Egypte

Egypte beschuldigd van buitengerechtelijke executies gevangenen

Het ministerie van binnenlandse zaken, waaronder de politie en de centrale veiligheidsdiensten vallen, lijkt de executies te willen verbloemen.  Beeld REUTERS
Het ministerie van binnenlandse zaken, waaronder de politie en de centrale veiligheidsdiensten vallen, lijkt de executies te willen verbloemen.Beeld REUTERS

Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch maakt Egypte zich schuldig aan buitengerechtelijke executies, verkapt als ‘vuurgevechten’ met ‘terroristen’.

De Egyptische politie en nationale veiligheidsdiensten maken zich schuldig aan buitengerechtelijke executies van gevangenen, zo stelt een gisteren verschenen rapport van Human Rights Watch. Door te claimen dat de slachtoffers ‘terroristen’ zijn die zijn omgekomen tijdens ‘vuurgevechten’ probeert het ministerie van binnenlandse zaken – waaronder de veiligheidsdiensten vallen – deze executies te verbloemen, zo meent de mensenrechtenorganisatie.

Volgens de berichtgeving van het ministerie zijn in de afgelopen vijf jaar 755 ‘terroristen’ op deze manier om het leven gekomen. Maar Human Rights Watch twijfelt aan deze lezing: volgens hun onderzoek vonden sommige van deze vuurgevechten helemaal niet plaats, en is dit enkel een handige dekmantel voor de moord op gevangenen.

Marteling en executie

De organisatie nam negen van de 143 incidenten die het ministerie de afgelopen jaren meldde onder de loep – onderzoek naar de overige incidenten was onmogelijk omdat het ministerie niet de locaties of namen van de slachtoffers vermeldde. Uit interviews met familie en vrienden blijkt dat de slachtoffers vaak al veel eerder waren gearresteerd, en al een tijd in hechtenis werden gehouden, voordat ze ineens verschenen in een persbericht over een ‘vuurgevecht’. Beeldmateriaal van de lichamen van de slachtoffers lijken de claims van de familie te ondersteunen.

Zo publiceerden verschillende staatsmedia, waaronder de krant al-Ahram, beelden van de dode lichamen van sommige mannen, vergezeld van de boodschap dat dit terroristen waren van islamistische groeperingen zoals de verboden Moslimbroederschap, die waren omgekomen in een vuurgevecht met de veiligheidsdiensten. Maar volgens verschillende forensische analisten, die Human Rights Watch had gevraagd de beelden te onderzoeken, is bij sommige slachtoffers duidelijk te zien hoe de handen lijken te zijn vastgebonden voorafgaand aan hun dood.

In een andere verzameling foto’s wijzen de bloedspetters op de muur erop dat negen van de tien mannen van bovenaf in het hoofd zijn geschoten, stellen de analisten. Ook lijken er achteraf wapens in de handen van de mannen te zijn gelegd. Op sommige beelden die familieleden maakten van hun omgekomen naasten zijn volgens de forensische analisten sporen te zien van brandwonden van sigaretten, wonden veroorzaakt door elektrische schokken en schotwonden in de rug, wat duidt op marteling en executie.

Sisi roept op tot wraak

Volgens één familielid was een van de slachtoffers mogelijk betrokken bij militante praktijken, de andere geïnterviewden ontkenden dat hun geliefden hier iets mee te maken hadden. Mogelijk geloofden de veiligheidsdiensten wél dat de slachtoffers iets te maken hadden met de islamistische groeperingen die in de afgelopen jaren aanslagen uitvoerden op de politie en het leger, en voelden ze zich gesterkt door de woorden van president Abdel Fattah al-Sisi, die veiligheidsdiensten de laatste jaren meermalig opriep wraak te nemen voor deze aanvallen.

Volgens Sisi hindert de rechtspraak zijn strijd tegen de terreur. Na de moord op openbaar aanklager Hisham Barakat in 2015 verklaarde de president in een toespraak dat de handen van justitie zijn geketend door wetten, en er niet meer te lang kan worden gewacht. Enkele weken later keurde Sisi een antiterrorismewet goed die leden van de veiligheidsdiensten immuniteit verschaft van strafrechtelijk onderzoek, mochten ze dodelijk geweld gebruiken tijdens een operatie.

Volgens Joe Stork, adjunct-directeur Midden-Oosten voor Human Rights Watch, is dit een uitgesproken moment voor westerse landen, die Egypte en zijn veiligheidsdiensten voorzien van wapens en materieel, om een grens te trekken. “Het is nu echt tijd dat landen die wapens en veiligheidshulp aan Egypte leveren deze steun staken, en zich distantiëren van Egyptes verschrikkelijke mensenrechtenschendingen.”

Lees ook:

Op promotour door een aangeharkte gevangenis in Egypte met de boodschap: er is hier niks aan de hand

Er is veel kritiek op het Egyptische gevangeniswezen. Het ministerie van binnenlandse zaken toont journalisten een orwelliaanse werkelijkheid in een brandschoon cellencomplex.

De revolutie in Egypte veranderde het leven van Asmaa Abdelhamed (30) voorgoed: ‘Het heeft mij gemaakt tot wie ik ben’

Het heeft de persoonlijke levens van vele betrokkenen voor altijd veranderd. Zo brak voor Asmaa Abdelhamed de vrijheid door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden