Hoorn van Afrika

Ethiopië kampt nu met drie conflicten binnen de grenzen, situatie complex en gevaarlijk

Ethiopiërs die de gevechten in Tigray ontvluchtten, worden opgevangen in het vluchtelingenkamp Um-Rakoba  in Soedan. Beeld REUTERS
Ethiopiërs die de gevechten in Tigray ontvluchtten, worden opgevangen in het vluchtelingenkamp Um-Rakoba in Soedan.Beeld REUTERS

Het Ethiopische leger vecht nog steeds in Tigray, Eritrese divisies gaan niet weg uit het gebied, en Soedanese troepen bezetten een deel van de Ethiopische grensstreek. Zo lijkt Ethiopië met drie partijen te strijden.

Erik van Zwam

De internationale vrees voor chaos in de Hoorn van Afrika door de burgeroorlog in de opstandige noordelijke Ethiopische provincie Tigray lijkt steeds meer bewaarheid te worden. Soedan en Eritrea mengen zich in het conflict, en het wordt niet precies duidelijk wat hun inzet is.

Soedan maakte, tot grote woede van Addis Abeba, van de gelegenheid gebruik om Al-Fashqa, een stuk van de grensstreek, te veroveren. Al sinds 1902 is er een dispuut over Al-Fashqa, dat sindsdien tot Ethiopië behoort, maar dat wordt betwist door Soedan. Het Soedanese leger is tot veertig kilometer de grens met Ethiopië overgestoken. Vanuit Khartoem worden meer troepen naar het gebied gestuurd.

Ethiopië waarschuwde deze week dat het geduld in Addis Abeba opraakt. De woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken van Ethiopië, Dina Mufti meldde op een persconferentie dat: “Soedan het grensconflict wil doen ontbranden. Begint Ethiopië aan een oorlog? We zien liever dat het diplomatiek wordt opgelost, maar aan alles zit een grens.”

‘We beantwoorden elke agressie’

De Soedanese minister van informatie, Faisal Mohammed Saleh liet aan Reuters weten dat zijn land geen oorlog wil met Ethiopië. “Maar we beantwoorden elke agressie. We vragen Ethiopië op te houden met aanvallen op Soedanees grondgebied en op Soedanese boeren”, aldus Saleh.

Addis Abeba verwijt Soedan misbruik te maken van de burgeroorlog in Tigray toen het op 4 november vorig jaar het Ethiopische leger naar deze provincie stuurde om die in het gareel te krijgen. Sinds de machtsovername door premier Abiy Ahmed in 2018 in Ethiopië liepen de spanningen op met de voormalige machthebbers die uit Tigray kwamen. Bijna dertig jaar bestuurde de partij uit Tigray, de TPLF, Ethiopië met harde hand. De TPLF ondermijnde de laatste twee jaar het beleid van Abiy en dat leidde tot militair ingrijpen.

Abiy verklaarde de strijd te hebben gewonnen, toen Mekele, de hoofdstad van Tigray, werd ingenomen, toch gaan de gevechten met TPLF-milities onverminderd voort. Afgelopen weekeinde meldde de Ethiopische televisie dat het leger acht topfiguren van de TPLF gevangen heeft genomen en vijftien van hen heeft gedood. De leider Debretsion Gebremichael is nog steeds op vrije voeten en beschikt over circa 250.000 zeer goed bewapende strijders die in verschillende milities vechten.

In de tang genomen

Al eerder bevestigden de Verenigde Staten dat het Ethiopische leger steun kreeg van troepen uit buurland Eritrea. De milities uit Tigray zouden zo in de tang zijn genomen, door Eritrese divisies die vanuit het noorden aanvielen en het Ethiopische leger vanuit het zuiden. Premier Abiy ontkende altijd dat Eritrese militairen opereerden op Ethiopisch grondgebied in Tigray.

Conflictgebieden in Ethiopië. Beeld Sander Soewargana
Conflictgebieden in Ethiopië.Beeld Sander Soewargana

Inmiddels zouden er twaalf divisies vanuit Eritrea actief zijn in Tigray. De Ethiopische topgeneraal Belay Seyoum klaagde tijdens een bijeenkomst in Mekele, waarvan beelden later op Facebook verschenen, over de Eritrese invasie. “Een leger dat we hier niet willen hebben, is binnengekomen. Hebben wij ze gevraagd? Nee. Ze kwamen uit zichzelf. Dit moet opgelost worden”, aldus Seyoum op de video die persbureau Reuters in handen heeft.

Topoverleg tussen Eritrea en Soedan over Tigray, zónder Ethiopië

Op Tigray TV was deze week de net benoemde burgemeester van Mekele Ataklti Haileselassie te horen in een discussie over de Eritrese troepen in Tigray. “De regering werkt eraan om ze zo snel mogelijk uit dit gebied te krijgen”, zei Ataklti. Met ‘ze’ worden de Eritrese divisies bedoeld.

Eind vorige week is er topoverleg geweest tussen Soedan en Eritrea in de Eritrese hoofdstad Asmara over de situatie in Tigray. Mededelingen daarover zijn niet gedaan. Ethiopië was niet uitgenodigd. De vraag is of Ethiopië zich hierover zorgen moet maken.

Het vredesakkoord dat premier Abiy in 2018 sloot met de Eritrese president Isaias Afwerki, na jaren van oorlog en koude oorlog, leverde hem de Nobelprijs voor de vrede op. Het blijft onduidelijk of Abiy om militaire steun heeft gevraagd aan zijn nieuwe vriend Afwerki bij de gevechten in Tigray. Als dat niet het geval is, dan is er een nog complexere en gevaarlijkere situatie in de Hoorn van Afrika ontstaan. Ethiopië lijkt nu drie conflicten te hebben met de Tigrayers, Eritrea en Soedan.

Lees ook:

Zo worden buurlanden in rap tempo betrokken bij de burgeroorlog in het Ethiopische Tigray.

De Ethiopische premier Abiy Ahmed is een hervormer, die zich de woede van etnische groepen op de hals heeft gehaald. De conflicten in het land dreigen nu de regio te destabiliseren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden