Reportage Thailand

Duizenden vrijwilligers onderhouden een gratis ambulance in Bangkok

Vrijwilliger Likit Juntaraprapo haalt een overledene op in Bangkok. Beeld R. Scott Davis

Ziekenhuizen in Bangkok hebben te weinig en te dure ziekenwagens. Daarom onderhouden duizenden vrijwilligers in de Thaise hoofdstad een eigen ambulancedienst. “Als verkoper voelde ik me nutteloos.”

De chauffeur trapt het gaspedaal diep in. Zwaailichten beschijnen het asfalt, een sirene giert in het donker. Auto’s en motoren wijken. Een rood verkeerslicht wordt volkomen genegeerd.

Het is de eerste oproep van de avond voor dit ambulanceteam in Bangkok. Eenmaal ter plaatse blijkt de verwonding waarvoor de ziekenwagen werd gebeld minder ernstig dan gevreesd. Een dronken man is uitgegleden in een bar en met een harde klap op zijn achterhoofd ­gevallen. Daar zit nu een bloedend gat. Geroutineerd neemt ambulancemedewerker Likit Juntaraprapo de schade op.

24 uur per dag

Het is dagelijkse kost voor ­Ruamkatanyu, een Thaise hulpdienst die 24 uur per dag klaarstaat. De organisatie draait op ruim ­zevenduizend vrijwilligers en is vooral in de almaar uitdijende hoofdstad Bangkok hard nodig. Het aantal aan ziekenhuizen gelieerde ambulances is hier namelijk beperkt. Bovendien zijn zij voor veel Thai te duur, terwijl Ruamkatanyu gratis diensten levert.

“Als kind zag ik regelmatig ­ongelukken bij mij in de wijk. Ik wilde dan altijd helpen”, vertelt de 22-jarige Likit, die net enkele ­jaren in het leger heeft gediend. “Dat is de reden dat ik vrijwilliger ben geworden. Ik hoop dat als mijn ­familieleden iets overkomt, ook zij snel worden geholpen.”

Thailand heeft na Libië de dodelijkste wegen ter wereld

Likit en zijn collega’s, die meestal een basistraining eerste hulp hebben gedaan, zijn bij tal van drama’s nog eerder dan de politie ter plaatse. De ene keer is er iemand neergeschoten, de andere keer is er brand uitgebroken. Maar vooral zijn er veel verkeersongelukken. Thailand heeft na Libië de dodelijkste wegen ter wereld. De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat het Thaise verkeer jaarlijks meer dan 22.000 ­levens eist. Dat is een ratio van 32,7 per 100.000 inwoners en dat zijn er ongeveer tien keer zo veel als in ­Nederland.

Aangekomen bij het ziekenhuis draagt Likit de verwonde dronkaard over aan de eerste hulp. De tweede oproep van de avond is dan net binnen: een oude man is in zijn slaap overleden. De ambulance, een ­aftands busje dat al jaren meedraait, rijdt rustig door de grotendeels ­verlaten straten. Bij het huis van de overledene blaft een hond, familieleden staan in de deuropening. Het lichaam wordt in een witte doek gewikkeld en in de ambulance getild.

Het zijn gebruikelijke zaken, vertelt Noppadol Srithongkham. Hij werkt al meer dan twintig jaar bij Ruamkatanyu. Als een van de weinige betaalde medewerkers staat de toezichthouder elke dag van acht uur ’s avonds tot acht uur ’s ochtends paraat. “Ik werkte vroeger als verkoper, maar voelde me volkomen nutteloos. Toen ik voor het eerst meeging op de ambulance, veranderde mijn leven volledig. Ik had eindelijk een doel gevonden.”

Likit Juntaraprapo (rechts) en andere vrijwilligers pauzeren tijdens hun dienst. Beeld R. Scott Davis

De 50-jarige Noppadol staat inmiddels nergens meer van te kijken. Hij zag oneindig veel gruwelijke verkeersongelukken, brute misdaden waarbij mannen hun vrouw en kinderen doodschoten, en bizar uitgevoerde zelfmoorden. “En in 2004 hielp ik bij de gevolgen van de tsunami. Als de helikopter een dode op zee spotte, zwom ik ernaartoe om het lichaam binnen te halen. Ik herinner me dat ik een keer twee uur nodig had om het lichaam van een omgekomen zwangere vrouw aan wal te krijgen.”

Karma verbeteren

Het werk van Ruamkatanyu trekt een scala aan vrijwilligers. Sommigen geloven dat ze door te helpen hun karma verbeteren, anderen zijn vooral op zoek naar sensatie.

Geregeld melden zich ook acteurs en andere beroemdheden. Het is goede reclame voor de organisatie, die volledig afhankelijk is van donaties. Likit heeft er echter weinig mee. “Die beroemdheden helpen niet echt mee en zijn vooral druk met het maken van selfies. Ik maak nooit selfies als ik op de ambulance zit”, vertelt hij terwijl zijn collega met hoge snelheid door het verkeer van Bangkok raast.

Rustige zaterdagavond

Een paar minuten later parkeert de ambulance onder een viaduct, vlak bij een groot kruispunt. Verschillende wagens en motoren staan hier klaar om uit te rijden. Hulpverleners knabbelen op snacks en drinken koffie en frisdrank. Het is een rustige zaterdagavond. De harde en langdurige regenval eerder op de avond heeft vermoedelijk veel mensen thuisgehouden, met minder verkeersongelukken als gevolg.

Supervisor Noppadol haalt zijn schouders op. “Je weet nooit van ­tevoren wat er gaat gebeuren”, zegt hij. “Gisteren moesten we drie ­doden bergen, onder wie één bij een verkeersongeluk. Vanavond is het hier rustig, maar het kan best zijn dat het ergens anders wel druk is.”

Het is al na middernacht als de alarmbellen weer afgaan: zo’n 100 meter bij de hulpverleners vandaan gaat een auto met piepende banden in de remmen. De reddingswerkers veren op. Een van hen springt op een motor om poolshoogte te nemen. Het blijkt mee te vallen. De chauffeur moest remmen omdat een voetganger rakelings voor zijn auto langsschoot. Een ongeluk werd nog net voorkomen.

Lees ook:

Onmisbare vrijwilligers zijn de ‘gouden handjes’ in het museum

Net als in Thailand zijn er hele sectoren in Nederland die niet meer zouden kunnen functioneren zonder vrijwilligers.In musea zijn soms meer vrijwilligers dan vaste medewerkers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden