Reportage Huwelijkscursus

Egypte strijdt tegen hoge aantal scheidingen: eerst op cursus, dan pas trouwen

Egyptische bruidsparen op een collectieve trouwerij. Beeld AFP

Het aantal scheidingen neemt in Egypte snel toe. Overheid en islamitische autoriteiten weten wat te doen: leer jongeren hoe ze zich kunnen voorbereiden op een succesvol huwelijk. 

Samen met hun partner, of een vriend, zitten jongeren in de schoolbankjes van een grauw klaslokaal, om de hoek van de beroemde Khan el-Khalili-markt in de Egyptische hoofdstad Cairo. Iedere maandag en woensdag volgen ze hier een cursus om te leren hoe ze een succesvol huwelijk tot stand kunnen brengen. Vandaag zitten ze op basis van een psychologische test verdeeld in twee groepen: links zitten jongeren die vertrouwen op waarnemingen, rechts degenen die uitgaan van hun intuïtie. 

De lerares legt een onderdeel uit van het Myers-Briggs-model, een theorie uit de psychologie die zestien persoonlijkheden omschrijft en die in Nederland vaak in de managementwereld wordt gebruikt. “Als je een waarnemer bent, dan gebruik je vooral de recepten van je moeder”, vertelt ze. “Als je intuïtief bent, dan experimenteer je met je recepten.” “En wat als je veel naar kookshows kijkt?”, vraagt cursist Israa Badr.

Israa gaat het komende jaar trouwen en volgt daarom deze cursus van Dar al-Ifta, de autoriteit voor islamitische wetgeving. Door de lessen over karaktertypes snapt ze beter hoe haar verloofde in elkaar zit. Maar ze heeft ook veel gehad aan de onderwerpen ‘decoratie van het huis’ en ‘een gezonde zwangerschap’. “Het is eng”, zegt ze. “Veel mensen scheiden, zeker in de eerste jaren. Ik wil op mijn huwelijk voorbereid zijn. ”

Het aantal scheidingen in Egypte neemt zo snel toe dat de overheid maatregelen neemt. Volgens het Egyptische centraal bureau voor statistiek scheiden ieder jaar meer dan 200.000 Egyptenaren. In reactie heeft het ministerie voor sociale solidariteit het ‘Mawada-initiatief’ gelanceerd. Vanaf dit schooljaar worden cursussen op universiteiten gegeven om studenten te leren hoe zij een goed huwelijk in kunnen richten.

‘Moderniteit’

Dat initiatief is gebaseerd op de cursus van Dar al-Ifta, die in 2014 ontworpen is door de islamitische geleerde Amr al-Wardany. Het is voor hem geen verrassing dat het aantal scheidingen toeneemt. “Overal op de wereld stellen mensen zichzelf steeds vaker de vraag: waarom zou ik mijn geluk van een ander af laten hangen? Het is de moderniteit.”

Al-Wardany vindt het geen goede ontwikkeling: “Het is een sociaal probleem”, zegt hij. “Veel mensen in Europa trouwen niet meer. Ik denk niet dat dat de oplossing is: mensen worden er eenzaam van.”

Daarbij maakt hij zich zorgen dat Egypte scheidingen economisch niet op kan vangen. Na een scheiding wordt van de man verwacht dat hij zijn vrouw en kinderen blijft onderhouden. Dat is niet makkelijk in land waar een derde van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Vrouwen en kinderen trekken daardoor vaak aan het kortste eind.

Al jaren geeft Al-Wardany vanuit zijn kantoor, versierd met tientallen nep-bloemboeketten, huwelijksadvies aan ongelukkige stellen. Hij ziet huwelijken vaak stranden omdat partners geen rekening met elkaar houden. “Ze houden vast aan hun eigen ideeën”, zegt hij. “Terwijl je juist samen een toekomst moet creëren.”

Met zijn cursus wil hij bereiken dat deelnemers hun eigen wensen en die van hun partner beter begrijpen. Tien procent van de cursus is gebaseerd op religieuze wetten, de rest haalt hij uit de psychologie en sociologie.

Amina Fikri en haar man Ahmed Taha, die twee jaar getrouwd zijn, volgen de cursus nu een paar weken. Ze kenden elkaar van werk en publiekelijke afspraakjes, maar ze waren nooit alleen. Na de bruiloft was het dan ook een grote stap om samen te leven. “Als je samenwoont leer je elkaar kennen op een manier die je je niet eens voor had kunnen stellen”, zegt Amina ontsteld.

Het liep al snel uit op huwelijksproblemen. “Je wordt dan pas geconfronteerd met de moeilijke kanten van het karakter van je partner”, vertelt Ahmed. Door de cursus hopen ze beter om te kunnen gaan met hun verschillen, want scheiden willen ze niet. “Het huwelijk is een belangrijk onderdeel van het leven”, zegt hij.

De gescheiden Shereen Fouad vindt een cursus onzin. “Ik denk dat het vooral een probleem is dat iedereen zich haast om te trouwen”, vertelt ze vanaf de bank van haar ouders, waar ze na de scheiding van haar man een tijd met de kinderen verbleef. Naast haar staan trouwportretten van haar twee zussen, de foto van Shereen ontbreekt.

Goede kanten

“Ook al zijn er weinig overeenkomsten tussen de partners, ze doen zo hun best om het te laten passen. Ze denken dat ze na een tijd wel gewend aan elkaar raken en hun problemen ontgroeien. Maar het wordt alleen maar erger.”

De scheiding van haar man was pijnlijk, maar toch ontdekte ze onverwachts ook goede kanten. “Ik kon doen wat ik wilde,” zegt ze. “Twee dagen per week waren mijn kinderen bij hem en zijn nieuwe vrouw en had ik tijd voor mijzelf. Ik had voor het eerst weer een sociaal leven.”

Onder druk van de families kwamen Shereen en haar man na anderhalf jaar weer bij elkaar. Het huwelijk is liefdeloos en soms denkt ze dat ze gescheiden beter af was. Maar ze heeft een les geleerd die ze haar twintigjarige dochter op het hart drukt. “Ik wil dat ze alle tijd neemt om een partner te vinden”, zegt ze. “Zodat ze weet wat ze nodig heeft en degene kiest die haar dat in overvloed geeft.”

Lees ook:

Kinderen worden te duur in Egypte

President Sisi waarschuwt dat overbevolking net zo’n gevaar is voor de samenleving als terrorisme. De Egyptische populatie is net boven de 100 miljoen geklommen, waarvan bijna 40 procent in de steden woont. Met de campagne ‘Twee is genoeg’, wil de overheid Egyptenaren overtuigen minder kinderen te krijgen. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden