Uitspraak

EU-Hof kritisch over Poolse rechtspraak

Malgorzata Gersdorf, voorzitter van het hooggerechtshof. Beeld REUTERS

Polen krijgt een tik op de vingers van het Europees Hof van Justitie, maar voelt zich juist gesterkt in zijn koers.

De rechter van het Europees Hof van Justitie waarschuwde Polen dinsdag vanwege de tuchtrechtkamer van het Hooggerechtshof die de PiS-regering twee jaar geleden oprichtte. Het hof in Luxemburg zet vraagtekens bij de onafhankelijkheid van deze kamer, maar laat het aan het Poolse Hooggerechtshof over om de neutraliteit verder te onderzoeken.

Een aantal Poolse rechters heeft de zaak bij het hof in Luxemburg aangespannen. Zij wilden weten of ze verplicht zijn om collega’s naar de tuchtrechtkamer door te sturen, die rechters kan straffen als hun werk of gedrag niet in orde is. Volgens hen staat de kamer te veel onder politieke controle; tot nu toe zijn vooral rechters die kritisch staan ten opzichte van de regering gedaagd. Ook de Europese Commissie stapte naar het hof in Luxemburg, omdat ze meent dat de kamer niet onpartijdig is, maar die zaak is nog niet afgerond.

De oprichting van de tuchtrechtkamer is onderdeel van de hervormingen in de rechterlijke macht die de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) sinds 2015 doorvoert. Daarbij komt Warschau geregeld in botsing met Brussel, dat vindt dat de Poolse regering haar greep op de rechterlijke macht probeert te vergroten en zo de rechtsstaat uitholt.

De Europese Commissie eist dat een aantal wetten die de rechtsstaat ondermijnen wordt teruggedraaid, en stapte al verschillende keren naar het Europees Hof van Justitie. Zo eiste Brussel dat de Poolse regering de pensioenleeftijd van rechters niet mag verlagen van zeventig naar 65 jaar, omdat ze de maatregel vooral zou gebruiken om van kritische rechters af te komen. Brussel is in het gelijkgesteld en Warschau heeft de pensioenmaatregel teruggedraaid. 

Overwinning

De rechterlijke uitspraak van dinsdag was minder eenduidig. Daarom konden beide partijen de overwinning opeisen. Volgens opperrechter Malgorzata Gersdorf uit de rechter in Luxemburg duidelijk zijn zorgen over de tuchtrechtkamer en is het nu vooral belangrijk om het vertrouwen in het hoogste hof van Polen te herstellen.

Ook Sophie in ’t Veld, Europarlementariër van D66, ziet in de uitspraak een waarschuwing aan Warschau. “Het is goed om te zien dat EU-landen niet zomaar wegkomen met het afbreken van de rechtsstaat.” Op haar beurt waarschuwde In ‘t Veld de politiek, die de bescherming van de rechtsstaat niet aan de rechter moet ‘outsourcen’.

De Poolse regering legde de uitspraak heel anders uit. Volgens Warschau is het oordeel vooral een duidelijk bewijs dat het Europese hof niets te zeggen heeft over het justitiële systeem van de lidstaten van de Europese Unie.

De Poolse premier, Mateusz Morawiecki, kondigde aan dat de regering verdergaat met het hervormen van de rechterlijke macht. Over de details liet hij zich niet uit. 

Lees ook:

Europees hof buigt zich over Poolse rechtsstaat
Na ruim twee jaar stroperige onderhandelingen tussen Brussel en Warschau was het maandag zover: de Europese Commissie daagt Polen voor het Europese Hof van Justitie. Volgens de commissie tast Polen de onafhankelijkheid van rechters aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden