Analyse Turkije

Erdogan weet bij Trump de juiste snaar te raken, maar voor hoelang?

President Donald Trump en de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in 2018. Beeld AP

De Turkse president Erdogan lijkt Trump voor zich te hebben gewonnen in de strategie rond Syrië. Maar internationaal kan de sfeer snel omslaan in het nadeel van Turkije.

De Turkse president Erdogan kreeg eindelijk wat hij wilde: groen licht van Amerika voor een invasie van Noord-Syrië. Na de verovering van de Koerdische regio Afrin in Noordwest-Syrië in 2018, wil hij nu ook de rest van het noorden bezetten. De Amerikaanse kentering betekent een grote overwinning voor Erdogan.

Het lijkt erop dat Erdogan invloed had op Trumps besluit om de Amerikaanse troepen uit delen van Noord-Syrië te verplaatsen. De Amerikaanse president verwees in zijn aankondiging naar zijn onderonsje met de Turkse leider. Functionarissen binnen het Pentagon waren ‘overrompeld’ toen zij het besluit vernamen, en ook de Britse bondgenoten, die nauw samenwerken met de Amerikanen in Noord-Syrië, waren niet van tevoren ingelicht.

Erdogan weet de juiste snaren te raken

De Turkse leider weet bij Trump blijkbaar de juiste snaar te raken. En dat terwijl Erdogan dingen doet waar Trump allerminst blij mee is. Zo heeft Turkije onlangs, ondanks verschillende waarschuwingen van Amerika en de Navo-bondgenoten, Russische luchtafweerraketten aangeschaft. Turkije onderhandelt ook zelfstandig met Rusland en Iran over de toekomst van Syrië. Erdogan dreigde lange tijd zich niets te zullen aantrekken van de Amerikaanse aanwezigheid in Noord-Syrië, en daar binnen te vallen.

En toch wordt Erdogans gedrag nu door Trump beloond. Hij krijgt niet alleen toestemming van Amerika om Noord-Syrië binnen te vallen, maar zal ook op 13 november Trumps gast zijn tijdens een bezoek aan Amerika.

Erdogan heeft de Amerikaanse president er waarschijnlijk van overtuigd dat het straffen of isoleren van Turkije averechts werkt, en dat dat het land alleen maar verder in de armen zal drijven van rivalen als Rusland en Iran. Wat ook een rol speelt, is Trumps zakelijke maatstaf bij het bepalen van wie een bondgenoot is. “Zoveel mensen vergeten dat Turkije een grote handelspartner is van de Verenigde Staten”, schreef Trump gisteren op Twitter na de kritiek op zijn Syrië-beleid. Ook wees hij erop ‘dat Turkije een belangrijk en gerespecteerd lid is van de Navo’.

Hij riskeert een internationaal isolement

Maar Erdogan heeft dan wel groen licht voor de invasie in Syrië, toch moet hij er niet op rekenen dat de Amerikaanse steun blijvend is. Sterker, hij riskeert een internationaal isolement als hij zijn plannen uitvoert of als deze verkeerd uitpakken. Trump dreigt de Turkse economie ‘compleet te vernietigen’ en ‘weg te vagen’ als de Turken in Noord-Syrië dingen uitspoken die hem niet bevallen. 

Rusland en Iran steunen evenmin een Turkse inval in Noord-Syrië, en willen dat de Syrische regering de controle terugkrijgt over het gebied. Daarnaast hebben Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland Turkije ook gewaarschuwd voor de gevolgen van een nieuw militair avontuur.

De kans is echter klein dat de Turkse regering zich door de dreigementen op andere gedachten laat brengen of zich tot voorzichtigheid laat dwingen. De Turkse vicepresident Fuat Oktay zei dat Turkije vast blijft houden aan het plan van een ‘veiligheidszone’ en het verjagen van de Koerdische milities. “Waar het gaat om Turkijes veiligheid, bepalen wij de koers en stellen wij de grenzen vast”.

Lees ook:

Plotseling terugtrekken VS is een mes in de rug van de Koerden

De Verenigde Staten geven Turkije groen licht voor een invasie van Noord-Syrië. De door Koerden gedomineerde militie SDF wordt daarmee door de VS in de steek gelaten.

Wat wil Nederland met zijn jihadgangers? Daar moet het kabinet ineens snel over beslissen

Jarenlang rekenden Nederland en andere Europese landen erop dat de Koerden en de VS hun jihadgangers wel gevangen hielden. Door de aanstaande Turkse invasie van Noord-Syrië valt dat plan in duigen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden