ReportageCalifornië

Duizenden Amerikaanse brandweerlieden trekken van bosbrand naar bosbrand: ‘Geen idee wanneer ik mijn gezin weer zie’

Een blusvliegtuig dropt chemicaliën die de brand moeten doven.  Beeld AFP
Een blusvliegtuig dropt chemicaliën die de brand moeten doven.Beeld AFP

Basiskampen voor duizenden brandweerlieden, waar ze ver van huis kunnen eten en slapen tussen het blussen door, zijn onmisbaar bij de bestrijding van verwoestende bosbranden in de Californië. ‘Dit is mijn vierde brand dit jaar.’

Het is 36 graden Celsius op het evenemententerrein Silver Dollar Fairgrounds in de Californische plaats Chico, zo’n anderhalf uur ten noorden van hoofdstad Sacramento. De grond is kurkdroog en af en toe ruik je de rook, afkomstig van de Dixie-brand die verderop raast. Die groeit dusdanig snel dat dit basiskamp binnen een dag is opgetuigd.

Afgelopen vrijdag stond hier niets, nu zijn er voorzieningen voor duizenden mensen; zowel brandweerlieden als ondersteunend personeel. Het is een dorp midden in de stad, met onder meer slaapvoorzieningen, technische ondersteuning, een mobiele keuken en een depot voor blusmateriaal. Benzine voor de brandweerauto’s staat paraat in glimmende tankwagens. Alles is mobiel en kan worden uitgebreid of verwijderd.

Kriskras door de staat

Het zweet loopt onder de pet van bataljon-chef Brandon Lanning vandaan. “We komen net aanrijden na een rit van vijf uur. Dit is al mijn vierde brand dit jaar.” Hij werkt in San Bernardino in het zuiden van de staat, vertelt hij, en woont negen uur rijden noordwaarts, in Redding. Hij heeft dit jaar al tegen natuurbranden gevochten in San Diego, Mariposa en Calaveras, kriskras door Californië.

Pikhouwelen en brandslangen.  Beeld Heidi Alletzhauser
Pikhouwelen en brandslangen.Beeld Heidi Alletzhauser

Lanning is niet uniek, de mensen in dit kamp komen uit de hele staat en soms zelfs van daarbuiten. Kazernes stellen ploegen en materiaal beschikbaar. Cal Fire kan beide oproepen als ze nodig zijn. Wie dienst heeft als er zo’n oproep binnenkomt, kan zomaar ineens op weg zijn naar een enorme vuurzee. Lanning gebaart naar zijn wagen, met daarin de brandweerlieden die deel uitmaken van zijn ‘strike team’, gespecialiseerd in brandbestrijding in onherbergzame gebieden. “De brand waar we hiervoor aan werkten, begon te slinken. Zodra we weer beschikbaar waren, zijn we hierheen gekomen”, zegt hij.

Hier checken alle brandweerlieden in voor ze aan de slag kunnen. Beeld Heidi Alletzhauser
Hier checken alle brandweerlieden in voor ze aan de slag kunnen.Beeld Heidi Alletzhauser

De Dixie-brand vreet momenteel om zich heen in een moeilijk begaanbaar gebied, met dichte begroeiing en steile bergruggen. Brandweercommandant Chris Bruno, onderdeel van het communicatieteam in Chico, kijkt zijn overzicht erop na en somt op: “Er zijn nu 141 brandweerwagens, 23 helikopters, en 49 bulldozers actief.” Brandweerlieden komen aan in het brandgebied en trekken vervolgens met zware bepakking dichter naar de vuurlinie. Ze krijgen hulp van helikopters, die vlamvertragend middel sproeien, en bulldozers die in een grote cirkel rondom de brand allerlei brandbaar materiaal verwijderen. Zo wordt de brand zo veel mogelijk ingedamd.

Cal Fire, het Californische ministerie van bosbeheer en brandbescherming, zet zo alles op alles om de tragedie in het nabijgelegen Paradise, waarbij in 2018 85 mensen om het leven kwamen, te voorkomen. Bruno wijst naar een kaart van het gebied. “Dit zijn allemaal branden die de afgelopen vijf jaar plaatsvonden.” Het Dixie-vuur is fel rood gekleurd en ligt in het midden van de kaart. Daaromheen een flink aantal recente branden, aangegeven in lichtroze. Het onderste gedeelte van de kaart is volledig roze gekleurd: het Camp Fire, dat 90 procent van Paradise in de as legde.

Brand verdubbelt dagelijks

Het Dixie Fire begon in hetzelfde gebied als Camp Fire en verdubbelt op dit moment dagelijks in omvang. Inmiddels staat 370 vierkante kilometer in lichterlaaie. Het basiskamp groeit met het vuur mee. Zo moesten er op maandag 2000 monden gevoed worden; nu zo’n 3300. De maaltijden worden bereid door zo’n twintig tot veertig lokale gevangenen, die ook in het basiskamp verblijven in hun eigen tenten.

Overzichtskaart van de recente bosbranden. Beeld Thijs van Dalen
Overzichtskaart van de recente bosbranden.Beeld Thijs van Dalen

Gevangenisbewaarder Tammy Maine, klein en beweeglijk, staat in de enorme, deels overdekte ruimte waar doorgaans de vlooienmarkt plaatsvindt. Ze houdt toezicht op locatie en overlegt met Dean Fehler van Cal Fire, die over de inkoop gaat en de keukenploeg aanstuurt, over de coördinatie van het avondeten. De besnorde Fehler wijst naar een mobiele keuken op wielen. “Daar kan eten voor 2500 mensen per dag worden gemaakt. En het eten hier is beter dan ooit.” Maine is trots: “Een van de gevangenen heeft als kok in viersterrenrestaurants gewerkt. Hij kookt nu hier.” Het keukenteam roert in grote potten en sjouwt met kratten vol eten van de groothandel, hun oranje gevangenis-outfit gedeeltelijk bedekt door een beige shirt.

Vanavond verwacht Fehler zo’n 750 brandweerlieden voor een portie chili verde, een stoofpot met groene chilipepers. Tientallen brandweerwagens komen iedere avond terug naar het kamp. Soms zijn ze 24 uur weg geweest, soms wel een week. De voertuigen worden geïnspecteerd en schoongemaakt. De brandweerlieden douchen, eten en brengen hun was naar de mobiele wasserette. Nieuwe ploegen bereiden hun vertrek al voor. ’s Ochtends wonen ze een briefing bij met de meest recente informatie over de brand. Daarna worden de brandslangen opgerold, 7000 calorieën tellende lunchpakketten en pallets met drinkwater ingeladen, en gaat een frisse lading vuurbestrijders naar de vuurlinie.

Je raakt eraan gewend

De brandweerlieden raken noodgedwongen gewend om langere periodes in de basiskampen te wonen. Wanneer bataljon-chef Lanning zijn gezin weer ziet, weet hij niet. “Zo gaat het nu eenmaal, je raakt eraan gewend”, zegt hij. Zijn toon is monter, maar hij wringt zijn handen. De allesverwoestende en steeds langer aanhoudende branden van de afgelopen paar jaar zijn wennen, zelfs voor iemand als Lanning, die al 21 jaar voor Cal Fire werkt.

Bateljon-chef Brandon Lanning. Beeld Heidi Alletzhauser
Bateljon-chef Brandon Lanning.Beeld Heidi Alletzhauser

Jongere brandweerlieden, zoals Daniel Ramey, weten niet beter: “Mijn oudere broer werd tussen 2008 en 2018 maximaal één keer per jaar opgeroepen voor een strike team. In mijn eerste jaar ben ik zesmaal opgeroepen. Het jaar erop tien keer.”

Volgens Bruno doet Cal Fire er daarom alles aan om ze een comfortabel thuis ver van huis te bieden, voor zover dat kan op een oud kermisterrein. “We zorgen ervoor dat zij zich kunnen richten op hun werk”, zegt hij. Dat het vuur blijft komen is eigenlijk het enige waar ze nu op kunnen rekenen. Dat, en elkaar, aldus Bruno. Want zonder gemeenschapsgevoel houd je dit werk niet vol. “Waar je ook vandaan komt, we zijn er voor je. We zijn familie.”

Brandweerlieden in het mobiele depot. Beeld Heidi Alletzhauser
Brandweerlieden in het mobiele depot.Beeld Heidi Alletzhauser

Lanning knikt instemmend, maar fronst tegelijkertijd. Dixie Fire is pas voor 15 procent onder controle. Maar morgen is er weer een dag, en daarna nog een. Tot het vuur uit is, hopelijk zonder schade en slachtoffers, en de volgende brand zich aandient.

In totaal twaalf branden

In het noorden van Californië branden naast Dixie Fire nog twee grote natuurbranden: Beckwourth Complex, qua oppervlakte de grootste brand in de staat dit jaar, en ten zuiden daarvan Tamarack Fire - een brand die inmiddels overgeslagen is naar Nevada. In totaal kampt Cal Fire in de staat met zeker twaalf branden.

Als je in totaal dertien westelijke staten (waaronder Oregon) en een paar staten in het midden (zoals Montana en Idaho) samentrekt, tellen de autoriteiten op dit moment in totaal 80 branden, met een gecombineerd oppervlakte van meer dan 4000 vierkante kilometer. Uitzonderlijke hitte, droogte en harde wind zorgen er op veel plekken voor dat het vuur moeilijk te bedwingen is. De grootste brand is momenteel Bootleg Fire in Oregon.

Ook bosbranden in Siberië

Een hittegolf in een van de doorgaans koudste regio’s op aarde zorgt ook in Siberië voor grote en oncontroleerbare bosbranden. In de Republiek Sacha – ook wel bekend onder de naam Jakoetië – in het uiterste noordoosten van Rusland grijpt het vuur in ongekend tempo om zich heen. Bij de branden in de regio ging dit jaar al zeker 15.000 vierkante kilometer bos in vlammen op. In heel Siberië gaat het om ruim 77.000 vierkante kilometer, een oppervlakte ter grootte van de Benelux.

Bij het natuurgeweld in Jakoetië komen ook grote hoeveelheden giftige dampen vrij, waardoor de bijna 300.000 inwoners van de regionale hoofdstad Jakoetsk sinds deze week wordt geadviseerd binnen te blijven. Lokale autoriteiten waarschuwen voor verstikking vanwege hoge concentraties ozon, benzeen en waterstofcyanide in de lucht.

tDe situatie is inmiddels zo ernstig dat er gesproken wordt van een ‘airpocalypse’. Organisaties die de luchtkwaliteit met behulp van satellieten meten, stellen dat de luchtvervuiling ruim 17 keer heftiger is dan in ’s werelds meest vervuilde steden in China en India. Jakoetië kampt al drie maanden met temperaturen die ver boven het gemiddelde uitstijgen. Het kwik komt er met regelmaat boven de 35 graden uit. Ter vergelijking: in de winter duikt de temperatuur wekenlang veertig graden onder het vriespunt.

Bosbranden komen in de zomer met regelmaat voor in Siberië, maar de afgelopen jaren nemen ze in omvang explosief toe door oplopende temperaturen op de noordelijke toendra in de regio.

Lees ook:

Rook natuurbranden VS vervuilt lucht tot aan de oostkust, noodtoestand afgekondigd in Oregon

De natuurbranden in de westelijke Amerikaanse staten Californië, Oregon en Washington veroorzaakten in 2020 zoveel rook dat zelfs de lucht van de oostelijk gelegen hoofdstad Washington, duizenden kilometers verderop, niet meer helder was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden