Een raketinslag in Gaza-stad op 15 mei 2021.

Analyse

Een grondoffensief zou voor Netanyahu politiek gezien bijzonder risicovol zijn

Een raketinslag in Gaza-stad op 15 mei 2021.Beeld REUTERS

Sinds donderdag hangt er al een mogelijk grondoffensief van het Israëlische leger in de Gazastrook boven de markt. Maar waarom zou premier Netanyahu daartoe overgaan?

Terwijl het conflict tussen Israël en de militante islamitische beweging Hamas vandaag de zesde dag ingaat, hangt een grondoffensief van het Israëlische leger nog altijd als een zwaard van Damocles boven de hoofden van de inwoners van de Gazastrook. Sinds donderdag staat het Israëlische leger – dat geldt als een van de modernste en sterkste krijgsmachten ter wereld – met tientallen tanks en honderden manschappen op de grens met de Palestijnse enclave. Daarnaast riep het leger ook zo’n 9000 reservisten op. De bewoners van Gaza zitten bij een mogelijke invasie over land als ratten in de val. Sinds 2007 kunnen zij geen kant op doordat zowel Israël als Egypte de grenzen dichthoudt nadat Hamas destijds in de regio aan de macht kwam.

Vooralsnog blijven de Israëlische troepen en het wapentuig aan de Israëlische kant van de grens. Daarmee blijft een herhaling van het rampscenario van 2014 voorlopig uit. Toen trok Israël wel met grondtroepen de Gazastrook in en vielen er in zeven weken tijd meer dan 2000 Palestijnse doden – het merendeel burgers – en kwamen er iets meer dan zeventig Israëliërs om het leven. Ondanks die ongelijke balans en ondanks het feit dat Israël militair gezien vele malen sterker is dan Hamas, zal de regering van premier Benjamin Netanyahu vooralsnog niet al te gretig zijn om over te gaan tot een grondoffensief.

Imago van politicus

Want hoewel oorlogen, en dan met name overwinningen in kortstondige oorlogen, vaak het imago van een politicus als een daadkrachtig en sterk leider versterken, geldt het tegenovergestelde voor militairen in doodskisten. Hoe meer lijkkisten met nationale vlaggen erover gedrapeerd, hoe luider doorgaans de kritiek onder de eigen bevolking. Daar zal Netanyahu niet op zitten te wachten en ook hij weet dat de kans op sneuvelende militairen een stuk groter is bij een grondoffensief. Een aanval over land in de dichtbevolkte Gazastrook draait immers zeer waarschijnlijk op een guerrillastrijd uit.

Een dergelijke strijd zou zich namelijk in de steden in de enclave afspelen waar de smalle steegjes en vele ondergrondse gangenstelsels de Israëlische soldaten aan veel meer risico’s blootstellen dan als ze op afstand raketten afvuren. Zo’n guerrilla-oorlog biedt Hamas bijvoorbeeld de mogelijkheid om Israëlische soldaten te ontvoeren en grote sommen losgeld te eisen. Daarnaast moeten Israëlische luchtaanvallen bij een grondoffensief tot een minimum worden beperkt, omdat het leger niet zijn eigen soldaten overhoop wil schieten.

Netanyahu is zich dus bewust van de risico’s die een invasie over de grond met zich meebrengt. Daarom lijkt het voorlopig bij het huidige spierballenvertoon en dreigende retoriek te blijven. Netanyahu zit in eigen land per slot van rekening in een lastig politiek parket, aangezien het al jaren niet wil lukken een stabiele regering te vormen en er daarnaast een rechtszaak tegen hem loopt vanwege fraude. Als daar ook nog eens talloze dode soldaten bij komen, kan dat grote consequenties kunnen hebben voor de 71-jarige premier.

‘Een hele hoge prijs’

De manier waarop het Israëlische leger zich op dit moment laat gelden – met aanvallen vanuit de lucht – geeft Netanyahu bovendien ook de gelegenheid om zich als een krachtig leider te profileren. Zoals afgelopen dinsdag toen hij met veel machtsvertoon stelde dat de militanten op de Gazastrook ‘een hele hoge prijs’ zouden betalen voor hun acties. Dus waarom dan ook nog een grondoffensief beginnen dat eigenlijk alleen maar risico’s met zich meebrengt?

Wellicht omdat Netanyahu het zelf nodig acht zich nog sterker te laten gelden, of omdat de legerleiding denkt Hamas een genadeklap te kunnen geven door middel van een kortstondige invasie. Al lijkt er vooralsnog vooral sprake van intimidatie. Zo was het Twitterbericht van het Israëlische leger van donderdagavond waarin werd gemeld dat het leger klaar stond voor een invasie over land volgens diverse Israëlische media een ‘tactische zet’. Het zou een manier zijn geweest om de militanten in Gaza het tunnelnetwerk in te laten vluchten, zodat het Israëlische leger vervolgens zware bombardementen kon uitvoeren op die ondergrondse gangenstelsels.

Grillen van Netanyahu

Voor de burgers in Gaza is het hoe dan ook te hopen dat zo’n grondoffensief uitblijft. Daarvoor zijn ze naast de grillen van Netanyahu met name afhankelijk van de internationale gemeenschap en de diplomatieke inspanningen die zij levert om zo snel mogelijk een staakt-het-vuren tussen beide partijen van de grond te krijgen.

Lees ook:

Opnieuw bommen en granaten over en weer tussen Gaza en Israël

In de nacht van vrijdag op zaterdag waren er opnieuw talloze beschietingen tussen Israël en Gaza. Ondertussen komt de diplomatieke machine langzaam maar zeker op gang.

Voor de inwoners van Gaza is het wachten tot de bom valt. ‘Je kan je nergens verstoppen’

In Gaza kan niemand vluchten: het is wachten op de raketten en artillerie en hopen dat je huis niet geraakt wordt. ‘Het is een angst die onmogelijk te beschrijven is.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden