AnalyseAfghanistan

Een dreun voor Biden waar de oppositie gretig op duikt

De Amerikaanse president Joe Biden tijdens de aankondiging van de terugtrekking uit Afghanistan. Beeld AP
De Amerikaanse president Joe Biden tijdens de aankondiging van de terugtrekking uit Afghanistan.Beeld AP

In de VS zijn Democraten en Republikeinen verwikkeld in een hevige discussie wie meer schuld heeft aan het debacle in Afghanistan.

“Ik heb het Amerikaanse volk altijd beloofd eerlijk te zijn. Het is waar, dit ging sneller dan we verwachtten. De Afghaanse politieke leiders gaven het op, ontvluchtten het land. De Afghaanse krijgsmacht stortte in, soms zonder te proberen te vechten. Maar eigenlijk bevestigt dit: de ontwikkelingen van de laatste week maken extra duidelijk dat het beëindigen van de Amerikaanse militaire betrokkenheid in Afghanistan nu, de juiste beslissing was.” Joe Biden kon er niet onderuit. Gisteravond sprak hij via alle tv-zenders de natie toe over het Amerikaanse vertrek uit Afghanistan, dat volgens zijn critici uitdraaide op een afgang.

Dat de Amerikaanse militairen daar na twintig jaar weg zouden gaan, heeft de steun van de driekwart van de Amerikaanse kiezers. Maar de overhaaste aftocht waar Amerikaanse diplomaten en burgers toe gedwongen werden, en waarvoor Biden 6000 militairen naar Afghanistan heeft moeten sturen, heeft een storm van kritiek opgeroepen.

Niet nog meer Amerikaanse militairen laten omkomen

Van links tot rechts krijgt de regering-Biden nu het verwijt de snelle opmars van de Taliban niet te hebben zien aankomen, terwijl er wel waarschuwingen hadden geklonken. Het is, zei zei het Republikeinse congreslid Michael McCaul zondag tegen CNN ‘een smet op zijn presidentschap’.

Biden blijft erbij dat het tijd was om te vertrekken. Hij wil niet dat er nog Amerikaanse militairen omkomen, zei hij gisteravond, om een regering in het zadel te houden die beschikt over 300.000 door de VS betaalde militairen, die er niet voor vechten. In april besliste hij dat het gedaan moest zijn op 11 september. Dat is twintig jaar na de aanslagen door Al-Qaida op New York en Washington in 2001, die aanleiding waren om in datzelfde jaar nog ­Afghanistan binnen te vallen en het Taliban-regime te verdrijven dat de een thuishaven bood. “Een jaar meer of vijf jaar meer van Amerikaanse militaire aanwezigheid zou geen ­verschil hebben gemaakt als de ­Afghaanse krijgsmacht zijn eigen land niet kan of wil verdedigen”, liet Biden zaterdag in een verklaring ­weten.

Hij legde daarin de schuld voor de opmars van de Taliban bij ex-president Donald Trump: “Toen ik aantrad, erfde ik een overeenkomst die mijn voorganger had gesloten, die hen in de sterkste militaire positie achterliet sinds 2001 en die de Amerikaanse troepen een uiterste datum van 1 mei 2021 oplegde. Kort voor ik president werd, verminderde hij ook nog het aantal Amerikaanse troepen tot een nietige 2500.”

Een demonstratie voor het Witte Huis in Washington. Beeld Reuters
Een demonstratie voor het Witte Huis in Washington.Beeld Reuters

Dat leverde een woedende reactie op van oud-minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo. “Ik zou zelfs mijn eigen zoon niet laten wegkomen met het zo zielig afschuiven van de schuld”, zei hij.

Een van Bidens felste critici, het Republikeinse congreslid Liz Cheney, vindt dat de president niet als enige de schuld mag krijgen. Over Trump en Pompeo zei Cheney, dochter van Dick Cheney, vice-president ten tijde van de inval in Afghanistan: “Ze kozen het pad van het legitimeren van de Taliban, van het doorgaan in die fantasie, het Amerikaanse volk wijsmakend dat die een parter konden zijn voor vrede.”

Een stuntelende opperbevelhebber

De meeste van Cheney’s collega’s concentreren zich liever op Biden, die ze afschilderen als een stuntelende opperbevelhebber. “We moeten nu naar onze eigen grens kijken. Zijn we de komende weken wel veilig?”, zei de Republikeinse fractieleider in het Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy. Daarmee doelde hij op het gevaar dat onder de Taliban opnieuw terroristen de gelegenheid krijgen in Afghanistan te trainen en aanslagen op Amerikaans grondgebied te beramen. Daarmee doelde hij op het gevaar dat onder de Taliban opnieuw terroristen de gelegenheid krijgen in Afghanistan te trainen en aanslagen op Amerikaans grondgebied te beramen.

Maar volgens minister Blinken is dat gevaar kleiner. In een interview met CNN stelde hij dat de VS nu veel beter in staat zijn om terroristen in te gaten te houden en te doden. De machtsovername van de Taliban weet hij vooral aan ‘het onvermogen van de Afghaanse strijdkrachten om hun land te verdedigen.’

Ook al zal aan Biden altijd het beeld kleven van de chaos op de luchthaven van Kaboel, het is de vraag of hem dat door de kiezers echt zal worden nagedragen. “Wat mij opvalt”, twitterde het Democratische congreslid Ruben Gallego, zelf Irak-veteraan, “is dat ik hierover niet één telefoontje uit mijn district heb gekregen. En daar wonen toch heel wat veteranen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden