Klimaattop

Er werden toezeggingen gedaan, maar verder klonk er weinig concreets op de ‘actietop’

Beeld Getty Images

Alleen ‘groene’ landen waren maandag welkom op de actietop van de VN. Maar ze hadden weinig nieuws te bieden.

De tijd van praten en politieke beloften op klimaatgebied is voorbij, zei premier Mark Rutte maandag op de zogenoemde actietop voor het klimaat in New York. De ruim zestig landen die op de top waren toegelaten omdat ze concrete actie op klimaatgebied aan konden kondigen, beval hij de Nederlandse polderaanpak aan die tot een ‘ambitieus en breed gedragen’ klimaatakkoord leidde.

Maar volgens de jonge Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg was de actietop bij voorbaat mislukt. “Hoe durven jullie!”, zei ze met trillende stem aan het begin van de conferentie. Ze rekende regeringsleiders en ministers voor dat de hoeveelheid CO2 waarvan wordt geschat dat die nog enigszins veilig kan worden uitgestoten, al over ruim acht jaar uitgestoten zal zijn. “Er zullen vandaag geen oplossingen of plannen worden gepresenteerd die bij die cijfers passen. Want die zijn te ongemakkelijk, en jullie zijn niet volwassen genoeg om te vertellen hoe het werkelijk zit.”

Geen plannen, geen toegang

De deelnemers aan de top applaudiseerden toch maar voor haar woorden. Zelf waren ze tenminste gekomen met plannen om de in 2015 in Parijs afgesproken klimaatdoelen versneld te halen. Wie geen plannen had, werd niet toegelaten tot de door VN-secretaris-generaal António Guterres georganiseerde top. “De secretaris-generaal verwacht actie, geen leuterverhalen”, zei Rutte kort voor zijn toespraak. Dat twee derde van de leden van de VN niet door die ballotage kwam, stemde hem niet tot pessimisme. “Ik weet niet of alles wat er gezegd wordt manna uit de hemel is, maar het feit dat je bij elkaar komt, dat je laat zien ‘dit zijn zestig landen die concrete acties hebben’ en dat er ook landen zijn die niet mogen komen omdat ze te vaag waren, dat is prima. Die kun je misschien op deze manier aanmoedigen om meer te gaan doen.”

Veel van de toezeggingen op de top werden gedaan door groepen landen. Zo kondigden een aantal Afrikaanse landen, waaronder Gabon, Kameroen en de Democratische Republiek Congo, een gezamenlijk plan aan om hun bossen beter te beschermen. Andere landen, waaronder Duitsland en Slowakije, maakten bekend zich te hebben aangesloten bij de Powering Past Coal Alliance, die een einde wil maken aan energie-opwekking met kolencentrales.

Bij die groep sloot zich ook de Amerikaanse staat New Jersey aan. De Amerikaanse president Donald Trump was tijdens de top in het gebouw, maar nam er niet aan deel. Rutte wilde daar niet te lang bij stilstaan, zei hij. “Daar kun je wat van vinden, maar in de VS doen heel veel staten en steden mee, en opgeteld hebben die een omvang die groter is dan Frankrijk en Duitsland.”

Financiële steun

Naast landen waren er ook organisaties uit het bedrijfsleven die hun goede bedoelingen kwamen toelichten. Het Global Maritime Forum, een organisatie van reders, wil de scheepvaart minder CO2 laten uitstoten. En de directeur van de Franse voedselgigant Danone kwam vertellen dat ‘We Mean Business’, een organisatie van multinationals die dat ook willen, nu 87 bedrijven telt.

De deelnemers aan de top kregen allemaal slechts drie minuten om hun goede voornemens uit te venten. Maar achter de schermen werden klimaatzaken gedaan. Onder leiding van Costa Rica en Nederland werd maandag een nieuw programma gelanceerd om financiële steun te geven aan landen die hun klimaatplannen ambitieuzer willen maken en er het geld niet voor hebben. Onder applaus van zo’n vijftig ministers van milieu en van ontwikkelingssamenwerking kondigden onder meer Zweden en Denemarken aan daar meer geld voor beschikbaar te stellen.

Er is haast bij, zei de ene na de andere landenvertegenwoordiger op de conferentie. En ze stonden onder grote morele druk. Greta Thunberg: “De ogen van alle toekomstige generaties zijn op jullie gericht. Als jullie besluiten ons in de steek te laten, zullen we het jullie nooit vergeven.”

Lees ook:

De VN-klimaattop moet nog beginnen maar jongeren hebben de toon al gezet

António Guterres gelooft er weer in. Gezeten tussen vier jonge klimaatactivisten was de secretaris-generaal van de VN zaterdagochtend in New York nu eens niet de ‘keynote speaker’, de hoofdspreker van een bijeenkomst, maar een ‘keynote listener’, de hoofdluisteraar, bij de opening van de Youth Climate Summit.

‘Zullen mijn kinderen me later vragen wat sneeuw is?’

Voorafgaand aan de Climate Action Summit maandag, kwamen jongeren dit weekend samen voor de Youth Climate Summit, een top voor jongeren. ‘We kunnen de kolibrie zijn, die de bosbrand blust door in zijn snaveltje water te halen, terwijl de olifant met zijn grote slurf zegt dat het niet kan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden