Revolutionaire Garde

Een uitgelekt interview brengt dé topdiplomaat van Iran in grote verlegenheid

De minister van buitenlandse zaken Mohammad Javad Zarif klapte uit de school tijdens een interview.  Beeld AFP
De minister van buitenlandse zaken Mohammad Javad Zarif klapte uit de school tijdens een interview.Beeld AFP

De Iraanse minister van buitenlandse zaken heeft in een interview veel vertrouwelijke informatie naar buiten gebracht. Vooral de kritiek op de Revolutionaire Garde wordt hem niet in dank afgenomen.

De Iraanse buitenlandminister Mohammad Javad Zarif heeft zichzelf in de problemen gebracht door een uitgelekt interview. De topdiplomaat, die doorgaans zijn woorden heel zorgvuldig weegt, deed in een interview met een Iraanse econoom boude uitspraken over misschien wel het gevoeligste onderwerp van het land: de politieke invloed van de Revolutionaire Garde.

Zarif bekritiseerde de Revolutionaire Garde, die onder rechtstreeks commando van de hoogste leider Ali Khamenei staat, en omschreef haar positie als een staat binnen een staat. Zarif besprak ook de vroegere generaal van de Revolutionaire Garde, Qassem Soleimani, die in januari 2020 in Irak werd geliquideerd door de Verenigde Staten en sindsdien een heiligenstatus heeft. Zarif zei dat de generaals het primaat hebben in de politiek. De diplomatie werd als het ware opgeofferd voor ‘het slagveld’, aldus de minister. Daardoor werd Irans onderhandelingspositie bij de nucleaire besprekingen met het Westen beduidend slechter, denkt hij.

De buitenlandminister bekritiseerde ook het veelvuldige gebruik van de nationale vliegtuigmaatschappij Iran Air door Soleimani. De generaal vloog vaak naar Syrië voor missies, waardoor hij de luchtvaartmaatschappij blootstelde aan Amerikaanse sancties, hetgeen uiteindelijk ook gebeurde. Na de instelling van de sancties konden de Iraniërs geen essentiële reserveonderdelen meer kopen op de internationale markt, waardoor de luchtvaartmaatschappij in grote problemen kwam.

Boekje open over Irans bondgenoten

Het is verrassend dat deze doorgewinterde diplomaat zulke gevoelige zaken heeft besproken. Mogelijk speelt de duur van het interview (maar liefst zeven uur) en de vertrouwdheid met de interviewer een rol. Zarif zegt ook een aantal keren dat hij ervan uitgaat dat de opnamen in de komende jaren niet gepubliceerd worden.

Het interview was deels vertrouwelijk, maar is uiteindelijk gelekt via een Iraanse antiregeringszender in Londen. Hoe het daar is terechtgekomen is onduidelijk, maar het Iraanse ministerie van buitenlandse zaken heeft erkend dat de opnamen echt zijn. Wel noemde het ministerie de opnamen ‘illegaal’ en ‘selectief’ gekozen.

Zarif deed ook een boekje open over Irans bondgenoten, waaronder Rusland en China. Volgens Zarif was Rusland tegen het sluiten van de nucleaire deal in 2015, omdat het land gebaat was bij spanningen tussen Iran en Amerika. Ook vertelde hij dat Moskou en Peking bijzonder gelukkig waren toen de Amerikaanse president Trump het nucleaire akkoord torpedeerde en de confrontatie zocht met Iran. Volgens Zarif zagen de Russen en Chinezen in Iran een geschikte bliksemafleider: “Als niet Iran Trumps hoogste prioriteit was, dan zouden China en Rusland dat worden”. Zarif vertelde dat Rusland en China profiteren van Irans isolement om zo hun grip op het land te versterken.

Grappen over alcohol

Zarif voelde zich in het interview zelfs zo op zijn gemak dat hij reflecteerde over zijn tijd als jonge student en diplomaat in Amerika. Toen hij samen met studenten na de Iraanse Revolutie in 1979 het Iraanse consulaat in San Francisco overnam, trof hij daar veel dure flessen alcohol aan. In het interview grapte hij spijt te hebben dat hij geen handeltje was begonnen in de verkoop van die flessen.

De vraag is hoe zwaar Ali Khamenei de vrijpostigheden van Zarif zal opnemen. De affaire heeft inmiddels de Iraanse regeringsgezinde media bereikt, en die zijn niet te spreken over hun topdiplomaat. Hij heeft immers ook andere landen een inkijkje verschaft in de keuken van Irans staatsapparaat, die daarmee hun voordeel kunnen doen in de onderhandelingen over het hervatten van de onderhandelingen met Amerika.

Lees ook:

De relatie tussen Iran en de VS gaat een nieuwe fase in. Maar wie zet de eerste stap?

Iran en Amerika raakten onder president Trump bijna met elkaar in oorlog. Met de komst van Biden neemt de spanning snel af, maar de weg naar politieke ontspanning is lang en hobbelig.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden