingsresultaten zetten de regeringsleiders van de overige 27 EU-landen zich in alle rust schrap voor een nieuwe brexit-fase – tenminste, dat hopen ze vurig, dat die eindelijk aanbreekt. Op hun laatste Europese top van dit jaar (waar premier Boris Johnson schittert door afwezigheid) komen de 27 morgen in speciale brexit-formatie bijeen om de strategie te bepalen en de voorlopige uitslagen op zich in te laten werken.

Donderdagavond ging de EU-top over onderwerpen waarover Londen nog wel degelijk een woordje zou willen meespreken, zoals klimaat en de relaties met Rusland en Turkije. De Britse belangen werden op verzoek van Johnson vertegenwoordigd door de debuterende voorzitter van de bijeenkomst, Charles Michel. Het Verenigd Koninkrijk is immers nog tot zeker 1 februari volwaardig EU-lid.

Brusselse diplomaten waren niet te betrappen op het hardop uitspreken van de hoop dat Johnsons Conservatieven een ruime meerderheid zouden halen. Thuis aan de keukentafel hebben ze dat mogelijk wel gedaan. Alleen zo’n uitslag biedt immers een reële kans dat de in oktober met Johnson gesloten brexit-deal door het Lagerhuis komt. Over anderhalve maand komt er dan een ordelijke brexit en kan iedereen zich opmaken voor die beoogde nieuwe fase, het overleg over een nieuwe handelsrelatie.

Elke andere uitslag, van een verrassende Labour-overwinning tot handhaving van de status-quo, zal de brexit-lijdensweg vanuit de EU27 bezien alleen maar verder verlengen.

De conclusies die de regeringsleiders vrijdag zonder veel discussie zullen aannemen, leggen vooral de posities vast voor de handelsonderhandelingen. De regeringsleiders zullen Michel Barnier, hun hoofdonderhandelaar uit de eerste fase, bevestigen in dezelfde rol voor fase twee.

Mocht de brexit-deal inderdaad worden bezegeld, dan is er zeer weinig tijd om een veel ingewikkelder handelsakkoord te sluiten. De overgangsperiode, waarin dat overleg zijn beslag moet krijgen, eindigt al op 31 december volgend jaar. Slechts een enkele optimist denkt dat deze onderhandelingen zo snel een akkoord kunnen opleveren. De overgangsperiode kan met wederzijdse instemming worden verlengd, maar Johnson heeft die mogelijkheid keihard uitgesloten – zoals hij eerder dit jaar keihard uitsloot dat zijn land op 1 november nog EU-lid zou zijn, voegen zijn critici daar meteen aan toe.

Over een eventuele verlenging van de overgangsperiode met een of twee jaar moeten Brussel en Londen uiterlijk eind juni al overeenstemming bereiken.

Uit de conclusies van vrijdag zal blijken dat de EU niet van plan is zich te laten opjutten. Een eerdere passage, waarin de oproep stond om ‘zo goed mogelijk gebruik te maken van de beperkte tijd’, is uit de laatste concept-versie geschrapt. In plaats daarvan staat er nu: ‘De toekomstige relatie zal gebaseerd zijn op een evenwicht van rechten en verplichtingen en zal een egaal speelveld verzekeren’. Die laatste woorden betekenen vooral dat het VK zich in veel gevallen zal moeten plooien naar EU-regels.

Lees ook:
Het brexit-akkoord in vijf hoofdpunten: van backstop tot tampontaks

Het brexitakkoord bestaat uit een terugtrekkingsovereenkomst en een politieke verklaring. Wat staat er in? De (in oktober herziene) deal in vijf hoofdpunten.

Het brexit-dossier van Trouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden