Verenigd Koninkrijk

Ethisch adviseur van Boris Johnson stapt op: ‘Ik kan hier geen deel aan hebben’

Lord Christopher Geidt, de opgestapte ethisch adviseur van premier Boris Johnson. Beeld ANP / Alamy Limited
Lord Christopher Geidt, de opgestapte ethisch adviseur van premier Boris Johnson.Beeld ANP / Alamy Limited

De door schandalen geplaagde Britse premier Boris Johnson heeft nieuwe schade opgelopen door het opstappen van zijn ethisch adviseur Christopher Geidt.

Arjen van der Ziel

Lord Geidt, voormalig privé-secretaris van koningin Elizabeth, schrijft in zijn ontslagbrief dat hij eerder al bijna was vertrokken vanwege Partygate, het schandaal over feestjes in de premierswoning tijdens de coronalockdown. Maar de druppel die de emmer deed overlopen was volgens hem een recent adviesverzoek van Johnson over een geplande “opzettelijke en doelbewuste schending” van de gedragscode voor bewindslieden.

“Dit verzoek bracht mij in een onmogelijke en afschuwelijke positie”, aldus Geidt in zijn brief. “Ik kan hier geen deel aan hebben.” De gedragscode voor Britse ministers bepaalt onder meer dat zij een ‘overkoepelende plicht’ hebben zich aan de wet te houden.

Bescherming van ‘een cruciale bedrijfstak’

In zijn antwoord noemt Johnson het terugtreden van zijn ethisch adviseur ‘een verrassing’. De premier legt uit dat het gewraakte adviesverzoek ging over bescherming van ‘een cruciale bedrijfstak’. Die bescherming zou in overeenstemming zijn geweest met het Britse recht, maar mogelijk in strijd met regels van de Wereldhandelsorganisatie WTO. Volgens Britse media had het betrekking op invoerheffingen op Chinees staal. Voordat zijn regering een besluit nam, wilde Johnson naar eigen zeggen advies van Geidt om te verzekeren “dat we correct handelden met inachtneming van de ministeriële code”.

Het opstappen van Geidt komt na het verschijnen eind vorige maand van een onderzoeksrapport over Partygate, waarin werd geconstateerd dat onder Johnson in regeringskringen een cultuur heerst van het overtreden van regels. De premier was een van de 83 mensen die van de politie een boete kregen voor het deelnemen aan feestjes. En afgelopen week overleefde Johnson maar net een vertrouwensstemming onder parlementariërs van zijn eigen Conservatieven; 41 procent van hen stemde voor zijn vertrek. Zijn positie wankelt hierdoor.

Ethisch adviseur Geidt is een oud-medewerker van de Britse militaire inlichtingendienst, die later als diplomaat werkte en jaren tot de staf van het koninklijk huis behoorde. Dinsdag getuigde hij nog voor een commissie van het Lagerhuis. Hij zou er eerder bij Johnson op hebben aangedrongen met een publieke verklaring te komen voor het wangedrag tijdens de lockdown en zou daarbij hebben gedreigd met opstappen. “Terugtreden is een van de weinige, nogal botte instrumenten die de adviseur heeft”, aldus Geidt tegen de Lagerhuisleden.

Voorganger stapte ook al op

Geidts voorganger, Sir Alex Allan, stapte nog geen twee jaar geleden ook al op. Hij had een rapport gepubliceerd over intimidatie van medewerkers door binnenlandminister Priti Patel, dat terzijde werd geschoven door Johnson.

De oppositie reageerde donderdag schamper. “De premier heeft nu zijn beide door hemzelf zorgvuldig uitgekozen ethisch adviseurs ertoe gebracht in wanhoop af te treden”, zei Labour-kopstuk Angela Rayner. “Als zelfs zij zijn gedrag niet kunnen verdedigen, hoe kan iemand dan nog geloven dat hij geschikt is om te regeren?”

Lees ook:

De grote vraag voor de Tories: hoe nu verder met Johnson?

Nadat hij maandagavond ternauwernood een vertrouwensstemming overleefde, is premier Boris Johnson aangeschoten wild. De verdeelde Conservatieve Partij lijkt niet goed te weten hoe zij nu verder moet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden