Reportage Ayodhya

Een tempel op de plek van de moskee

Een model van de Ram-tempel. Beeld ANP

Hindoes willen koste wat kost in de Indiase plaats Ayodhya een tempel bouwen ter ere van de godheid Ram. Op de plaats waar in 1992 een moskee werd verwoest. 

Grote stenen, versierd met gedetailleerd beeldhouwwerk, liggen metershoog opgestapeld op een terrein aan de rand van Ayodhya, een eeuwenoud plaatsje in het oosten van India. “Zeventig procent is af”, zegt Hanuman Yadav, de opzichter in dienst van Vishwa Hindu Parishad (VHP), de hindoe-nationalistische organisatie die de werkplaats runt. Al ruim dertig jaar wordt hier gewerkt aan de bouwstenen voor een tempel ter ere van de godheid Ram, die in Ayodhya geboren zou zijn. Al net zo lang woedt een juridische, politieke en religieuze strijd over de plek van de beoogde tempel.

Veel hindoes geloven dat dit dé exacte geboorteplek van Ram is en dat de Mongoolse keizer Babur in de 16de eeuw een Ram-tempel verwoestte om daar een moskee overheen te bouwen. Deze eeuwenoude Babri-moskee werd in 1992 door duizenden aanhangers van hindoe-nationalistische groepen als de VHP en de BJP, de partij van premier Narendra Modi, met veel geweld verwoest. Meerdere hindoeïstische en islamitische partijen vechten sindsdien om het land en de bestemming. Deze maand doet het Hooggerechtshof van India uitspraak in de zaak.

Heilige grond

Met een uitspraak tégen het bouwen van een Ram-tempel houdt Hanuman duidelijk geen rekening. “Nee, dat gaat niet gebeuren. Elke Indiër wil de tempel. We gaan de tempel bouwen en we gaan hem op deze plek bouwen.” De laatste zin is een slogan die al sinds 1992 wordt geroepen. Een groep toeristen die de werkplaats bezoekt en meeluistert breekt spontaan in gejuich uit. “Jai Shri Ram”, klinkt het: “Lang leve Ram.”

Hanuman Yadav bij de stenen voor de Ram-tempel

Onder moslims, die zo’n 6 procent uitmaken van de bevolking van 450.000 mensen van Ayodhya, heerst minder strijdlust. “Moslims willen niet dat op de heilige grond van een moskee een tempel wordt gebouwd”, zegt Haji Mehmoob, een van de partijen in de rechtszaak. “Maar als de rechtbank dat beslist, dan zullen we het niet tegenhouden.”

Levend verbrand

Ook Haji Shahed Ali, een boer van in de 70, heeft zich neergelegd bij de bouw van een tempel. “Waar moet die tempel anders komen? Ze geloven nu eenmaal dat dit is waar Ram werd geboren.” Ali kan zich het geweld van 1992 nog levendig herinneren. “Alleen in deze buurt al werden veertien moslims vermoord.” Hij wijst op de binnenplaats van de buren. “De man die daar woonde is levend verbrand. En de vrouwen renden daarginds het veld in om zichzelf te redden.”

Zelf werd Ali met zijn gezin gered door zijn hindoeïstische buren. “Het zijn de buitenstaanders en de politici die problemen creëren”, zegt hij. “Binnen Ayodhya wonen we in vrede samen.” Toch nemen de autoriteiten in Ayodhya geen enkel risico. Om mogelijke rellen en geweld tegen te gaan heeft de binnenstad meer weg van een legerbasis dan een pelgrimsoord, met overal wegblokkades, soldaten en gewapende agenten. Het grotendeels braakliggende terrein van 1 hectare is volledig afgezet met een hoog hek, prikkeldraad en camera’s. Op de plek van de beoogde tempel staat nu een tent met daarin een afgodsbeeld van Ram. Op de weg ernaar toe wordt elke bezoeker vier maal gefouilleerd.

Angst van hindoes

“Het ligt heel gevoelig”, zegt Valay Singh, een journalist die een boek over Ayodhya schreef. “Er wordt ingespeeld op de angst van hindoes dat moslims buitenstaanders en indringers zijn die onze heilige plekken komen overnemen. Met de Ram-tempel geloven hindoes een historische fout recht te zetten.”

De Ram-tempel is een van de belangrijkste agendapunten van de BJP en heeft de partij geen windeieren gelegd. Na 1992 kon de partij voor het eerst een nationale overheid vormen en ook bij de afgelopen verkiezingen speelde de tempel een rol in de campagne. Een rechtszaak om de aanloop naar de verwoesting van de moskee, waarbij meerdere BJP-leiders ervan worden beschuldigd hun aanhangers hiertoe te hebben aangezet, loopt nog.

Polarisatie

“Na 1992 is de rechtse hindoe-nationalistische meerderheidspolitiek in India groot geworden”, zegt Singh. “En inmiddels zijn gewone Indiërs meer gepolariseerd dan ooit. Voor moslims staat de tempel-zaak denk ik symbool voor hoe ze de afgelopen decennia zijn behandeld door de Indiase staat. In 1992 beloofde de regering de moskee te herbouwen, maar dit is nooit gebeurd. Als minderheidsgroep worden moslims genegeerd.”

Voor Sufyian Ali, de 18-jarige kleinzoon van boer Ali, staat de zaak vooral voor stilstand. “In Ayodhya lopen we tien jaar achter qua ontwikkeling. Alles draait om de Ram-tempel. Ondertussen hebben we geen ziekenhuis, geen hoger onderwijs, geen goed openbaar vervoer. Niemand investeert hier, omdat ze bang zijn voor rellen.”

Zijn wens voor de Ram-tempel is dan ook vooral pragmatisch. “Niets minder is acceptabel voor veel hindoes, dus alleen met een tempel kan dit conflict worden opgelost. En alleen dan kunnen we ons ontwikkelen als stad, net als de rest van India.”

Lees ook:

Ayatollah Ali Sistani heeft gesproken, en dat is nogal wat

Dat ayatollah Ali Sistani heeft gesproken, is een ‘wonderteken van God’. Want de machtige sjiitische geestelijke is een sfinx uit overtuiging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden