Interview Peter Mutasa

Estafettestaking in Zimbabwe: ‘Ik vrees een massieve ­ repressie’

Vakbondsvoorzitter Peter Mutasa. Beeld Jean-Pierre Jans

Op vrijdag begint er een estafettestaking en demonstraties in Zimbabwe. Militairen en oproerpolitie dreigen hard op te treden. ‘Nu al is een enorme politiemacht op de been.’

Oproerpolitie en militairen sloten gisteren de grote steden in Zimbabwe af, waaronder de hoofdstad Harare. De oppositiepartij, Movement for Democratic Change (MDC) en de overkoepelende vakbond ZCTU hebben voor vandaag en voor een deel van volgende week stakingen en ­demonstraties afgekondigd uit protest tegen de ineenstorting van de economie. Ze houden president ­Emmerson Mnangagwa verantwoordelijk. De regering kondigde bikkelhard optreden aan.

De voorzitter van de vakbeweging ZCTU, Peter Mutasa, vreest ­ongekend geweld tegen demonstranten en stakers. Zelf is hij het land ontvlucht met zijn familie. “Ik kreeg in aanloop naar het protest verschillende dreigbrieven met ­kogels van veiligheidsdiensten. Ik werd overal gevolgd. Mijn gezin is niet meer veilig. Er is mij ernstig aangeraden het land te verlaten”, zegt Mutasa over de telefoon vanuit een schuilplaats ergens in Afrika.

In januari zijn bij soortgelijke protesten in Zimbabwe dertien doden gevallen en honderden mensen mishandeld. Wat verwacht u nu?

“In de aanloop van de stakingen en protesten zijn al zes actieleiders ontvoerd en zwaar mishandeld. Ik verwacht nog meer ontvoeringen, martelingen en ik vrees een massieve ­repressie. Die intimidatie wordt ­alleen maar erger.

“Inmiddels worden de grote steden afgegrendeld om te voorkomen dat mensen van het platteland ­erheen gaan. Nu al is er een enorme politiemacht op de been. De regering sluit het gebruik van geweld niet uit.

“De minister van defensie was heel duidelijk. Hij zei dat militairen getraind zijn om te doden. Dat zegt hij openlijk. Hij wordt hierin ­gesteund door andere ministers.”

Waarom dan toch dit risico lopen?

“Mensen hebben weinig opties meer. Arme mensen gaan dood van de honger. We moeten protesteren voor verandering, ook al krijgen we te maken met geweld van politie en militairen. De oppositiepartij, MDC en de vakbonden werken samen op politieke, sociale en economische thema’s. Mensen herkennen zich hierin en zullen massaal de straat op gaan en het werk neerleggen. De ­internationale gemeenschap zal moeten interveniëren, anders gaan er veel doden vallen de komende ­dagen in Zimbabwe.”

Hoe slecht is de situatie voor gewone Zimbabwanen?

“De eerste levensbehoeften zijn ­onbetaalbaar geworden. Brood is zo duur geworden dat het een gemiddeld maandsalaris kost om elke dag een brood voor je gezin te kopen, en dan kun je niets anders meer bekostigen. Brood is dus onbetaalbaar voor de gewone man.

Lege broodschappen in een supermarkt in Harare. Brood is onbetaalbaar geworden in Zimbabwe. Beeld EPA

“We hebben ook achttien uur per dag geen elektriciteit. Gas of stookolie om mee te koken is te duur. ­Medicijnen zijn er niet meer of zijn onbetaalbaar. Alles wordt gekocht in Amerikaanse dollars, maar onze salarissen worden betaald in Zim dollars. Het gat tussen die twee valuta’s wordt steeds groter en de lonen stijgen niet.”

Wat doet dat met de inflatie?

“De officiële inflatie bedraagt dit jaar al 175 procent, officieus is het zeker 500 procent. De regering heeft nu verboden om inflatiecijfers te publiceren in Zimbabwe. We mogen het niet meer weten.”

Dat is toch niet houdbaar?

“Klopt, je kunt nauwelijks meer spreken van een economie in Zimbabwe. Omdat er nauwelijks elektriciteit is, liggen bedrijven vrijwel stil of sluiten ze de deuren. Werknemers worden massaal ontslagen. Dit is ­inderdaad onhoudbaar.”

Lees ook: 

Zimbabwe heeft weer een eigen dollar ‘om de economie te repareren’.

Zimbabwe heeft weer een eigen munt. Buitenlands geld is geen officieel betaalmiddel meer in het land. De maatregel moet de economie helpen.

In Zimbabwe is het na de staking lang wachten op brood.

Na een landelijke staking en hevige rellen die Zimbabwe drie dagen lang volledig lam legden, proberen de inwoners van Harare hun leven weer op te pakken. Voor de zoveelste keer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden