Luchtvaart

Een jaar na de vliegramp in Iran neemt de kritiek alleen maar toe

Het vliegtuig werd enkele minuten na vertrek geraakt door twee raketten, en stortte neer net buiten Teheran.  Beeld AP
Het vliegtuig werd enkele minuten na vertrek geraakt door twee raketten, en stortte neer net buiten Teheran.Beeld AP

Een jaar nadat Iran een Oekraïens passagierstoestel neerschoot is het onderzoek naar de ramp nog maar weinig opgeschoten. Canada en Oekraïne beschuldigen Iran van een gebrek aan transparantie en verantwoordelijkheid.

Isabel Bolle

Precies een jaar geleden steeg vlucht PS752 op uit Teheran. Nog geen drie minuten na vertrek werd het toestel van Ukraine National Airlines onderschept door twee raketten. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven, waaronder 82 Iraniërs, 63 Canadezen en 11 Oekraïners.

Hoewel eerst gedacht werd aan een technisch mankement, verschenen er al snel beelden online waarop duidelijk te zien is hoe de raketten inslaan in het vliegtuig. De Revolutionaire Garde - Irans militaire elite-eenheid - gaf na enkele dagen toe dat het ging om een ongeluk. Een onderofficier had het passagierstoestel aangezien voor een Amerikaanse raket, en gaf het bevel om het uit de lucht te schieten.

Het ongeluk kwam in een periode van verhoogde spanningen tussen Iran en de Verenigde Staten. Een paar dagen eerder was de Iraanse generaal Qassem Soleimani geliquideerd door een raketaanval verordonneerd door president Trump, waarop Iran reageerde met een raketaanval op verschillende Amerikaanse legerbases in Irak. Een paar uur na deze aanval werd het vliegtuig uit de lucht geschoten.

Bulldozers op de rampplek

Het officiële onderzoek naar de ramp loopt sinds het begin al stroef. Volgens het internationale luchtvaartbeleid heeft Iran het recht om het te leiden, wat het nu ook doet. Maar het land heeft zich de ergernis van Canada en Oekraïne - die veel burgers verloren - op de nek gehaald met de manier waarop het te werk gaat.

In plaats van dat er bewijs werd verzameld, stuurde Iran bulldozers af op de plek van het ongeluk om het gebied zo snel mogelijk te ruimen. Ook duurde het maar liefst zes maanden voordat de zwarte dozen van het vliegtuig met andere landen werden gedeeld voor analyse.

Bedreigende telefoontjes

Nabestaanden van de slachtoffers verklaarden dat ze de telefoons van hun dierbaren niet terugkregen, of alleen met ontbrekende geheugenkaarten. Sommige Canadezen - van Iraanse afkomst - ontvingen dreigende telefoontjes van de Iraanse autoriteiten waarin werd geëist dat ze sociale media posts met kritiek op de gang van zaken offline moesten halen. Volgens Canada wekt dit de indruk dat Iran bewust belastende informatie wil achterhouden.

De Canadese regeringscommissie die een eigen onderzoek verricht naar de ramp publiceerde in december een rapport waarin het de conclusie trok dat Iran ‘het onderzoek niet op een onafhankelijke, objectieve of transparante manier verricht’.

Vorige week kondigde Iran aan dat de nabestaanden van de slachtoffers een vergoeding krijgen van 150.000 dollar, maar veel families zien dit als een poging om de zaak af te kopen. Habib Haghjoo is een van hen, hij verloor zijn dochter en kleindochter door de ramp. “Iran wil het afhandelen”, zo reageert hij via Twitter, “wij willen de waarheid.”

Lees ook:

Protesten in Teheran nadat Iran toegeeft Boeing te hebben neergehaald

Demonstranten in Iran zijn zaterdag de straat op gegaan tegen hun eigen regering. De protesten in hoofdstad Teheran volgen op de vliegtuigcrash woensdag, waarbij alle 176 inzittenden omkwamen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden