null Beeld Trouw
Beeld Trouw

VS-ColumnBas den Hond

Een ‘competente Trump’ loopt zich warm voor het Witte Huis

De volgende Amerikaanse president zou wel eens een Republikein uit Florida kunnen zijn. En nee, het is niet Donald Trump.

Ron DeSantis, de gouverneur van de staat, heeft de aandacht getrokken van rijke geldschieters van de partij. Hij houdt overal in het land toespraken voor kleine bijeenkomsten, en haalt daar miljoenen op. Die zijn officieel voor zijn campagne voor herverkiezing als gouverneur, volgend jaar. Maar de contacten die hij tijdens die campagne opdoet, kunnen hem twee jaar later helpen als hij een gooi naar het Witte Huis doet.

Een klein jaar geleden leek dat nog heel onwaarschijnlijk. DeSantis kreeg veel kritiek op zijn aanpak van de coronapandemie. Terwijl in New York en New Jersey de ziekenhuizen volstroomden, liet hij het gewone leven in Florida grotendeels doorgaan. Nog steeds geldt er in die staat geen verplichting om mondkapjes te dragen in plaatsen waar mensen samenkomen. Het afgelopen jaar hebben alleen bepaalde steden en districten, door Democraten geregeerd, zo’n plicht afgekondigd.

Misschien wel dankzij die lokale maatregelen heeft de pandemie in Florida niet erger toegeslagen dan elders. In het overzicht van aantal doden per 100.000 van de New York Times zit de staat in de middenmoot, met 162 per 100.000, iets onder het Amerikaanse gemiddelde van 172. De zwaarst getroffen staten blijven New York en New Jersey, een gevolg van het feit dat daar de pandemie als eerste om zich heen greep.

De laatste tijd gaat het in Florida weer minder goed: de afgelopen week was in slechts vier staten het aantal overledenen groter dan in Florida.

Critici van de gouverneur zeggen dat Florida nog veel ellende te wachten staat omdat DeSantis stelselmatig de wetenschappelijke consensus negeert over hoe je de pandemie eronder houdt. Een van zijn adviseurs is Scott Atlas, een arts die onder president Trump een tijdlang in de corona-stuurgroep zat, en daar voortdurend pleitte voor het opheffen van maatregelen die de verspreiding van het virus moesten beperken.

Onlangs organiseerde DeSantis een paneldiscussie waaraan medici meededen die pleitten voor het laten rondgaan van het virus, zodat de bevolking ‘op natuurlijke manier immuun’ zou worden. YouTube verwijderde de opname van de bijeenkomst omdat die zou ingaan tegen de stand van zaken in de wetenschap over het dragen van maskers door kinderen. Het gaf DeSantis weer een kans om te fulmineren tegen de grote techbedrijven die het vrije woord onderdrukken.

Ron DeSantis, gouverneur van Florida, hier bij de herdenking van de invasie in de Varkensbaai. Beeld EPA
Ron DeSantis, gouverneur van Florida, hier bij de herdenking van de invasie in de Varkensbaai.Beeld EPA

Bij veel Republikeinen wordt die eigenwijze aanpak gewaardeerd, net als diens gefulmineer tegen de elite. DeSantis doet hen wat dat betreft denken aan Donald Trump. Maar dan wel een Trump die competent is; en eentje die precies weet wat hij wil bereiken.

Eigen kracht

Anders dan de voormalige president had DeSantis geen rijke ouders die hem een plek konden bezorgen op een elite-universiteit. Zijn vader was een monteur bij het kijkcijferbureau Nielsen, zijn moeder een verpleegster. Hij kwam ver op eigen kracht. Hij blonk uit in sport – met het honkbalteam uit zijn woonplaats Dunedin aan de Golfkust van Florida bereikte hij de prestigieuze World Series voor jonge spelers.

Hij werd aangenomen op de hoog aangeschreven universiteit van Yale, studeerde er geschiedenis, gaf een tijd les en ging toen rechten studeren aan de al even selectieve Harvard Universiteit. Hij nam dienst bij het advocatenkorps van de marine en diende een tijd in het gevangenenkamp Guantánamo Bay op Cuba. Na terugkeer in de VS werd DeSantis federaal aanklager, en in 2012 Congreslid.

Daar deed hij wat Trump ook goed kon: op tv komen. Volgens zijn collega’s wist hij precies welke onderwerpen hij naar zich toe moest trekken om op de door conservatieven veelbekeken zender Fox News te komen. Wat die kijkers zeker ook van hem waardeerden, was dat hij Donald Trump door dik en dun verdedigde terwijl die door schanddalen werd achtervolgd.

Die naamsbekendheid hielp DeSantis om in 2018 tot gouverneur van Florida te worden gekozen. Een hartelijke aanbeveling van Trump deed hem ook geen kwaad. Beroemd werd een campagnespotje waarin hij met zijn dochtertje een muur bouwt, net als zijn held aan het doen was bij de grens met Mexico.

Als gouverneur volgde DeSantis niet precies het Republikeinse politieke spoorboekje. Hij beloofde miljarden uit te zullen trekken voor het schoonmaken van de Everglades, het grote moerasgebied in het zuiden van de staat. En hij voltooide de legalisering van marihuana in Florida door ook het roken van joints toe te laten.

Maar hij vergat de traditionele rechtse speerpunten niet, zoals illegale immigratie. Hij verbood steden en districten om zichzelf tot ‘toevluchtsstad’ te verklaren en immigranten zonder papieren in bescherming te nemen tegen de federale immigratiepolitie.

Maar al die beleidsdaden vallen voorlopig in het niet bij het belang van zijn aanpak van de coronacrisis. De gouverneur eist daarin de hoofdrol op. De wekelijkse persconferenties over de pandemie hebben tegenwoordig als officiële titel: “Laatste ontwikkelingen over de vaccinatie-inspanningen van Florida onder het leiderschap van gouverneur DeSantis”.

Als het met die pandemie mee blijft vallen, in elk geval in de ogen van de inwoners van Florida, komt het met die herverkiezing als gouverneur wel goed. En dan heeft DeSantis goede kaarten om in 2024 de Republikeinse genomineerde te worden.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden