Ethiopië

Ethiopië is steeds meer een broeinest van etnische conflicten

Ook in 2019 werd er in Addis Abeba heftig geprotesteerd door Oromo's.  Beeld REUTERS
Ook in 2019 werd er in Addis Abeba heftig geprotesteerd door Oromo's.Beeld REUTERS

Na twee jaar democratie laaien oude spanningen tussen verschillende bevolkingsgroepen weer op in Ethiopië. 

Moorden, (politieke) arrestaties, een couppoging, etnische conflicten en gewelddadige rellen teisteren Ethiopië. Het etnisch federalisme waar het land decennia op draaide staat onder hoogspanning. Veel van de tachtig volken en negen deelstaten willen meer autonomie van premier Abiy Ahmed, die sinds twee jaar aan de macht is.

Het broeit op centraal niveau, decentraal en etnisch. Afgelopen week werd de minister van defensie Lemma Megersa onder huisarrest geplaatst. Hij is een Oromo, net als Abiy. Maar de minister zou samenspannen met figuren die een grotere onafhankelijkheid willen voor deelstaat Oromo, tevens de grootste bevolkingsgroep in Ethiopië.

Moord op populaire protestzanger

Sinds 29 juni zijn Oromo en de hoofdstad Addis Abeba het toneel van demonstraties en hevige rellen als gevolg van de moord op de zeer populaire protestzanger Hachalu Hundessa (34). De dader is tot nu toe niet gepakt. Afgelopen week lieten de autoriteiten in Addis Abeba 1200 topambtenaren, burgemeesters en bestuurders van de deelstaat Oromo oppakken en nog eens 500 veiligheidsambtenaren. Zij worden ervan beschuldigd een actieve rol te spelen in het aanjagen van het geweld in steden in Oromo. Overheidsgebouwen, kantoren en zakencentra zijn gesloten. Sinds de dood van Hundessa zijn er zeker 3500 arrestaties verricht.

Ethiopië is bijna honderd jaar met harde hand geregeerd, om situaties  te voorkomen zoals in Oromo, die het land kunnen versplinteren. In 2018 kwam Abiy Ahmed aan de macht en gooide ramen en luiken van de dominante regerende partij en het land open.

Die regeringspartij EPRDF bestond ruim 29 jaar uit een waaier van vele etnische partijen die verbonden waren met de negen deelstaten van Ethiopië. De macht in de partij en van het land was in handen van de Tigray, een volk dat in de gelijknamige noordelijke deelstaat leeft.

Het etnisch federalisme gaf de grote volken in het land het idee dat er een vorm van zelfbestuur was in hun deelstaat, terwijl het centrale gezag in de hoofdstad, waar nodig, de touwtjes strak in handen hield. Zo waren de Tigray oppermachtig in Ethiopië en bezetten vrijwel alle belangrijke topfunctie, vooral ook in het leger. Tot Abiy kwam. Hij werd premier als gevolg van de enorme onvrede met het dictatoriale bestuur. Abiy zette de Tigray in korte tijd buitenspel.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Bovendien stichtte Abiy een nieuwe partij, de Prosperity Partij, als eenheidspartij om het EPRDF bij het vuilnis te zetten, tot grote ontsteltenis van de Tigray, die Abiy inmiddels als aartsvijand zien.

Dit jaar moesten er landelijke en federale verkiezingen worden gehouden, maar Abiy heeft die uitgesteld naar 2021 vanwege de coronapandemie. In Tigray heet dat uitstel ongrondwettelijk. De verkiezingen worden daar dit jaar toch gehouden en de campagnes van politieke partijen begonnen afgelopen week.

De toon lijkt gezet

De regering in Addis Abeba laat weten dat deze verkiezingen onconstitutioneel zijn en haar gezag zal handhaven. De machtigste partij in Tigray, het TPLF zei tegen de Amerikaanse zender Voice of America dat de regionale verkiezingen doorgaan. Daarmee lijkt de toon gezet. Tigray is sterk genoeg om zich tegen een militaire interventie van het nationale leger te verdedigen. 

De rijke deelstaat Tigray verwijt ondertussen de arme zuidelijke buurstaat Amhara de daar wonende Tigray te discrimineren, waardoor de verhoudingen ook hier op scherp staan. In Amhara zelf werd vorig jaar een coup gepleegd, waarbij in Addis Abeba de chef-staf van het leger werd doodgeschoten. Nationalisten onder aanvoering van een rebellerende generaal probeerden de macht in Amhara over te nemen en zich zo los te maken van Addis Abeba. De opstand werd uiteindelijk neergeslagen.

In datzelfde jaar stuurde de regio Sidama in de deelstaat de Zuidelijke Naties via een referendum aan op autonomie als tiende provincie van Ethiopië. 98,5 procent van de bevolking stemde voor.

Abiy heeft  zo zijn handen vol aan al die etnische ruzies en eisen. Toch wist hij het jaren slepende conflict tussen de twee deelstaten Oromo en Somalië, dat grenst aan het land Somalië, te schikken. Ook deed zijn beleid het aantal interne vluchtelingen slinken van 3 miljoen naar 1,4 miljoen. Maar met elk resultaat volgt er weer een nieuw oplaaiend etnisch conflict ergens in Ethiopië.

Autoritaire erfenis

Ethiopië is bijna honderd jaar autoritair geregeerd. Eerst door keizer Halle Selassie vanaf 1930, daarna sinds 1974 door het marxistische Derg-regime, vervolgens vanaf 1991 door het EPRDF onder leiding van de Tigray. In 2018 werd Abiy Ahmed partijleider en premier. 

Lees ook:

Tientallen doden in Ethiopië na moord op populaire protestzanger.

De moord op de populaire protestzanger Hachalu Hundessa heeft de spanningen in Ethiopië aangewakkerd.Zeker vijftig mensen kwamen afgelopen dagen om bij explosies en protesten. De politie schoot met scherp in hoofdstad Addis Abeba en andere steden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden