Politiek Brexit

Eis Boris Johnson over schrappen backstop is ‘onaanvaardbaar’ voor de EU: brexit-akkoord verder uit zicht

Premier Boris Johnson tijdens zijn eerste toespraak in zijn nieuwe functie tot het Britse parlement. Links op de foto de nieuwe minister van buitenlandse zaken Dominic Raab, voormalig brexit-minister. Beeld EPA

Premier Johnson tart Brussel door te eisen dat het akkoord over de grens met Ierland overboord gaat.

Met zijn eerste speech voor het Lagerhuis heeft de nieuwe Britse premier Boris Johnson het brexit-conflict met Brussel op scherp gezet. De gewraakte ‘backstop’ voor de Ierse grenskwestie, waarmee zijn voorganger Theresa May heeft ingestemd, moet uit het akkoord, anders komt er geen akkoord, aldus Johnson. Tegelijk herhaalde hij dat zijn land op 31 oktober hoe dan ook de EU verlaat, waarmee het aan beide kanten van het Kanaal gevreesde no-deal-scenario helemaal terug is. Het aftellen kan weer beginnen: nog 98 dagen.

“Geen enkel land dat zijn onafhankelijkheid en zijn zelfrespect waardeert, kan instemmen met een verdrag dat onze economische onafhankelijkheid en zelfbestuur weggeeft, zoals deze backstop doet”, aldus Johnson, die als parlementariër in maart nog vóór het akkoord stemde. “Als er een akkoord moet worden bereikt, moet duidelijk zijn dat de weg naar zo’n deal verloopt via de afschaffing van de backstop.”

De backstop is een soort verzekeringsclausule in het brexit-akkoord, waarmee te allen tijde moet worden voorkomen dat er een harde grens ontstaat tussen EU-lidstaat Ierland en het Britse gebiedsdeel Noord-Ierland.

De clausule wordt pas geactiveerd als aan het einde van een overgangsperiode (in ieder geval tot eind 2020, mogelijk langer) blijkt dat Brussel en Londen geen andere oplossing hebben bedacht om die grens open te houden. Noord-Ierland zal dan nog een tijdje veel EU-regels moeten blijven volgen. Maar die overgangsperiode komt er alleen als beide partijen op 31 oktober in der minne, dus mét brexit-akkoord, uit elkaar gaan.

EU-hoofdonderhandelaar Michel Barnier had zijn antwoord op Johnsons speech snel klaar, in de vorm van een (uitgelekte) interne notitie aan de EU-ambassadeurs van de 27 landen. Daarin noemt Barnier de eis om de backstop te schrappen ‘onaanvaardbaar’. De EU-landen, Ierland voorop, vinden de aantoonbare onvoorspelbaarheid van de Britse politiek het beste argument voor de noodzaak van de backstop. Ze willen er dan ook onder geen beding vanaf.

Beste plek

Barnier noemt de toespraak van Johnson ‘nogal strijdlustig’. Volgens de Fransman moeten de 27 landen zich voorbereiden ‘op een situatie waarin hij prioriteit geeft aan voorbereidingen op een ‘no deal’, deels om de druk op de eenheid van de EU-27 op te voeren’. Hij roept de landen op kalm te blijven en die eenheid vast te houden. Johnson schetste in zijn speech een optimistisch toekomstbeeld voor zijn land. “Onze missie is om de brexit te leveren op 31 oktober, om ons grootse Verenigd Koninkrijk te verenigen en nieuwe energie te geven, en dit land de beste plek op aarde te maken”.

Lees ook:
Boris Johnson begint met grote schoonmaak: veel hardliners in zijn kabinet

De nieuwe Britse premier begint zijn eerste werkdag met een grote ontslagreeks. Ook Jeremy Hunt moet het veld ruimen.

Brussel wacht met de armen over elkaar op daden van Boris Johnson

Met nog exact honderd dagen te gaan tot de (voor de derde keer beoogde) brexit-datum is de Brusselse reactie op het Britse premierschap van Boris Johnson moeilijk in een woord te vangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden