Migratie

EU gaat grenzen beter beschermen tegen migranten, maar zonder prikkeldraad en muren

Migranten en vluchtelingen bij Edirne, op de grens van Turkije en Griekenland. Beeld EPA
Migranten en vluchtelingen bij Edirne, op de grens van Turkije en Griekenland.Beeld EPA

De Europese leiders hebben vrijdag besloten om het continent beter te beschermen tegen migratie. Aanleiding is het toenemende aantal vluchtelingen en migranten dat naar Europa komt, onder meer aangejaagd door Wit-Rusland.

De Europese Raad heeft de Europese Commissie gevraagd om snel nieuwe voorstellen te doen over hoe de Europese regels moeten worden aangepast om de buitengrenzen te versterken.

Verschillende Europese landen hebben de afgelopen tijd de EU om geld gevraagd om muren te bouwen die migranten kunnen tegenhouden. De afspraken die vrijdag tussen de 27 lidstaten zijn gemaakt spreken niet van muren, maar wel van geld dat naar de grensstaten moet vloeien.

Premier Rutte opgelucht

De Nederlandse premier Mark Rutte kwam vrijdag opgelucht naar buiten. Het was, zei hij, ‘gelukt om tot conclusies te komen’, iets wat op het dossier migratie al lang niet meer is gebeurd, terwijl de aantallen migranten toenemen.

Niet alleen komen er dagelijks mensen aan via de zuidelijke grenzen, maar sinds enige tijd ook via de noordkant. Wit-Rusland gebruikt migranten als wapen om de EU te treffen. Het land haalt vliegtuigen vol mensen op in landen als Irak en Afghanistan en stuurt die vervolgens over de grens met Polen en Litouwen, als vergelding voor Europese sancties.

Volgens Rutte zoekt de EU ‘naar wegen om de migratiestromen zo goed mogelijk te beheersen’. “Dat betekent het bewaken van de buitengrenzen van de EU, het minimaliseren van de secundaire migratiestromen en ook de terugkeer naar het land van eerste aankomst in de EU bevorderen.”

‘Geen geld voor prikkeldraad en muren’

Nederland heeft op dit moment te maken met migranten die de premier schaart onder de categorie ‘secundair’. Ze zijn de EU via een ander land binnengekomen en doorgereisd naar Nederland. Ook in Duitsland komen veel migranten aan. Daar melden zich dagelijks ongeveer 800 mensen die via Wit-Rusland gekomen zijn.

Volgens Rutte zal in de nieuwe Schengenverordening aandacht zijn voor de vraag hoe je die ‘secundaire stromen’ indamt. Hij wil dat mensen bij aankomst worden geregistreerd.

“Er zal geen geld komen voor prikkeldraad en muren”, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen na afloop van de top. Toch zal ze een passend antwoord moeten bedenken op de noodkreet van de Litouwse president Gitanas Nauseda, die zegt dat hij als ‘kortetermijnoplossing’ een fysieke barrière nodig heeft tussen zijn land en Wit-Rusland.

Nauseda: “Niemand weet wat er morgen gebeurt. Misschien zijn er dan wel vijfduizend migranten die op verschillende plekken proberen de grens over te steken.” Nauseda had vooraf negen medestanders weten te mobiliseren, waaronder de nieuwe bondskanselier van Oostenrijk, Alexander Schallenberg. “Waarom zou de Litouwse belastingbetaler hiervoor moeten opdraaien?” vond hij.

Afscheidscadeau voor Angela Merkel

Bondskanselier Angela Merkel, die waarschijnlijk voor het laatst een Europese top bijwoonde, kreeg gisteren ten afscheid een sculptuur die gemaakt was door Maxim Duterre, een in Brussel geboren student aan de design academy in Eindhoven.

Het beeldje, in glas, stelt het Europagebouw in Brussel voor, waar de Europese Raad vergadert. Het is de bedoeling dat iedere vertrekkende bewindspersoon voortaan dit beeldje krijgt, voorzien van een persoonlijk inscriptie. Ook Stefan Löfven, de afzwaaiende Zweedse premier, kreeg het vrijdag.

Charles Michel, de voorzitter van de Europese Raad, sprak warme woorden voor Merkel en Löfven. “U bent een monument”, sprak hij tot Merkel. “De Europese Raad zonder Angela is als Parijs zonder Eiffeltoren.”

Michel memoreerde haar ‘extreme soberheid en eenvoud’. “Dat is een bijzonder krachtige verleidingstactiek.”

Merkel kreeg een videoboodschap van Obama te zien, waarin hij zei: “Ik was blij dat ik je vriend mocht worden”.

De overige regeringsleiders spraken vooral over het afscheid van Merkel. “Ze laat een zeer groot gat achter”, zei de Luxemburgse premier Bettel. “Ze was een compromismachine. Als je ergens niet meer uitkwam, deed zij taktaktak.” Volgens Bettel was Merkel niet alleen in staat om compromissen te bedenken, maar ook om die te voorzien van ambitie. “Een groot persoon gaat ons verlaten.” Ook Rutte vond het ‘best emotioneel’ om Merkel uit te moeten zwaaien.

Lees ook:

Polen wil niet buigen voor de Europese Unie waar het zelf lid van is

De Poolse premier wilde in Straatsburg uitleggen wat hem dwarszit aan Europa. Hij kreeg driedubbel zo hard te horen wat Europa dwarszit aan hém. ‘U liegt.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden