Verkiezingen

Emmanuel Macron vreest een Franse Beppe Grillo

Door de coronacrisis is het wantrouwen tegen de Franse president aanzienlijk gegroeid.Beeld Tobias Hase/DPA

De Franse president Emmanuel Macron houdt rekening met de concurrentie van een populistische outsider bij de presidentsverkiezingen van 2022. In een poging het gevaar te bezweren, papt hij aan met volkshelden.

De Franse 24-uurs nieuwszenders zonden vorige maand beelden uit van een ontmoeting die niet op de presidentiële agenda stond. Te zien was hoe Macron – met mondkapje – allerhartelijkst converseerde met de viroloog Didier Raoult. Raoult is fel omstreden vanwege zijn kruistocht voor het middel hydroxychloroquine dat volgens hem uitstekend werkt tegen het coronavirus. In zijn eigen instituut voor infectieziekten in Marseille behandelde ‘de druïde’, zoals de viroloog genoemd wordt, een kleine vierduizend patiënten. Zijn resultaten zijn uniek in de wereld, claimt hij.

Waarom vertoonde Macron zich met Raoult? Daar heeft hij een goede politieke reden voor. Raoult is een volksheld, een idool, iemand die je maar beter te vriend kan houden. ‘De machtigen haten Raoult’, zo vatte de filosoof en Raoult-fan Michel Onfray het fenomeen samen. ‘Maar wie niets te vertellen heeft, draagt hem op handen.’

Om precies dezelfde reden belde Macron met ‘Frankrijks vulgairste komiek’, Jean-Marie Bigard. Bigard had het staatshoofd op Facebook en Instagram voor clown uitgemaakt en de opening van alle cafés geëist.

Ook Philippe de Villiers, een aristocratische reactionair en oprichter van succesvolle thema-pretpark Le Puy du Fou, kreeg een telefoontje van de president. Zijn park mag 11 juni open terwijl andere culturele en toeristische trekpleisters dicht blijven. Ten slotte had Macron een lang onderhoud met de commentator Éric Zemmour – uitgesproken anti-EU en anti-immigratie – die op straat was aangevallen.

Amicaal

Raoult, Bigard, De Villiers en Zemmour belichamen allemaal op hun eigen manier de breuk tussen volk en elite. Door amicaal te doen met persoonlijkheden met wie hij bijna niets deelt en door hen serieus te nemen, hoopt de president alsnog door te dringen tot kiezers die hij nooit kon bereiken.

Macron, die deze maand drie jaar geleden werd gekozen, weet maar al te goed dat hij zijn eigen verkiezing in 2017 dankte aan de ineenstorting van de traditionele regeringspartijen. Van de afkeer tegen de politiek, waar hij toen van profiteerde, kan hij nu het slachtoffer worden. Zijn entourage houdt rekening met een Franse Beppe Grillo, een buitenstaander die met het oog op de presidentsverkiezingen van 2022 plotseling verschijnt en alles op zijn kop zet. Of wie weet staat er binnenkort een politicus op die de formule heeft gevonden voor een synthese van extreem-links en extreem-rechts.

Het wantrouwen van de Fransen is er door de coronacrisis niet minder op geworden. In het begin van de lockdown steeg Macron nog in de peilingen, maar inmiddels is hij weer terug op het niveau van februari. Volgens het onderzoeksbureau Odoxa meent bijna twee op de drie Fransen (65 procent) dat hun president het niet goed doet.

Macron is bovendien voorbijgestreefd door zijn premier. Édouard Philippe haalt een mooie score van 46 procent positieve oordelen, een prestatie die hij dankt aan zijn onverstoorbare optredens tijdens de corona-persconferenties. Macron krijgt ondertussen als eindbaas de rekening gepresenteerd voor alles wat er misging.

Diplomatiek succes

De redding voor Macron komt mogelijk van buiten. Want dat Angela Merkel het kamp van de zuinige landen heeft verlaten, is een succes voor de president die al jaren aandringt op meer Europa. Het beeld van een drammer die geen gehoor vond met zijn vergezichten is verdwenen.

Het is een diplomatiek succes dat ook veel concreets oplevert: na Italië en Spanje zal Frankrijk het meest profiteren van het herstelplan van de Europese Commissie. De 39 miljard die Parijs tegemoet kan zien, kan de rekening voor de steunplannen voor onder andere het toerisme, de auto-industrie en de ruimte- en luchtvaartsector aanzienlijk verlichten. Dat Macron ‘niets voor elkaar heeft gekregen’ in Europa, zal niemand hem kunnen verwijten.

Lees ook: 

Ik maak me een beetje ongerust om Frankrijk

Column van Ephimenco. Het gevaar met wereldwijde crisissen is de giftige kiemen die ze in zich dragen. Als die kiemen wortelen en tot bloei komen, kan dit vergaande consequenties hebben.

Frankrijk is boos op farmaceut vanwege verdeling vaccins

Er is nog lang geen vaccin tegen het coronavirus, maar de discussie over wie er straks als eerste recht op heeft, begint al flink op te laaien.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden