Burgeroorlog

Eritrea mobiliseert het leger om af te rekenen met Tigray

Een man uit de Tigrayese hoofdstad Mekele krijgt medische hulp in het Ayder-ziekenhuis in Mekele, nadat hij gewond is geraakt bij een bombardement van de Ethiopische luchtmacht half september.  Beeld Reuters
Een man uit de Tigrayese hoofdstad Mekele krijgt medische hulp in het Ayder-ziekenhuis in Mekele, nadat hij gewond is geraakt bij een bombardement van de Ethiopische luchtmacht half september.Beeld Reuters

De wapenstilstand in Tigray is voorbij nu het regenseizoen is afgelopen. Eritrea wil aartsvijand Tigray de genadeklap toebrengen.

Erik van Zwam

President Isaias Afwerki van Eritrea lijkt voor eens en voor altijd te willen afrekenen met aartsvijand Tigray. Hij heeft de afgelopen dagen een algehele mobilisatie afgekondigd voor dienstplichtige mannen om hen naar het front in de Ethiopische provincie Tigray te sturen, die grenst aan Eritrea. Hoewel de dienstplicht loopt van achttien tot veertig jaar, zouden inmiddels zelfs mannen tot 55 jaar zijn opgeroepen zich te melden.

In Eritrea zijn zowel mannen als vrouwen tussen de achttien en veertig jaar automatisch dienstplichtig voor een termijn van anderhalf jaar, maar in de praktijk betekent dat meestal levenslang. Het land wordt gezien als het Noord-Korea van Afrika en wordt al bijna dertig jaar geleid door dictator Afwerki.

Ook aan het begin van de burgeroorlog in Ethiopië in november 2020 stuurde Afwerki Eritrese troepen naar Tigray om het Ethiopische leger te helpen bij het verslaan van Tigray. Hij ontkende echter de betrokkenheid van het Eritrese leger bij de oorlog, ondanks overweldigende bewijzen.

Eritrese militairen worden bovendien beschuldigd van een veelheid aan misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven, variërend van executies van burgers tot groepsverkrachtingen, martelingen, plundering en ontvoeringen. Zo hebben de Eritrese troepen volgens een uitgebreid onderzoek van Amnesty International huisgehouden in Aksum, in het noorden van Tigray, waar volgens overlevering de Ark van het Verbond zou liggen. De mensenrechtenorganisatie maakte melding van een bloedbad met honderden doden, waarbij ongewapende burgers op 28 en 29 november 2020 op straat willekeurig standrechtelijk geëxecuteerd werden. Soortgelijke berichten kwamen ook uit andere delen van Tigray waar Eritrese militairen opdoken.

Koude oorlog tussen Eritrea en Tigray

De bittere vete tussen Eritrea en Tigray heeft haar wortels in de grensoorlog van 1998 tot 2000. Ethiopië werd toen geleid door de Tigrayers. Aan beide kanten vielen tienduizenden, mogelijk honderdduizenden doden. Na de millenniumwisseling volgde een koude oorlog tussen beide landen.

De Tigrayers waren de machthebbers in Addis Abeba tot hun partij, de TPLF, in 2018 na bijna dertig jaar uit de regeringsmacht werd gezet. Abiy Ahmed werd door het Ethiopische parlement verkozen tot de nieuwe premier. De TPLF trok zich terug op zijn thuisbasis Tigray en ondermijnde van meet af aan de positie van Abiy.

Abiy sloot na bijna twintig jaar vrede met Eritrea en kreeg daar de Nobelprijs voor de Vrede voor. Ethiopië had er nu een bondgenoot bij: Eritrea. Toen de militaire tak van de TPLF de aanval opende op een basis van het Ethiopische leger in het noorden van Tigray in 2020 stuurde Abiy zijn troepen naar de opstandige deelstaat om de TPLF een kopje kleiner te maken. Een gruwelijke burgeroorlog was geboren. De Eritreeërs zagen hun kans schoon en stuurden ook een grote troepenmacht. Het Ethiopische leger viel in het zuiden Tigray binnen en het Eritrese in het noorden.

Vredesonderhandelingen bleken een wassen neus

De strijd liep niet zoals was gehoopt. De Tigrayese milities bleken te sterk en vorig jaar juni trok het Ethiopische leger zich terug uit de opstandige deelstaat. De Tigrayers rukten op richting de hoofdstad Addis Abeba. Pas in het najaar van vorig jaar kon de opmars tot staan worden gebracht.

In maart dit jaar riep Abiy een eenzijdige wapenstilstand uit, waar de TPLF zich ook aan hield. Onder auspiciën van de Afrikaanse Unie werd in achterkamertjes onderhandeld om vredesonderhandelingen op te starten.

Het leek de goede kant uit te gaan, totdat eind augustus het regenseizoen was afgelopen, de grond droog en hard werd en de tanks en troepen van alle kanten weer in beweging kwamen. Vredesonderhandelingen bleken tot nu toe een wassen neus.

De nieuwe ronde gevechten lijkt feller. Eritrea heeft de steden Shiraro en Ademiti in het noorden van Tigray al veroverd, zo bevestigde ook de TPLF. De verwachting is dat er een nieuwe grote golf Eritrese troepen de grens over wordt gestuurd. Aan het zuidelijke front lijken de Tigrayese milities stand te houden.

Kindsoldaten naar het front in Tigray

Het Eritrese leger wordt door de speciaal rapporteur van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, Mohamed Abdelsalem Babiker, ervan beschuldigd ook kindsoldaten te gebruiken. Jongens vanaf veertien jaar worden naar het front in Tigray gestuurd. Bij de vorige ronde in 2020 en 2021 zou een groot aantal ernstig gewond zijn geraakt of gedood.

Lees ook:

Een bloedbad in de stad waar de Ark van het Verbond zou liggen.

Honderden gelovigen, die hun toevlucht hadden gezocht in de kathedraal van de Heilige Maria van Zion, zijn er door Eritrese soldaten uitgesleept en vermoord. De lijken hebben nog dagenlang in de straten gelegen, omdat Eritrese militairen het begraven ervan verhinderden.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden