In memoriamSaeb Erekat 1955-2020

Erekat onderhandelde vaak en lang, maar vrede tussen Israël en de Palestijnen bleef buiten bereik

Saeb Erekat (midden) praat met Palestijnse demonstranten in Ramallah (2005).Beeld AP

Voor Israëliërs was hij de gesprekspartner in talloze vredesonderhandelingen, voor de rest van de wereld een van de bekendste gezichten van de Palestijnse politiek. Saeb Erekat, diplomaat en politicus, overleed dinsdag op 65-jarige overleed aan de gevolgen van het coronavirus.

Een van de eerste condoleances voor de familie van Saeb Erekat kwam vanuit Israël, van voormalig vicepremier Tzipi Livni. Zij had onlangs een bericht van de zieke gehad, schreef ze. “Ik ben nog niet klaar met waar ik voor geboren ben”, had hij haar gestuurd. Hoewel Erekat er vaak en lang over onderhandelde, zou hij het nooit vrede zien worden tussen Israël en de Palestijnen. “Hij zal gemist worden”, zei Livni.

Erekat gold de afgelopen decennia als een belangrijke adviseur van de Palestijnse leiders Yasser Arafat en diens opvolger Mahmoud Abbas, die dinsdag drie dagen van nationale rouw afkondigde. Maar hij had zijn bekendheid vooral te danken aan de grote rol die hij speelde in de onderhandelingen met Israël.

Zijn carrière nam een vlucht aan het begin van de jaren negentig, toen ook de vredesbesprekingen met Israël hoopvol verliepen. Hij werd door Arafat aangesteld in het onderhandelingsteam en kreeg daar al snel de leiding over. Hij speelde een belangrijke rol bij de totstandkoming van de Oslo-akkoorden, waarvoor Palestijnse en Israëlische leiders in 1994 de Nobelprijs kregen.

Enorm geheugen

Een harde onderhandelaar met een enorm geheugen, zo herinnert de Israëlische oud-onderhandelaar Nimrod Novik zich zijn Palestijnse gesprekspartner. “Israëlische regeringen en teams veranderden, maar hem kwam je altijd tegen. Hij was het gezicht van de onderhandelingen en onthield alles.”

Erekat werd in 1955 geboren in Abu Dis, een Palestijns dorp in de buurt van Jeruzalem, en groeide op in een gezin met zeven kinderen. Hij studeerde politicologie en internationale betrekkingen in San Francisco en Londen, waarna hij terugkeerde naar de Palestijnse gebieden. Daar doceerde hij aan de universiteit van Nablus, en werd redacteur voor de krant Al-Quds, voordat hij ging werken als onderhandelaar namens de Palestijnen.

Als topdiplomaat bleef Erekat zijn leven lang streven naar een onafhankelijke Palestijnse staat, naast Israël. Maar de gesprekken over zo’n tweestatenoplossing liepen keer op keer vast. Tegelijkertijd raakten de Palestijnen onderling steeds verdeelder en nam de populariteit van de leiders, onder wie ook Erekat, onder de Palestijnse bevolking steeds verder af. “De meest benadeelde onderhandelaar in de geschiedenis van de mensheid”, zo noemde Erekat zichzelf in 2007. “Ik heb geen leger, geen marine, geen economie en mijn samenleving is verdeeld.”

Tegenstander van geweld

Ook na het mislukken van diverse onderhandelingsrondes bleef Erekat een verklaard tegenstander van geweld, herinnert ook de Israëliër Nimrod Novik zich. Diens zoon was ooit met de dochter van Erekat op een Israëlisch-Palestijns kamp voor tieners, vertelt hij: “Toen er ineens een terreuraanslag door Palestijnen plaatsvond in Jeruzalem, liep Erekats dochter naar de Palestijnse vlag in het kamp, om die halfstok te hangen. Zo was zij door haar vader opgevoed.”

De gezondheid van Erekat ging al langere tijd achteruit. Drie jaar geleden onderging hij een longtransplantatie en sindsdien werd zijn immuunsysteem onderdrukt. Het maakte de behandeling tegen corona extra gecompliceerd.

Vorige maand werd hij opgenomen in een Israëlisch ziekenhuis, wat van twee kanten nog tot kritiek leidde. Sommige Palestijnen vonden dat hij zich niet mocht laten helpen door Israël, en ook enkele Israëliërs demonstreerden tegen de hulp aan de Palestijnse politicus. Uiteindelijk overleed hij na drie weken op de intensive care. Hij laat een vrouw, vier kinderen en acht kleinkinderen na.

Lees ook:

Israël bouwt de Westoever onverstoorbaar vol

De groei van Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever komt voorlopig niet ten einde. De regering geeft groen licht voor bijna vijfduizend extra woningen, ook al zijn die volgens het internationaal recht illegaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden