Tigray

Een complete burgeroorlog dreigt in Ethiopië

VN-mensenrechtencommissaris Michelle Bachelet (midden) presenteert met twee medewerkers een rapport over Ethiopië.  Beeld EPA
VN-mensenrechtencommissaris Michelle Bachelet (midden) presenteert met twee medewerkers een rapport over Ethiopië.Beeld EPA

Het gewapende conflict in Ethiopië dreigt het hele land in zijn greep te krijgen, nu de rebellen oprukken naar de hoofdstad. De VN klagen alle partijen aan vanwege oorlogsmisdaden.

Gijs Moes

De Ethiopische premier Abiy Ahmed heeft woensdag gezworen de opstandige troepen in Tigray te verslaan. Terwijl de Tigrayers de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba naderen, bedreigde Abiy, die in 2019 de Nobelprijs voor de Vrede won, de rebellen in oorlogszuchtige bewoordingen.

“Wij zullen deze vijand met ons bloed en botten begraven en Ethiopië in volle glorie herstellen”, zei Abiy in het militaire hoofdkwartier in Addis Abeba, precies een jaar na het uitbreken van de gevechten. “De put die wordt gegraven zal heel diep zijn. Daar zal de vijand worden begraven, Ethiopië zal niet uiteenvallen.”

Een moment van stilte volgde, waarna kaarsen werden aangestoken ter herdenking van de eerste doden in het conflict, op 3 november 2020. Sindsdien zijn vele duizenden slachtoffers gevallen en meer dan twee miljoen mensen gevlucht, en dreigt een hongersnood in het noorden.

Misdaden tegen de menselijkheid

Een jaar geleden kwamen militairen in opstand in Tigray, de noordelijke regio die decennialang het landsbestuur had gedomineerd. Abiy bracht verandering in die situatie en de Tigrayers voelden zich daardoor bedreigd. Om de opstand de kop in te drukken, rukten Ethiopische militairen op naar het noorden, samen met eenheden uit buurland Eritrea.

Die militairen hebben oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid begaan, zo meldt de VN-mensenrechtencommissaris Michelle Bachelet. In een rapport dat woensdag uitkwam wordt uitgebreid melding gemaakt van moorden, mishandelingen en verkrachtingen in Tigray.

Alle partijen hebben zich daaraan schuldig gemaakt, aldus Bachelet, al hebben de meeste meldingen betrekking op Ethiopische militairen. Ook het bewust uithongeren van de bevolking in de regio wordt genoemd als misdaad.

Het rapport is opgesteld na interviews met meer dan 260 mensen in de regio. De rapporteurs melden wel dat ze niet overal toegang kregen, ondanks toezeggingen van de Ethiopische regering om mee te werken. Abiy heeft de uitkomst van het rapport wel erkend, al plaatste hij er direct kanttekeningen bij.

De rebellen laten weten dat de werkelijkheid nog veel erger is dan het rapport meldt, juist vanwege de Ethiopische medewerking. Die hield onder meer in dat ambtenaren vaak aanwezig waren bij de interviews, waardoor getuigen zich bedreigd konden voelen. Volgens Bachelet nemen de afgelopen maanden de meldingen van misdragingen door de rebellen toe. De bevindingen in het rapport lopen tot juni van dit jaar.

Noodtoestand

De Tigrayse rebellen hebben inmiddels weer de controle gekregen over hun eigen regio en rukken nu op naar het zuiden. Deze week namen ze enkele plaatsen langs de hoofdweg naar Addis Abeba in en zwoeren dat ze zullen doorzetten.

Abiy heeft zijn landgenoten opgeroepen zich te verzetten, maar de rebellen hebben inmiddels aansluiting gevonden bij groepen uit andere regio’s. Als het conflict zich uitbreidt naar de hoofdstad en andere regio’s, valt het Afrikaanse land met meer dan 110 miljoen inwoners ten prooi aan een complete burgeroorlog.

Abiy riep woensdagavond de noodtoestand uit, voor een periode van zes maanden. Dat maakt het gemakkelijker mensen op te roepen voor militaire dienst en iedereen te arresteren die verdacht wordt van banden met ‘terroristische groepen’. Er zijn al meldingen van arrestaties van Tigrayers in Addis Abeba.

Lees ook:

Nieuwe strategie Ethiopië: isolatie en uitputting van Tigray

Ethiopië probeert Tigray van de buitenwereld af te sluiten. Honderdduizenden staan op de rand van de hongerdood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden