Ethiopië

Ethiopië staat op de rand van een burgeroorlog met opstandige provincie Tigray

De Ethiopische premier Abiy Ahmed sprak woensdagochtend via televisie zijn land toe. Hij kondigde de inzet van het leger aan in de opstandige provincie Tigray. 
 Beeld REUTERS
De Ethiopische premier Abiy Ahmed sprak woensdagochtend via televisie zijn land toe. Hij kondigde de inzet van het leger aan in de opstandige provincie Tigray.Beeld REUTERS

Ethiopië staat op de rand van een burgeroorlog met de opstandige provincie Tigray, in het noorden van het land. Woensdagochtend mobiliseerde minister-president Abiy Ahmed het leger, dat zich al aan de grens van Tigray bevond. De troepen zetten onmiddellijk de aanval in.

Er zouden, volgens bronnen bij Reuters, in Ethiopië inmiddels hevige gevechten zijn uitgebroken met lokale milities gelieerd aan het Bevrijdingsfront van Tigray (TPLF), de partij die Tigray bestuurt. De directe aanleiding voor premier Abiy om in te grijpen, zouden aanvallen zijn geweest op federale militaire bases in Tigray bij de regionale hoofdstad Mekele en de westelijk gelegen stad Dansha. De TPLF-strijdkrachten probeerden daar zware wapens zoals artilleriegeschut buit te maken.

De Ethiopische premier, die in 2019 nog de Nobelprijs voor de vrede kreeg, zei dat er door de aanvallen in Tigray ‘een rode lijn was overschreden’. Sinds het aantreden van Abiy in 2018 zijn de spanningen met Tigray hand over hand toegenomen.

De irritatie tussen Mekele en Addis Abeba liep de afgelopen maanden op nadat Abiy de verkiezingen regionaal en nationaal uitstelde naar het voorjaar van 2021, als gevolg van de coronapandemie. De TPLF noemde dat ‘ongrondwettelijk’ en organiseerde in september eigen parlementsverkiezingen in de provincie. De partij won 189 van de 190 zetels in Tigray. Het Hogerhuis van Ethiopië, dat gaat over het houden van verkiezingen, bestempelde de gang naar de stembus als ‘illegaal’ en verbrak alle banden met de TPLF.

null Beeld Thijs van Dalen
Beeld Thijs van Dalen

Jong en fris gezicht

De spanningen met de TPLF zijn niet nieuw voor Abiy, die na maanden van onrust in het land in 2018 naar voren werd geschoven als de nieuwe premier namens regeringspartij EPRDF, een paraplupartij van vier etnische groepen. De TPLF van de Tigray was destijds de dominante factor in de EPRDF en bestuurde Ethiopië 29 jaar lang met harde dictatoriale hand.

Met de komst van Abiy kwam er een einde aan hun macht. Abiy ontsloeg de Tigray-generaals, TPLF-topambtenaren en ministers . Hij hervormde de rechterlijke macht. Abiy liet politieke gevangen vrij. Verzetsgroepen werden legale oppositiepartijen. De persvrijheid keerde terug.

De TPLF en de Tigray zagen dit met afgrijzen aan. Abiy had een machtige vijand gemaakt. De TPLF trok zich terug op zijn thuisbasis in het noorden en zinde op wraak en terugkeer naar een leidende positie in Ethiopië. Een onrustbarend gegeven voor Abiy, want de militaire top in Ethiopië bestond decennia  lang uit Tigray. Nog steeds bestaan de Ethiopische troepen voor een groot deel uit soldaten uit die provincie. Of zij Abiy zullen volgen bij het in het gareel krijgen van Tigray, moet nog blijken. Zeker nu de opstandige provincie over goed bewapende eigen milities beschikt.

Lakmoesproef

Woensdag begon dus de confrontatie. Het wordt een lakmoesproef voor Abiy’s toekomst, zijn liberalisering en hervormingen. En Tigray is niet zijn enige probleem. Andere provincies die ook naar een veel grotere autonomie streven, zoals Oromo en Amhara, kunnen van deze situatie gebruik maken om hun positie te versterken. In Oromo is sinds afgelopen zomer sprake van grote gewelddadige demonstraties voor meer zelfstandigheid, die worden neergeslagen door het leger.

In Amhara, ten zuiden van Tigray, werd vorig jaar nog een staatsgreep gepleegd waarbij de stafchef van het Ethiopische leger in Addis Abeba werd gedood.

De vrees bestaat dat de burgeroorlog in Tigray zich als een olievlek uitbreidt naar andere provincies. Het risico bestaat dan dat het land uit elkaar valt. Ethiopië is na de val van keizer Haile Selassie in 1974 steeds weer met harde hand bijeengehouden in een etnische federatie om de fragmentatie van het land met tachtig volken te voorkomen. Mocht die fragmentatie toch optreden, dan komt ook de stabiliteit van Oost-Afrika in gevaar.

Lees ook:
Ethiopië is steeds meer een broeinest van etnische conflicten.

Moorden, (politieke) arrestaties, een couppoging, etnische conflicten en gewelddadige rellen teisteren Ethiopië.Het etnisch federalisme waar het land decennia op draaide staat onder hoogspanning. Veel van de tachtig volken en negen deelstaten willen meer autonomie van premier Abiy Ahmed, die sinds twee jaar aan de macht is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden