VoorbeschouwingBrexit

En daar zoeft weer een brexit-deadline voorbij

Premier Rutte, voorzitter Michel van de Europese Raad, voorzitter Von der Leyen van de Europese Commissie en de Franse president Macron tijdens hun eerste fysieke EU-top in Brussel sinds de pandemie-uitbraak in juli van dit jaar.Beeld EPA

Het echte Britse vertrek uit de EU is over tweeënhalve maand, maar afgesproken is er nog niks. Op de EU-top wordt donderdag de balans opgemaakt.

Zo onvoorspelbaar en chaotisch als de komende brexitweken en -maanden dreigen te worden, zo kalm en bijna saai zal de sfeer donderdag zijn op de EU-herfsttop van de 27 regeringsleiders. Weliswaar gaan de chefs voor het eerst in lange tijd met z’n allen inhoudelijk over brexit praten, maar wat kunnen ze er nog over zeggen? De situatie is ernstig maar niet hopeloos – dergelijke woorden staan in de uitgelekte conceptconclusies.

“De Europese Raad roept in herinnering dat de overgangsperiode eindigt op 31 december 2020 en merkt met bezorgdheid op dat vooruitgang met betrekking tot de belangrijkste kwesties die voor de Unie van belang zijn, nog steeds niet voldoende is om tot overeenstemming te komen”, zo luidt de conclusie waar geen enkele regeringsleider donderdag een speld tussen zal kunnen krijgen.

Daarop volgt een verzoek aan hoofdonderhandelaar Michel Barnier (die de regeringsleiders ter plekke zal bijpraten) om ‘de onderhandelingen te intensiveren’. Dat is al zo vaak gedaan. Hoe intensief kun je handelsoverleg maken?

Martelgang

Duidelijk is dat de deadline van 15 oktober die de Britse premier Boris Johnson vorige maand had gesteld voor het bereiken van een akkoord met de EU – anders zouden de Britten weglopen van het overleg en fluitend op een no-deal-brexit afkoersen – het zoveelste loze Britse dreigement is gebleken in de brexitmartelgang. Vanuit de wandelgangen komen immers geluiden dat de onderhandelingen weliswaar muurvast blijven zitten op de hoofdthema’s (eerlijke concurrentie, visserij en toezicht op de afspraken), maar dat de sfeer is verbeterd.

Woensdagavond was er nog ingelast telefonisch overleg tussen Johnson en de EU-voorzitters Von der Leyen (Commissie) en Michel (Raad).

Beide partijen blijven zeggen hoop te houden op een akkoord, ook al klinkt dat gek, gezien de feitelijke ontwikkelingen. “We zien geen beweging aan de andere kant van het Kanaal”, herhaalde een EU-functionaris. De Britten zeggen eigenlijk precies hetzelfde.

Toch wordt er de komende weken doorgepraat. Als nieuwe, écht harde deadline doet nu 15 november de ronde. De resterende anderhalve maand zijn nodig voor juridisch uitpluiswerk, vertalingen in alle 24 EU-talen en goedkeuring door het Europees Parlement en het Britse Lagerhuis.

Maar eigenlijk willen de hoofdverantwoordelijken in Brussel zich niet vastleggen op een datum. Onder druk wordt alles immers vloeibaar: stel dat een akkoord pas eind november rond komt, dan gaan al die plichtplegingen heus wel in die resterende maand passen, aldus een door de wol geverfde brexitingewijde.

Klappen

Niettemin blijft de no-dealbrexit een reële mogelijkheid. Daarom staat ook in de slotconclusies van deze top dat ‘lidstaten, EU-instituties en alle belanghebbenden’ zich moeten blijven voorbereiden op ‘alle uitkomsten’, inclusief de slechtste. Deal of geen deal: als het Verenigd Koninkrijk per 1 januari de interne EU-markt verlaat, zal de hele EU klappen krijgen, maar niet zo hard als het VK zelf.

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) drukte Londen woensdag dan ook op het hart om een no-dealbrexit tegen elke prijs te vermijden. De economische schade van de pandemie is al groot genoeg. Volgens de Oeso zal de Britse economie dit rampjaar met 10,1 procent krimpen. En dan moet de brexit dus nog komen.

Een ‘normale’ najaarstop

Het mag dit jaar Europese toppen hebben geregend (negen tot nu toe, waarvan zes per beeldverbinding), die van de komende dagen is de eerste die op de ‘gewone’ jaarkalender stond en die ook ‘gewoon’ doorgaat, fysiek in Brussel. Gezien de stijgende besmettingscijfers, ook in de Belgische hoofdstad, zijn de regels voor de regeringsleiders extra streng. “Er is geen enkel nauw contact mogelijk”, aldus een EU-functionaris.

Behalve brexit komen ook klimaatbeleid (vooral het nieuwe 2030-uitstoot-doel van -55 procent) en bestrijding van de Covid-19-pandemie aan de orde. Samenwerking binnen de EU is er op dat vlak nauwelijks. Verder praten de regeringsleiders over de betrekkingen met Afrikaanse landen en andere buitenlandkwesties.

Lees ook:

Zijn dat positive vibes, daar in de brexit-onderhandelingen?

Na maanden van somberheid lijkt er ineens optimisme bij de onderhandelingen tussen de EU en de Britten. Brussel relativeert: in de grootste struikelblokken zit nog steeds geen beweging.

De no-deal-rampenbrexit komt eraan – maar nu echt

In juni klonk de alarmbel al: als er die maand geen vooruitgang zou worden geboekt, met name op visserij, ziet het er buitengewoon somber uit. Haal de rampenplannen voor een no-deal-brexit dan maar weer uit de kast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden