Europese top

Eindelijk beweging in de onderhandelingen, toch is een extra dag nodig

Premier Rutte (links) spreekt met zijn Luxemburgse ambtgenoot Bettel (rechts) op de tweede dag van de EU-top in Brussel. Beeld EPA

Wat velen al dachten, wordt waarheid: de EU-top over de meerjarenbegroting en het corona-fonds krijgt een verlenging. Ook gisteren, de tweede dag en bedoeld als laatste, lukte het niet de meningsverschillen te overbruggen. Dus zitten regeringsleiders vandaag weer bijeen.

Voorzitter Charles Michel besloot om het overleg na het werkdiner zaterdag op te breken en er een extra dag aan vast te plakken.

Het goede nieuws is wel dat er op die tweede dag veel meer beweging zat dan in de eerste. Die beweging leek vooral gunstig voor de ‘zuinige vier’ landen, een vastberaden kamp dat wordt aangevoerd door premier Rutte. Hij weet Denemarken, Oostenrijk en Zweden aan zijn zijde, en eigenlijk ook Finland.

Nadat de vrijdag grotendeels was opgegaan aan frustrerende discussies over de Nederlandse eis om een vetorecht in te bouwen in de toekomstige verdeling van subsidies uit het corona-herstelfonds, ging het zaterdag vooral om de omvang. Nederland ziet die subsidies eigenlijk helemaal niet zitten – het wil liever louter leningen. In de ochtendsessie had Michel al een nieuw voorstel gedaan, waarin het aandeel van die subsidies in het hele pakket zou worden teruggebracht van 500 naar 450 miljard. Het leningendeel zou evenredig stijgen van 250 naar 300 miljard. Maar de zuinige vier wilden nog meer van die subsidies afromen.

In tussentijdse voorstellen kregen de ‘frugal four’, zoals ze in Brussel heten, meerdere douceurtjes toegeworpen. De kortingen die ze de afgelopen jaren krijgen op hun EU-bijdrage (en die waren gelinkt aan de Britse korting) zouden blijven bestaan. Op een ander punt haalde Nederland een slag binnen met de garantie dat het aandeel dat het mag houden van de EU-invoerrechten gehandhaafd blijft op 20 procent. In eerdere voorstellen was dat verlaagd.

Al die toegevingen veroorzaakten enig optimisme bij de landen die vooraf het somberst waren over de goede afloop. “We gaan de goede kant op”, zei de Oostenrijkse bondskanselier Kurz ’s middags. Intussen waren de Belgische premier Wilmès en haar Luxemburgse ambtgenoot Bettel (niet bepaald hoofdrolspelers op deze top) er even tussenuit geknepen om een frietje te halen bij een van de beroemdste frietkotten van Brussel, waar ze zich tevreden lachend lieten fotograferen.

Een pittige discussie wacht

De Italiaanse premier Conte had minder reden tot vrolijkheid. Hij liet via Facebook weten dat de top gedoemd was te mislukken als het zo verder ging. In enigszins karikaturale beschouwingen was deze bijeenkomst door sommigen neergezet als een wedstrijd Nederland-Italië.

Het grootste deel van de zaterdag ging op aan duo-overleg, of in kleine groepjes: Michel met de Poolse premier Morawiecki, Michel met de Zweedse premier Löfven, Michel met Merkel en Macron, Michel met (voor de zoveelste keer) Mark Rutte.

Iets voor 21.00 uur gingen de regeringsleiders plenair aan de dis, om vervolgens te concluderen dat er nog te veel plooien waren om glad te strijken. Ze hadden in principe de nacht kunnen doorhalen, maar Michel besloot iedereen naar bed te sturen en de volgende ochtend een nieuw voorstel op hun tafel neer te leggen.

Mogelijk wacht dan ook nog een pittige discussie over de rechtsstaat. De meeste landen willen uitbetalingen uit zowel de meerjarenbegroting als het corona-fonds afhankelijk maken van het respecteren van de rechtsstaat-principes over onder meer onafhankelijkheid van het rechtssysteem en persvrijheid. Vooral Hongarije en Polen willen juist voorkomen dat begrotingskwesties ‘gepolitiseerd’ worden, in hun visie. ‘Alsof de rechtsstaat te koop is’, zo luidt hun verweer.

Lees ook:
Rutte is de gebeten hond op de Brusselse EU-top

Na een nachtje rust en afkoeling begint tweede dag van EU-top. Premier Rutte was vrijdag het middelpunt, en dat was niet bepaald ‘stralend’.

Nederland dwarsligger op EU-top? Er zijn er meer

In Brussel is de marathonsessie aan de gang over begroting en coronafonds, de eerste fysieke bijeenkomst sinds februari. Alleen de allergrootste optimist verwacht een akkoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden