ReportageOorlog

Duizenden Ethiopiërs gevlucht naar Soedan: ‘Ze dreigden ons te onthoofden’

In het Soedanese vluchtelingenkamp Village 8 dreigen voedsel- en watertekorten nu gevluchte Ethiopiërs toestromen. Beeld Joost Bastmeijer
In het Soedanese vluchtelingenkamp Village 8 dreigen voedsel- en watertekorten nu gevluchte Ethiopiërs toestromen.Beeld Joost Bastmeijer

In Soedan beschrijven Ethiopische vluchtelingen gruwelijke taferelen in het noorden van hun land, waar hevig wordt gevochten.

Dagenlang hebben ze gelopen door het onherbergzame landschap van Tigray, in het noorden van Ethiopië – hun meest waardevolle bezittingen op de rug. Een bundeltje kleding, sieraden, contant geld. Soms was er geen tijd om spullen mee te nemen, op de vlucht naar Soedan. Sinedu (30) vertrok naakt; de iets te ruime gebloemde jurk, onderweg gekregen van een ander, draagt ze nu ruim een week.

Verpleegster Mihret (25) verzorgde patiënten toen het Ethiopische federale leger het ziekenhuis van het plaatsje Mai-Kadra naderde, pal naast de Soedanese grens. Terwijl het geluid van schoten en bommen steeds luider klonk, sommeerde de directeur zijn personeel om het pand direct te verlaten. Hun patiënten lieten ze achter, vertelt Mihret: vrouwen midden in een bevalling, zwaargewonde strijders. “Ik weet niet hoe ik God nog onder ogen kan zien.”

In Village 8 ontstonden zaterdag schermutselingen om kleding en zeep. Beeld Joost Bastmeijer
In Village 8 ontstonden zaterdag schermutselingen om kleding en zeep.Beeld Joost Bastmeijer

Het conflict in het noorden van Ethiopië is nog geen drie weken oud, maar heeft nu al ruim 40.000 mensen naar Soedan gedreven, schat de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties. De Soedanese overheid verwacht dat dit aantal kan oplopen tot 200.000. De getuigenissen van Tigreërs in de vluchtelingenkampen Village 8 en Um Rakuba geven een duister beeld van de bittere strijd die verderop over de grens wordt gevoerd.

Sinds het Ethiopische leger onder leiding van premier Abiy Ahmed een offensief is begonnen, bedoeld om het lokale bestuur uit de weg te ruimen, zijn honderden, mogelijk duizenden mensen omgekomen.

Legerwoordvoerder Dejene Tsegaye zei zondagavond dat een ‘beslissende fase’ ophanden is. Volgens Tsegaye rukken troepen met zwaar geschut op naar de regionale hoofdstad Mek’ele. “Red jezelf”, is zijn boodschap aan de Tigreërs die nog in het gebied zitten. Zijn waarschuwing zal weinig inwoners bereiken: telefoon en internet zijn er al wekenlang op zwart.

null Beeld

Melk en bloed

Het gebrek aan informatie baart vluchtelingen in Soedan grote zorgen over familieleden die zijn achtergebleven. Onderweg pakten Ethiopische soldaten haar sieraden af, zegt Awtse (30), die met haar vijf kinderen in een geïmproviseerde tent van houten palen en doeken verblijft. “Ze dreigden ons te onthoofden als we verder zouden lopen.” Door een omweg te nemen bereikten ze de grens. Ze vraagt zich af of ze haar man, die besloot in Tigray te blijven, ooit terug zal zien. “Ze willen alle Tigreërs vermoorden.”

De voedselvoorziening in Village 8. Beeld Joost Bastmeijer
De voedselvoorziening in Village 8.Beeld Joost Bastmeijer

Alle vluchtelingen die Trouw in de afgelopen dagen heeft gesproken, zeggen onderweg naar Soedan meerdere lichamen te hebben gezien. Zij omschrijven getuige te zijn geweest van zowel luchtaanvallen als schiet- en steekpartijen.

Yared (35), een taxichauffeur, zag op zijn vlucht naar de grens een dode vrouw op de grond liggen, haar levende baby nog aan de borst. “De baby dronk moedermelk, vermengd met haar bloed,” zegt hij, zijn ogen rood van slaapgebrek en tranen. Naast de vrouw lag een ouder kind, ook dood. “Ik heb nog nooit zoiets ergs gezien.”

Volgens Yared raakte zijn moeder bij een bombardement gewond in haar zij. Voordat omstanders haar naar het ziekenhuis brachten, zei ze tegen haar zoon dat hij zonder haar moest vertrekken. “Ze zei, ik ben groot genoeg om dit zelf te doen.” Samen met zijn gezin bereikte hij Soedan door een rivier over te zwemmen.

Het conflict in het noorden van Ethiopië is nog geen drie weken oud, maar heeft nu al ruim 35.000 mensen naar Soedan gedreven. Beeld Joost Bastmeijer
Het conflict in het noorden van Ethiopië is nog geen drie weken oud, maar heeft nu al ruim 35.000 mensen naar Soedan gedreven.Beeld Joost Bastmeijer

Uitdijende kampen

Eenmaal aangekomen in Soedan worden vluchtelingen in trucks en bussen vervoerd naar vluchtelingenkampen die verspreid over het oosten in allerijl zijn opgezet. Terwijl deze kampen steeds verder uitdijen, worstelen hulporganisaties om de toestroom van vluchtelingen te voorzien van voldoende hulp.

“We doen ons best”, zegt Abdelbasit Abdelghani, manager van Um Rakuba, waar in de jaren tachtig ook Tigrese vluchtelingen werden opgevangen. “Makkelijk is het niet, er komen elke dag meer bij.” Het kamp sloot in het jaar 2000, maar is weer open. Met capaciteit voor 10.000 mensen is het nu half gevuld.

In Village 8, een paar honderd kilometer verderop, ontstonden zaterdag schermutselingen om kleding en zeep. De frustratie neemt toe, ziet ook Birhanu een week na aankomst. “Er is niet genoeg water, niet genoeg eten. Kijk nou, we zijn al met zo veel.”

De volledige namen van de vluchtelingen zijn in verband met hun veiligheid achterwege gelaten. Ze zijn bekend bij de hoofdredactie.

In vluchtelingenkamp Um Rakuba in Soedan. Verderop, over de grens, wordt een bittere strijd gevoerd. Beeld Joost Bastmeijer
In vluchtelingenkamp Um Rakuba in Soedan. Verderop, over de grens, wordt een bittere strijd gevoerd.Beeld Joost Bastmeijer

Lees ook:

Zo worden buurlanden in rap tempo betrokken bij de burgeroorlog in het Ethiopische Tigray

De Ethiopische premier Abiy Ahmed is een hervormer, die zich de woede van etnische groepen op de hals heeft gehaald. De conflicten in het land dreigen nu de regio te destabiliseren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden