Goudwinning

Eerst ruziede Zuid-Soedan over olie, nu riskeert het land opnieuw een burgeroorlog

President Salva Kiir (op foto) van Zuid Soedan. Beeld AFP

Eerst waren de oliebelangen in Zuid-Soedan de brandstof voor een burgeroorlog. Nu vormt de corrupte goudwinning een groot risico. 

Familieleden van president Salva Kiir van Zuid-Soedan en de directe kring om heen hebben belangen in tenminste 32 goudmijnbedrijven. De constructies met aandelen en vergunningen zijn uiterst schimmig en de sector hangt aan elkaar van corruptie.

Dit schrijft onderzoeksgroep The Sentry in het rapport ‘Untapped and Unprepared’, dat deze week verscheen. De organistie doet onderzoek naar zwart geld gerelateerd aan Afrikaanse oorlogsmisdadigers.

Het rapport dat deze week verscheen gaat onder meer over vuile deals in de mijnbouw in Zuid-Soedan, een land dat al jaren lijdt onder burgeroorlogen, armoede en honger. In een tijd dat ook Zuid-Soedan te kampen heeft met het coronavirus zouden de exorbitante winsten uit de gouddelving beter ten goede kunnen komen aan de staat en de gezondheidszorg, merkt The Sentry op. Maar dat gebeurt niet.

Dubieuze vergunninghouders

Zo heeft de dochter van Kiir een bedrijf dat beschikt over drie vergunningen om goud te delven. De zoon van de voormalige vicepresident James Igga is aandeelhouder in een mijnbouwbedrijf met drie licenties. Dubieuze zakenmannen duiken op als vergunninghouders. Ook de legertop zit vol in de goudwinning.

Strijdgroepen in Zuid-Soedan verdienen op hun beurt aan de ambachtelijke goudwinning door kleine goudzoekers. Het geld dat dit oplevert is de brandstof voor verdere conflicten over meer mijnen, meer macht en meer geld.

Steekpenningen

Ondanks een mijnbouwwet uit 2012 ontbreekt het aan toezicht op de sector. Vergunningen om goud te delven worden soms binnen enkele dagen afgegeven door het ministerie van mijnbouw. The Sentry kwalificeert deze praktijk als zeer verdacht, een situatie die riekt naar steekpenningen en corruptie.

Eerder gebeurde hetzelfde met de oliewinning, die in handen kwam van een kleine groep concurrerende machthebbers en die aanleiding was voor een aanhoudende burgeroorlog om de oliebelangen tussen rivaliserende partijen in Zuid-Soedan. The Sentry waarschuwt dat dit nu met goud staat te gebeuren.  De vele dollars die in de goudwinning illegaal worden verdiend, vormen een bedreiging voor het vredesproces tussen de rivaliserende partijen in Zuid-Soedan. 

Volgens The Sentry moet er een goed transparant registratiesysteem komen waarin aandeelhouders van mijnbouwbedrijven en vergunninghouders staan. Ook moet er een onafhankelijke partij worden ingehuurd om het reilen en zeilen in de mijnbouwsector te controleren. Die onafhankelijke toezichthouder moet nagaan of politici, hoge militairen en ambtenaren(en hun familie) niet onevenredig profiteren van de goudwinning. 

Lees ook:

Zuid-Soedan is opnieuw op zoek naar vrede.

Een nieuwe poging om een regering van nationale eenheid te vormen moet Zuid-Soedan van de burgeroorlog afhelpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden