Nieuws Duitsland

Emotioneel Duitsland moet na de moord op 8-jarig jongetje het niet-weten uithouden

Bloemen en knuffels op het station, ter nagedachtenis aan de moord op een 8-jarig jongetje Beeld Arne Dedert/dpa

Rouw en verontwaardiging vechten in Duitsland om voorrang, in de week na de moord op een jongetje van acht.

Het lukte deze week om een respectvolle wake te houden op het station van Frankfurt, daags na de afschuwelijke moord op een jongetje van acht. Maar het lukte maar net. In Duitsland gaat deze week rouw hand in hand met sluimerende, en in sommige gevallen overkokende, verontwaardiging.

Voor en na de herdenkingsdienst werden door demonstranten van beide zijden van het politieke spectrum leuzen gescandeerd en verhitte discussies gevoerd. Want wie is er verantwoordelijk voor de dood van het kind? Ja, de dader zelf natuurlijk. Maar over hem zijn aanvankelijk niet zoveel feiten bekend, behalve dat het een man is, oorspronkelijk afkomstig uit Eritrea, die zomaar uit het niets een vrouw en haar kind onder een aansnellende trein duwde. De moeder kon zich nog in veiligheid brengen, het kind niet meer.

Maar zo weinig feiten als er zijn, zo veel referentiekader is er in deze tijden in Duitsland, waar discussies over migratie snel ontvlammen. Een greep uit het nieuws van de afgelopen tijd geeft een idee. Afgelopen weekend werd het tuinhuisje van een rechts-nationalistische AfD-politicus uit Sachsen-Anhalt in brand gestoken, waarin hij op dat moment met zijn gezin lag te slapen.

Afgelopen week werd een Eritreër in Wächtersbach neergeschoten door een rechtse extremist. Nog weer een paar dagen eerder werd een vrouw in Voerde onder de trein geduwd, zonder duidelijk motief. En afgelopen maand werd in Istha de christen-democratische politicus Walter Lübcke, bekend om zijn welwillende houding tegenover vluchtelingen, doodgeschoten door een extreem-rechtse schutter.

Een grabbelton aan motieven die op de moord in Frankfurt konden worden geprojecteerd, kortom: migratie, raciale spanningen, copycat-gedrag. En dat gebeurde dan ook. Binnen een paar uur had AfD-fractievoorzitter Weidel haar analyse al klaar: het was een gevolg van de massamigratie. “Wat moet er nog meer gebeuren? Bescherm eindelijk de burgers van ons land, in plaats van die grenzeloze welkomstcultuur!” Het leverde haar berispingen op van veel andere partijen, dat ze een tragische dood voor haar politieke karretje spande, zonder te wachten op uitsluitsel over de dader en diens motief.

Voortvluchtig

Sindsdien zijn de feiten wel binnengedruppeld. De vermoedelijke dader is een man van veertig, die oorspronkelijk afkomstig is uit Eritrea, in 2006 in Zwitserland asiel aanvroeg, en drie kinderen heeft. Hij gold als goed geïntegreerd, en is orthodox christen. Maar dit jaar werd hij wel onder psychiatrische behandeling gesteld. Vorige week sloot hij zijn gezin op, bedreigde zijn buren, en sloeg op de vlucht. Hij was sindsdien voortvluchtig, maar om onbekende reden had Zwitserland het opsporingsbevel niet aan Duitsland gestuurd.

Het waren geen feiten waarmee de verhalen over de verantwoordelijkheid aan het wankelen werden gebracht. Zie je wel, een psychisch getraumatiseerde immigrant, zei de ene kant. Zie je wel, geen moslim, en niet een migrant die onder verantwoordelijkheid van Merkels welkomstpolitiek binnen is gekomen, zei de andere kant. Ondertussen heeft de man, inmiddels opgepakt, nog niets losgelaten over het waarom van zijn daad.

Bij de eredienst op het station verwoordde spoorwegpastor Carsten Baumann waarschijnlijk de gedachten van de zwijgende meerderheid toen hij de discussie uit ideologisch vaarwater probeerde te halen: “We moeten het niet-weten uithouden. We kunnen ons alleen aan de kant van de jongen en zijn familie opstellen.”

Lees ook:

Democratie heeft een sterke staat nodig

Politicoloog Yascha Mounk verliet zijn studeerkamer en onderzocht als journalist hoe de spanningen in het Duitse immigratiedebat opgestookt worden. “Het begint er al mee dat we niet echt weten of asielzoekers meer serieuze misdaden plegen dan gemiddeld, omdat er geen goede data zijn. Daardoor kan extreem-rechts er leugens over vertellen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden