Verkiezingen Italië

Een afgetekende zege voor Giorgia Meloni, maar een regering vormen wordt een uitdaging

Giorgia Meloni Beeld Reuters
Giorgia MeloniBeeld Reuters

Een rechts blok krijgt een een comfortabele meerderheid in het Italiaanse parlement. Giorgia Meloni van de radicale Broeders van Italië wordt de eerste vrouwelijke premier van het land.

Pauline Valkenet

De Italiaanse kiezers hebben Giorgia Meloni en haar radicaal-rechtse Fratelli d’Italia (FdI) een duidelijke overwinning bezorgd: 26 procent van de stemmers zette zondag op de stembiljetten een kruisje bij die partij. De Broeders van Italië, die bij de parlementsverkiezingen in 2018 met 4 procent van de stemmen nog niks voorstelde, is omhoog geschoten en wordt nu de grootste partij in het parlement. Het is niet meer dan logisch dat de 45-jarige Giorgia Meloni de nieuwe minister-president van Italië wordt, en de allereerste vrouw op die post.

Meloni’s partij gaat de 68ste regering sinds 1946 aanvoeren. Dat gaat FdI doen samen met de rechts-nationalistische Lega van Matteo Salvini (die op 9 procent van de stemmen uitkomt) en het centrumrechtse, pro-Europese Forza Italia van Silvio Berlusconi (rond de 8 procent). Samen kregen die drie partijen bijna 44 procent van de stemmen.

Omdat het kiesstelsel zo’n alliantie beloont met extra zetels, krijgt die een comfortabele meerderheid in het parlement. De definitieve uitslag is nog niet bekend, maar de projecties van maandagochtend vroeg voorspellen 238 van de 400 zetels voor deze zeer rechtse coalitie, en 112 van de 200 zetels in de Senaat.

Broeders van Italië haalde veel kiezers weg bij Lega

De grote centrumlinkse Democratische Partij deed het met 19 procent slechter dan verwacht. Maandagochtend schreven de Italiaanse kranten al dat partijleider Enrico Letta wel zal moeten opstappen.

Nog dramatischer verliepen de verkiezingen voor de Lega: een magere 9 procent stemde op Salvini’s partij. In 2019, bij de Europese verkiezingen, scoorde de Lega nog 34 procent. De Broeders van Italië lijken veel kiezers bij de Lega te hebben weggehaald – en ook bij de Vijfsterrenbeweging. Die ‘anti-systeem’-partij scoort 15 procent, tegen 33 procent in 2018.

De opkomst was lager dan ooit: slechts 64 procent van de 51 miljoen kiezers ging naar het stembureau. Vier jaar geleden was dat bij de landelijke verkiezingen nog 74 procent. Het tekent de groeiende politieke desinteresse en het toegenomen wantrouwen van de Italianen. Dat het zondag bijna overal erg slecht weer was, heeft ook veel – toch al niet enthousiaste – kiezers thuisgehouden.

Kabinet wordt een uitdaging

Hoewel de nieuwe regering, die de brede eenheidsregering van Mario Draghi aflost, niet vóór eind oktober aantreedt, zal Meloni maandag al aan de slag moeten om haar kabinet bij elkaar te puzzelen. Dat wordt een uitdaging.

De uiterst rechtse FdI heeft nooit eerder geregeerd en heeft vanwege de wortels in het fascisme geen vijver van deskundigen kunnen vormen waaruit Meloni ministers kan vissen. Wie gaat ze erbij halen? Voor de minder of meer pro-Europese koers die ze wil varen, zal het veelzeggend zijn wie ze als minister van financiën – bijna altijd een gezaghebbende econoom of bankier – zal kiezen. Ze schijnt Fabio Panetta, die nu een hoge positie bij de Europese Centrale Bank vervult en goed met Draghi overweg kan, te willen strikken.

Lastig gaat Meloni het ook met haar coalitiepartners krijgen. Want de drie partijleiders stonden tijdens de verkiezingsscampagne wel gezellig samen op het podium te lachen, maar hebben over belangrijke kwesties wezenlijk verschillende ideeën.

Salvini en Berlusconi, bijvoorbeeld, zijn veel minder overtuigd van de Europese steun aan Oekraïne en sancties tegen Rusland dan Meloni. FdI en Lega zijn stukken euro-sceptischer dan Forza Italia. En Salvini eist dat er onmiddellijk 30 miljard euro naar de burgers en bedrijven gaat, zodat die hun hoge energierekeningen kunnen betalen. Maar dat vindt Meloni een slecht plan: “We moeten de volgende generaties niet opzadelen met nóg meer staatschuld.” Ook over lagere belastingtarieven en over pensioenleeftijden, een belangrijk thema in Italië, zijn de drie partijen het grondig oneens.

Lees ook:

Rijzende politieke ster Giorgia Meloni flirt met het Italië van Mussolini

De rijzende politieke ster van Italië heet Giorgia Meloni. Ze keert zich tegen immigratie, het homohuwelijk en genderideologie. Wat verklaart haar populariteit? ‘De Italianen die op Meloni gaan stemmen, doen dat vooral uit wanhoop.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden