Inauguratie

Een brief van Donald Trump en 17 besluiten die het beleid onttrumpen

De Amerikaanse president Joe Biden en vice-president Kamala Harris met hun respectievelijke partners op de trappen van het Capitool in Washington DC op 20 januari 2021. Beeld AP
De Amerikaanse president Joe Biden en vice-president Kamala Harris met hun respectievelijke partners op de trappen van het Capitool in Washington DC op 20 januari 2021.Beeld AP

De kersverse Amerikaanse president Joe Biden liet er tijdens zijn eerste uren in het Witte Huis geen gras over groeien. Hij ondertekende maar liefst zeventien presidentiële decreten.

President Joe Biden werd bij binnenkomst in het Witte Huis niet bij de deur verwelkomd door de scheidende president. Maar op het bureau van zijn nieuwe werkplek, het Oval Office, lag wel een brief voor hem van Donald Trump. Die wilde zich, naar verluidt tot verbazing van zijn medewerkers, wel aan die traditie houden. De inhoud was woensdagavond nog niet bekend.

Korte tijd later belandden er veel meer papieren op dat bureau: zeventien presidentiële besluiten die Biden die dag nog zou gaan ondertekenen, en waarmee hij een aantal prioriteiten van de regering-Trump opzij zette.

De VS maakten woensdag vooral een grote ommezwaai in de houding ten opzichte van het buitenland.

Per direct geldt er geen speciaal inreisverbod meer voor inwoners van onder andere Iran, Libië, Somalië en Venezuela. Dat door zijn politieke tegenstanders voor ‘moslimverbod’ uitgemaakte besluit ondertekende Trump een week na zijn aantreden – zonder waarschuwing vooraf, waardoor er een chaos ontstond op diverse Amerikaanse luchthavens. In eerste instantie, toen er alleen nog maar moslimlanden op stonden, werd Trumps besluit afgewezen door het Hooggerechtshof; een derde versie was tot woensdag van kracht.

Grens met Mexico

De VS stoppen ook met het bouwen van de muur aan de grens met Mexico.

Ook in eigen land komt er een andere toon tegenover immigranten, legaal of niet. Het voornemen van Trump om mensen die geen staatsburger zijn niet meer mee te tellen in de officiële bevolkingscijfers is van tafel. Dreamers – inwoners zonder papieren die als kind het land binnengebracht werden – krijgen weer de voorlopige bescherming tegen uitzetting die Barack Obama instelde en die Trump had willen beëindigen. Steden en districten die geen werktuig van de vreemdelingenpolitie willen zijn, hoeven niet meer te vrezen voor het dichtdraaien van de federale geldkraan.

In plaats daarvan moet de overheid juist altijd in het achterhoofd hebben wat voor tegenwind niet-witte Amerikanen op talloze manieren ondervinden. Er komt een groot onderzoek naar historische achterstanden van minderheden en beleid dat een discriminerende uitwerking heeft. Alle ministeries moeten binnen 200 dagen met voorstellen komen hoe op hun eigen terrein minderheidsgroepen een meer gelijke kans krijgen.

Nieuwe wind op milieugebied

Er gaat ook weer een nieuwe wind waaien op milieugebied. De VS worden weer deelnemer aan het klimaatakkoord van Parijs, dat Trump had opgezegd. Dat besluit op zich bespaart nog geen kilo kooldioxide-uitstoot – het Parijs-akkoord werkt met vrijwillige doelstellingen. Wat wel gaat schelen is dat de emissie-eisen van auto’s alsnog strenger worden, iets wat Trump had afgeblazen. Er komt ook weer een moratorium op gaswinning in een natuurgebied in de noordoosthoek van Alaska. Biden trekt de vergunning in voor de aanleg van de controversiële Keystone XL-pijpleiding, onderdeel van een leidingensysteem tussen Alberta in Canada en raffinaderijen in de VS. De pijpleiding loopt dicht langs enkele indianenreservaten, en was jarenlang het centrum van acties van zowel indianen als de milieubeweging.

Voor het meest dringende probleem van de VS op dit moment, de coronapandemie, zijn de mogelijkheden van Biden om iets per decreet te doen beperkt. De al eerder door hem bij elkaar gebrachte Covid-19 stuurgroep is nu een officieel adviesorgaan van de president. Maar voor het zeer omvangrijke programma dat vaccinaties moet versnellen en de economie overeind houden, heeft Biden de instemming van het Congres nodig. Een voorlopig landelijk verbod op huisuitzettingen is al wel verlengd.

Wat Biden het liefst zou doen, iedereen verplichten bij het ontmoeten van anderen een mondkapje te dragen, mag hij niet. Die bevoegdheid ligt bij de gouverneurs van de staten. Maar Biden deed woensdag wat hij kon: per direct is die verplichting ingevoerd voor iedereen die zich bevindt op land dat onder federaal beheer staat en in alle gebouwen van de landelijke overheid.

Lees ook:

Bidens diverse kabinet: de helft is vrouw en de helft is niet wit

Zal Joe Biden de verandering kunnen brengen die hij belooft? Met de samenstelling van zijn ploeg van ministers en hoge functionarissen drukt hij wel gelijk al een belangrijk stempel op de Amerikaanse politiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden