Slecht voorbeeld

En weer velt corona een van de leiders van de orthodoxe kerken

Vele duizenden gelovigen woonden begin november de uitvaart bij van de metropoliet Amfilohije van Montenegro, die aan corona overleed en in een open kist lag opgebaard.Beeld AP

De patriarch van de Servisch-orthodoxe kerk is gestorven aan corona, zo is vrijdag bekend gemaakt. De kritiek op de rol van de orthodoxe kerk bij het verspreiden van het coronavirus zwelt aan. 

Het coronavirus trekt een dodelijk spoor door de top van de orthodoxe kerk in Zuidoost-Europa. Onlangs overleed de metropoliet van Montenegro na besmet te zijn geraakt. De patriarch van de Servisch-orthodoxe kerk die zijn uitvaartdienst leidde, is nu zelf overleden in een ziekenhuis in Belgrado. Ook de aartsbisschoppen van Griekenland en Albanië zijn met ziekteverschijnselen opgenomen.

Verschillende Servische media meldden donderdag dat patriarch Irinej, negentig jaar oud, aan het coronavirus was bezweken, maar de kerk ontkende dat. Wel zei het patriarchaat in Belgrado dat de toestand van zijn hoogste leider ‘uitzonderlijk ernstig’ was en verslechterde. Een team van Servische en Russische artsen behandelde Irinej in een militair ziekenhuis.

Begin deze maand leidde Irinej nog de uitvaartdienst van metropoliet Amfilohije van Montenegro. Tienduizenden mensen kwamen toen in de hoofdstad Podgorica bijeen om afscheid te nemen van de hoogste kerkelijk leider van het land, zonder afstand te houden of mondkapjes te dragen. Ondanks een dringende oproep van de autoriteiten om af te zien van een massale dienst, op het moment dat Montenegro als een van de meest ernstige coronabrandhaarden van Europa gold.

Een dodelijke kus

Vele gelovigen kusten zelfs het lichaam van de metropoliet, waarna doktoren prompt opriepen de kist waarin hij lag te sluiten. Het is niet duidelijk of patriarch Irinej het virus op dat moment opliep, maar gezien de incubatietijd moet de besmetting ongeveer toen hebben plaatsgevonden. In Montenegro is het aantal nieuwe gevallen nu het hoogste van Europa.

Donderdagochtend werd ook de 82-jarige aartsbisschop Ieronymos van Griekenland met koorts opgenomen in een ziekenhuis in Athene. Ook hij is besmet, net als zijn collega Anastasios (91) van de Grieks-orthodoxe kerk in Albanië, die afgelopen week per vliegtuig naar hetzelfde ziekenhuis werd vervoerd.

Vorige week al overleed de metropoliet van een Noord-Griekse regio in de buurt van de stad Thessaloniki aan corona. Hij was een uitgesproken voorstander van het in stand houden, ook in tijden van corona, van de communie. Bij dit belangrijke onderdeel van een orthodoxe kerkdienst drinken gelovigen een voor een wijn uit dezelfde lepel. Wetenschappers waarschuwen dat die algauw een bron van besmetting wordt, maar volgens de kerk verspreidt het ritueel uitsluitend het leven van Jezus, en geen virus. “Sommige opinieleiders in spe concentreren zich op een neurotische manier uitsluitend op de Heilige Communie”, stelde de Griekse kerk in een verklaring. “Ze halen een onwetenschappelijk verband aan met de verspreiding van het coronavirus, in weerwil van epidemiologisch bewijs.”

Geestelijken geven het slechte voorbeeld

Maar weinig wetenschappers durven het aan openlijk kritiek te uiten op de orthodoxe kerk, die in de hele regio veel macht heeft en aanzien geniet. En dat terwijl er meer rituelen zijn, zoals dicht op elkaar staan tijdens diensten en het kussen van iconen, die hun zorgen baren. In hun openbare optredens houden de geestelijken geen afstand en dragen vaak geen mondkapjes, ook als alle anderen in hun gezelschap dat wel doen. 

Volgens critici geven ze daarmee het slechte voorbeeld, terwijl de kerk vanwege zijn voorname status juist voorop zou kunnen lopen in de bestrijding van het coronavirus. In Griekenland zijn kerken weliswaar dicht nu het hele land in lockdown zit, maar aartsbisschop Ieronymos overlegde een paar dagen geleden nog met premier Kyriakos Mitsotakis over de vraag wanneer ze weer open kunnen. En dat terwijl het aantal besmettingen in Griekenland nog steeds oploopt.

Lees ook:

Een corona-explosie in Griekenland; de lockdown wordt strenger

In Griekenland loopt het aantal coronabesmettingen en ziekenhuisopnames zo sterk op dat de lockdown met ingang van vrijdag nog strenger wordt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden