Verenigde Staten

Een jaar na de bestorming van het Capitool geven de Republikeinen Trump nog steeds gelijk

Voormalig president van de Verenigde Staten Donald Trump. Beeld AP
Voormalig president van de Verenigde Staten Donald Trump.Beeld AP

Na de stormloop op het Capitool leek het er even op dat de Republikeinse Partij van Trump af wilde. Een jaar later is er van deze weerstand weinig over.

Bas den Hond

Over een ding zijn de Amerikanen niet verdeeld, een jaar na de bestorming van het Capitool: voor trots op hun democratie zien ze minder aanleiding dan ooit. Twintig jaar geleden zei 90 procent dat de wereld daarin een voorbeeld aan hen kon nemen. Nu zegt 60 procent van de Democraten dat, en 58 procent van de Republikeinen.

Maar daarmee houdt de eenstemmigheid op. Bij de verkiezingen voor het Congres later dit jaar denkt zo’n 80 procent van de Democraten dat de stemmen correct geteld zullen worden. Maar bij de Republikeinen heeft maar 40 procent er vertrouwen in.

Dat heeft alles te maken met wat in de Amerikaanse media kortweg ‘de grote leugen’ wordt genoemd, de bewering van Donald Trump dat hij de verkiezingen van 3 november won, en dat alleen fraude ervoor kon zorgen dat Joe Biden nu in het Witte Huis zit.

Republikeinen onderschrijven Trumps klachten

Na de stormloop op het Capitool leek het er even op dat de Republikeinse Partij van Trump af wilde. De leiders in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden zeiden dat hij er verantwoordelijkheid voor droeg. Maar ze draaiden bij toen bleek dat de meeste van Trumps kiezers hem geloofden. In navolging daarvan besloten ook veel Republikeinse politici in de staten en in Washington Trumps klachten over de presidentsverkiezing te onderschrijven.

Op 28 januari vorig jaar ging hun fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy, naar Trumps landgoed Mar-a-Lago in Florida, had een ‘hartelijke ontmoeting’, en beloofde samen met hem de Republikeinen in 2022 de meerderheid in het Huis te bezorgen.

Dat zou ze heel goed kunnen lukken. Een jaar na het geweld in het Capitool zijn de Republikeinse kiezers niet van mening veranderd. Zo’n 70 procent van degenen die op Trump stemden, denkt dat het presidentschap hem ontstolen is. Dertig procent zegt dat de gebeurtenis helemaal niet zo gewelddadig was als door de media wordt afgeschilderd.

Dat betekent dat de Republikeinen niet bang hoeven te zijn dat hun vaste aanhang wegloopt vanwege Trump. En de ontevredenheid van de Amerikanen over Joe Biden – 51,6 procent vindt dat hij het niet goed doet – is een extra reden voor hun optimisme.

Het wippen van congresleden is nu zijn prioriteit

De kandidatenlijst voor die verkiezingen zal het stempel van Donald Trump dragen. Nu hij niet kan regeren of twitteren, is het steunen of afwijzen van Republikeinse politici zijn meest effectieve communicatiemiddel. Daarbij is zijn prioriteit het wippen van congresleden en plaatselijke ministers die niet meegingen in zijn ‘grote leugen’, door tegenkandidaten te steunen tijdens de voorverkiezingen.

Zo promoot hij een uitdager van Brad Raffensperger in Georgia, die na de presidentsverkiezingen weigerde extra stemmen voor hem te ‘vinden’, zodat Trump daar zou winnen. Hetzelfde lot treft Peter Meijer, een van de tien Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden die na 6 januari vorig jaar voor de impeachment van Trump stemden.

Maar zelfs Meijer denkt dat trouw aan Trump niet fataal zal zijn voor de kansen van zijn partij. “President Biden beloofde gematigd te zijn en te zoeken naar oplossingen die de twee partijen zouden kunnen steunen”, zei hij afgelopen zondag in een interview met tv-netwerk NBC. “Maar daarna probeerde hij een Lyndon Johnson of een Franklin Roosevelt te zijn en de maatschappij ingrijpend te veranderen, zonder dat hij daar een duidelijk mandaat voor had. Dat werd een trompetsignaal, het schiep een diepe kloof. Uiteindelijk blijft er dan geen andere optie over dan de Republikeinse Partij.”

Lees ook:

Een autocratische golf heeft de wereld in zijn greep

Volgens Zweedse onderzoekers leeft inmiddels ruim twee derde van de wereldbevolking in een autocratie. En de coronapandemie zet momenteel druk op democratieën.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden