Israël

Er dreigt een ‘grootschalige oorlog’ als het geweld niet afneemt

De meeste inwoners van Gaza blijven binnen om zo goed als het kan te schuilen voor de luchtaanvallen.  Beeld Reuters
De meeste inwoners van Gaza blijven binnen om zo goed als het kan te schuilen voor de luchtaanvallen.Beeld Reuters

Al dagen wordt de bevolking van Gaza bestookt met Israëlische luchtaanvallen, en moet de Israëlische bevolking schuilen voor de raketten vanuit Gaza. Een oorlog zoals die van 2014 lijkt steeds dichterbij te komen.

Waar ze normaal gevuld zouden zijn met het geroezemoes van volle cafés en slenterende families die samen het Suikerfeest vieren, zijn de straten van Gaza nu stil en verlaten; bewoners blijven zoveel mogelijk binnen, uit angst voor de luchtaanvallen, die al sinds maandagnacht duren. Er is ook weinig reden voor feestvreugde; volgens de gezondheidsautoriteiten in Gaza zijn er sinds maandag zeker 87 mensen – onder wie 18 kinderen – gedood sinds Israël begon met het uitvoeren van luchtaanvallen op de enclave.

Tegelijkertijd vuurt Hamas vanuit Gaza in hoog tempo raketten af op Israël – zeker 1600 in de afgelopen drie dagen. Met name in Ashkelon en Tel Aviv loeien de luchtalarmen regelmatig. De meeste projectielen worden uit de lucht geschoten door de ‘IJzeren Koepel’, Israëls landelijke raketafweersysteem, dat sinds 2011 operationeel is. Maar niet allemaal. Zo kwamen donderdag ook raketten neer in Petah Tikva, Zohar en Sderot.

Zeker zeven Israëliërs – onder wie twee kinderen – zijn gedood sinds maandagnacht. Het is de heftigste geweldsuitbarsting tussen Israël en Hamas sinds de Gaza-oorlog van 2014, en na dagen van beschietingen begint het steeds meer de vorm aan te nemen van de oorlog van zeven jaar geleden.

Een grondoffensief is mogelijk de volgende stap

Dit nieuwe hoofdstuk van geweld is terug te voeren op de oplopende spanningen in Jeruzalem van de afgelopen maand. Met name de huisuitzettingen van Palestijnse families in de wijk Sheikh Jarrah en de confrontaties tussen Palestijnse demonstranten en Israëlische politie rondom het complex van de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem wekten de woede van de Palestijnen; voor veel van hen staat het symbool voor de pogingen van de Israëlische staat de controle over Oost-Jeruzalem steeds verder te vergroten, terwijl het volgens het internationaal recht Palestijns grondgebied is.

Het was de aanleiding voor Hamas om maandag een ultimatum in te stellen: als de Israëlische politie zich niet terugtrok uit de Al-Aqsamoskee en Sheikh Jarrah, zou het overgaan tot de aanval. Het ultimatum verstreek, en niet veel later klonk het eerste luchtalarm. Een schok voor inwoners van Jeruzalem: de laatste keer dat raketten de stad bereikten was in 2014.

Door de barrage aan raketten en luchtaanvallen heen lijkt het geweld zich langzaam toe te bewegen naar een volledige oorlog. Een groot aantal grondtroepen en tanks van het Israëlische leger hebben zich verzameld aan de grens met Gaza, en het leger maakte donderdag bekend dat het verlof voor alle eenheden voorlopig is ingetrokken. Ook hebben 9000 reservisten een oproep gekregen om zich te melden. Een grondoffensief in Gaza lijkt de volgende stap.

Een laatste diplomatieke poging

Egypte – dat van oudsher optreedt als bemiddelaar tussen Hamas en Israël – probeert nog een wapenstilstand te bereiken voordat het zover is. Een Egyptische delegatie is donderdag aangekomen in Tel Aviv voor onderhandelingen. Ze zouden via Gaza zijn gereisd, waar ze al hebben gepraat met kopstukken van Hamas, zo vertelt een van de betrokkenen aan AP. De Verenigde Staten hebben ook een gezant gestuurd.

Hoewel Hamas maandag met de raketaanval op Jeruzalem aanzette tot een escalatie in geweld, heeft de beweging volgens de Israëlische krant Haaretz dinsdag al een verzoek aan Israël gedaan om te onderhandelen over een wapenstilstand, maar Israël heeft dit afgeslagen. Het Russische ministerie van buitenlandse zaken – dat in contact staat met Hamas – liet woensdag in een verklaring weten dat de groep nog altijd openstaat voor onderhandelingen.

De vraag is of Israël al bereid is om de militaire operatie een halt toe te roepen. Netanyahu liet donderdag weten dat ‘het nog langer zal duren’. Mogelijk wil Israël gebruik maken van het moment om Hamas en Islamitische Jihad, een andere militie in Gaza, serieuze schade toe te brengen. Tot dusver zijn er zestien Hamas-militanten – onder wie de commandant voor Gaza-stad – gedood, aldus het Israëlische leger.

ICC houdt mogelijke oorlogsmisdaden in de gaten

De reactie vanuit de internationale gemeenschap is ondertussen bezorgd. Tor Wennesland, de VN-vredesgezant voor het Midden-Oosten, zegt te vrezen voor een ‘grootschalige oorlog’ als het geweld niet afneemt. Fatou Bensouda, de hoofdaanklager van het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag, liet in een verklaring weten de ontwikkelingen nauwgezet te volgen, en bezorgd te zijn dat er oorlogsmisdaden worden gepleegd. Het ICC heeft in maart al een onderzoek geopend naar oorlogsmisdaden die sinds 2014 mogelijk door Israël en Hamas zijn gepleegd in de bezette gebieden. Potentiële misdaden die nu gepleegd worden, kunnen hieraan worden toegevoegd, benadrukt Bensouda.

Israël ook met raketten beschoten vanuit Libanon

Israël is ook vanuit buurland Libanon onder vuur genomen met raketten. Het Israëlische leger bevestigde dat drie projectielen zijn afgeschoten. Die zouden zonder schade aan te richten in de Middellandse Zee zijn gestort.

Het is nog onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de raketbeschieting. In het verleden heeft de aan Iran gelieerde Hezbollah-beweging vanuit het buurland raketten afgevuurd op Israëlisch grondgebied. De aanval betekent een verdere escalatie van het geweld dat deze week oplaaide.

(ANP)

Lees ook:

Hoe wekenlang opgebouwde spanning Oost-Jeruzalem in een brandend kruitvat veranderde

Het is onrustig in Oost-Jeruzalem. De afgelopen week zijn er honderden gewonden gevallen in confrontaties tussen de Israëlische politie en de Palestijnse bevolking. Wat zit erachter?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden