Wuhanvirus

Een stad afsluiten om een virus te beteugelen - niemand weet of het gaat werken

Beeld AFP

Om het Wuhanvirus te bestrijden, heeft China meerdere miljoenensteden afgesloten. Nooit eerder gebeurde dat op zo’n grote schaal. Of het effect gaat hebben, is de vraag.

China neemt geen halve maatregelen bij de bestrijding van het Wuhanvirus, genoemd naar de stad waar het coronavirus eind vorig jaar opdook. Niet alleen Wuhan zelf, maar nog twaalf andere steden in de provincie Hubei zijn afgesloten. In deze steden, waar bij elkaar ongeveer 36 miljoen mensen wonen, is een groot deel van het verkeer stilgelegd; bussen, treinen en metro’s mogen niet meer rijden. Daarmee hoopt Peking verspreiding van het virus, dat tot nu toe aan 41 mensen het leven kostte en meer dan 1200 mensen infecteerde, tegen te gaan. Verder wordt in Wuhan een speciaal ziekenhuis met plek voor duizend patiënten uit de grond gestampt.

Infectieziektendeskundige Isaac Bogoch van de universiteit van Toronto volgt de Chinese aanpak met belangstelling. “Reisbeperkingen zijn in het verleden nooit zo effectief gebleken, maar nooit eerder werden ze op zo’n grote schaal doorgevoerd. Niemand kan dus voorspellen of China met deze maatregelen het virus kan beteugelen of de verspreiding alleen maar wat kan vertragen.”

Eerste drie gevallen van coronavirus Wuhan  in Frankrijk

Het virus is ook in Frankrijk opgedoken. De Franse minister Agnès Buzyn van Volksgezondheid heeft dat vrijdagavond bekendgemaakt.

Er zijn drie gevallen van besmetting vastgesteld: twee patiënten in de hoofdstad Parijs en één in de zuidwestelijke stad Bordeaux. Het zijn voor zover bekend de eerste gevallen in Europa.

Steden afsluiten is zeker geen nieuwe methode, zegt Jaap van Dissel, directeur van het Centrum Infectiebestrijding van het RIVM. “Denk maar aan Avignon dat in de Middeleeuwen te maken kreeg met een uitbraak van de pest. De paus liet daar toen in een ring rondom de stad vuren stoken en wist zo de ziekte te weren.”

Handhaving

Of de afsluiting van Wuhan ook zin heeft, vindt Van Dissel vanaf een afstand moeilijk in te schatten. “Voor de internationale gemeenschap is het denk ik wel een nuttige maatregel. Nu er uit die regio geen internationale vluchten meer vertrekken, zal de export van gevallen zeker afnemen. Maar of deze strategie lokaal ook helpt, hangt bijvoorbeeld erg af van de manier waarop ze gehandhaafd wordt. In het algemeen geloven wij meer in een aanpak waarbij je de zieke isoleert en niet een hele stad.”

Van Dissel zal dan ook zeker niet adviseren steden af te sluiten mocht er een geval van het Wuhanvirus in Nederland opduiken. Het is dan volgens hem vooral belangrijk om snel een diagnose te stellen, de patiënt te isoleren en de contacten die de patiënt tijdens de besmettingsperiode heeft gehad in kaart te brengen en hun gezondheidstoestand goed te volgen. “Op die manier kom je steeds dichter op het virus en zal het na een paar ringen uitdoven.”

Een hele stad afsluiten brengt risico’s met zich mee, zegt Van Dissel. “Mensen die gezond zijn en weg willen, kunnen niet vertrekken. Dus kunnen zij het virus in principe krijgen. Ook op het gebied van voedselvoorziening is het problematisch. Je hoort nu al verhalen over mensen die aan het hamsteren zijn.”

Mondkapjes zijn in Wuhan niet meer te krijgen, in supermarkten worden lege planken zichtbaar en de prijzen van voedsel schieten omhoog. Vrijdag zijn wel vrachtwagens met groente en rijst de stad ingelaten; ook zouden per vliegtuig medicijnen zijn ingevlogen. Daarmee hoopt de overheid de bevolking gerust te stellen. Want als vertrouwen ontbreekt, bestaat de kans dat mensen in paniek raken en alsnog proberen te vertrekken. Of zich niet melden als ze denken besmet te zijn.

Bij de afsluiting van een stad ligt sociale onrust op de loer, zegt Bogoch. “Dat zagen we bijvoorbeeld bij een uitbraak van ebola in Liberia.” Toen daar in 2014 een deel van de stad Monrovia werd afgesloten, braken ernstige rellen uit. Om onrust te voorkomen is ‘transparantie’ het sleutelwoord, denkt de Canadees. Juist in tijden van onzekerheid is het belangrijk dat iedereen – ambtenaren, hulpverleners en burgers – goed op de hoogte is van de situatie. “Duidelijk maken dat niet alle antwoorden beschikbaar zijn, hoort daar bij. En de overheid moet een helder plan hebben voor de komende dagen, zodat men bijvoorbeeld bij het ziekenhuis kan komen.”

Lees ook:

‘Wij horen tot de gelukkigen; we zijn nog net vertrokken uit Wuhan’

David Wilmots (50) is eigenaar van twee cafés in Wuhan, de Chinese stad waar het nieuwe virus is ontdekt en waar de meeste slachtoffers zijn gevallen. Wilmots, die uit Belgisch Limburg komt, woont daar al twintig jaar en heeft zeventien jaar geleden ook de Sars-epidemie meegemaakt.

Chinese coronavirus waarschijnlijk ontstaan in slangen

Op een markt in Wuhan werden ook slangen verhandeld. Die zouden de bron zijn van het nieuwe coronavirus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden