Wuhan-virus

Een nieuw virus maakt slachtoffers in China. Dreigt een nieuwe uitbraak à la Sars?

Een moeder en kind op Daxing Airport bij Peking dragen mondmaskers om zich te beschermen tegen het gevaarlijke coronavirus.Beeld AFP

Een nieuw coronavirus maakt slachtoffers in China, maar kan volgens de Wereldgezondheidsorganisatie de komende dagen opduiken in andere landen. Viroloog aan de Erasmus MC Bart Haagmans en Eric Snijder, hoogleraar moleculaire virologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum over een nieuwe, mogelijk wereldwijde uitbraak.

Waarom ontstaan virusuitbraken zo vaak in Azië?

Haagmans: “De oorsprong ligt waarschijnlijk bij vleermuizen. Op dit moment heb je in vleermuizen allerlei varianten van coronavirussen. Die kunnen mogelijk overspringen naar de mens. Dat is eerder gebeurd bij Sars, ook een coronavirus.”

“Het lijkt erop dat deze uitbraak is ontstaan vanuit een diermarkt in de Chinese stad Wuhan. Daar heb je een enorme variëteit aan dieren, ook wilde. De uitbraak van Sars in 2003 bijvoorbeeld, was gerelateerd aan civetkatten, een delicatesse in China. Dat is wildvang. Het kan zijn dat zo’n dier door een vleermuis besmet is geraakt met Sars. Komt het dier op de markt, dan kan het virus overspringen op de mens. Waarschijnlijk doet zich nu eenzelfde scenario voor. In theorie kan zoiets ook in Europa gebeuren, maar het soort dierenmarkten zoals in China heb je hier niet.”

Wat iedereen wil weten: komt het virus ook naar Europa en Nederland?

Snijder: “Het virus lijkt redelijk overdraagbaar tussen mensen inmiddels, dus dat kan. Vliegverkeer was ook bij Sars de manier om het in andere continenten te laten arriveren. Sars/Mers zijn relatief traag verlopende infecties, dus er is een aanzienlijke kans dat mensen zich verplaatsen tussen het moment van infectie en het moment van ziek worden.”

Haagmans: “Nu heeft Nederland geen directe vluchten met Wuhan. De kans is hier wat kleiner. Landen als Engeland, Frankrijk en Italië hebben wel directe vluchten. Daar is de kans dat iemand besmet raakt groter.”

Het virus komt vaak van dieren. Hoe kan dat?

Snijder: “Wat zou de bron anders moeten zijn? Er zijn veel meer diersoorten dan menssoorten. Overstappen is in het algemeen het meest simpel tussen verwante gastheren. Dus vanaf andere zoogdieren. Dat zijn vleermuizen ook trouwens. Biologisch gezien hoeft het virus zich dan beperkt aan te passen.”

Wat wordt er gedaan om wereldwijde verspreiding tegen te gaan?

Snijder: “De Wereldgezondheidsorganisatie vergadert morgen. Ik heb geen idee of ingrijpende maatregelen als quarantaine en reisverboden nog zinvol en uitvoerbaar worden geacht nu het virus al flink verspreid lijkt. Het zou uiteindelijk slechts het verschil tussen wat snellere of wat langzamere verspreiding kunnen betekenen. De economische schade van dat soort maatregelen was groot bij de Sars-uitbraak, groter dan de schade door het virus zelf, zegt men vaak. Het hangt er ook vanaf hoe het gezondheidsrisico wordt ingeschat. Een flink aantal geïnfecteerden lijkt het virus zonder grote complicaties te kunnen afhandelen. De patiënten die overleden door het virus lijken vaak ook andere problemen te hebben gehad. Maar details zijn nog schaars en zullen vooral uit China moeten komen.”

Sars, later Mers, nu het ‘Wuhan-virus’. Hadden we ons kunnen voorbereiden op uitbraken van coronavirussen?

Snijder: “Het bestaan van dit soort aan Sars verwante coronavirussen in vleermuizen is al vijftien jaar bekend. Er is in die tijd niet grootschalig geïnvesteerd in vaccinontwikkeling of antivirale geneesmiddelen, vooral vanwege het ontbreken van een markt. Andere virussen vragen natuurlijk ook de aandacht, zoals flu, chikunguya, zika en ebola. Het is ook moeilijk om je in dit opzicht goed op een virus voor te bereiden totdat je precies weet om welk virus het gaat. Het is een moeilijk oplosbaar probleem en tot op zekere hoogte een onvermijdelijk fact of life.”

Haagmans: “Veel meer dan quarantaine is op dit moment haast niet mogelijk, omdat er geen vaccin en antivirale middelen zijn. Je moet er zo snel mogelijk bij zijn, het virus identificeren en de patiënt in gecontroleerde omstandigheden laten uitzieken, zodat ze het virus niet kunnen doorgeven.”

Lees ook:

Hoe China het Wuhan-virus probeert te stoppen? Het land heeft geleerd van de Sars-uitbraak

Peking kondigt volledige openheid af over de longziekte die is uitgebroken in de stad Wuhan. Dat moet helpen deze nieuwe epidemie te stoppen.

Coronavirus bereikt Zuid-Korea. WHO uit zorg maar slaat nog geen alarm

Volgens schattingen zijn zeker 1700 Chinezen besmet met een nieuw coronavirus. Naast China zijn er gevallen in Thailand, Japan en nu ook in Zuid-Korea bekend. De WHO roept op tot waakzaamheid, maar beperkt Chinareizen niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden