Duitsland

Duitsland vreest radicalisering van ‘klimaatklevers’

Activisten van Letzte Generation blokkeren, vastgelijmd aan de straat, het verkeer in Berlijn.  Beeld Reuters
Activisten van Letzte Generation blokkeren, vastgelijmd aan de straat, het verkeer in Berlijn.Beeld Reuters

Ook Duitse klimaatactivisten lijmen zich vast en verstoren het vliegverkeer. Maar juist in Duitsland roept dit de vraag op of ze dreigen af te glijden naar terrorisme.

Kim Deen

In het laatste daglicht sneden klimaatactivisten van de groep Letzte Generation een gat in de omheining van het vliegveld in Berlijn. Twee uur lang reden zij, afgelopen donderdag, met fietsen rondjes over het terrein en lijmden zichzelf vast aan de landingsbanen. De activisten wilden zo protesteren tegen de klimaatschade die vliegtuigen veroorzaken, net zoals dat eerder deze maand gebeurde op Schiphol. Door de actie in Berlijn werden vijf vluchten geannuleerd en moesten vijftien vliegtuigen uitwijken naar andere vliegvelden.

De actie was volgens Nancy Faeser, de Duitse minister van binnenlandse zaken, “een volgende escalatie, die absoluut onacceptabel is”. De stad krijgt steeds meer te maken met klimaatacties. Inmiddels wordt in Berlijn vrijwel dagelijks een belangrijke snelweg geblokkeerd door klimaatactivisten die zich aan de weg vastlijmen. Ook in andere Duitse steden neemt het aantal acties toe. Vorige week lijmden klimaatactivisten zichzelf vast op het podium van de Hamburgse Elbphilharmonie, vlak voor het begin van een concert.

Zeven activisten van de Letzte Generation gingen een maand voor de Duitse verkiezingen van 2021 al in hongerstaking om een gesprek met de drie kandidaat-bondskanseliers af te dwingen. Daardoor werd het eerste gesprek van de nieuwe bondskanselier Olaf Scholz een vergadering met de klimaatactivisten. Maar omdat daar volgens de groep niets uit voortgekomen is, blokkeren ze sinds begin dit jaar autowegen. De klimaattop in Egypte was een reden om het aantal acties te intensiveren.

Activisten veroorzaken files

Maar de discussie over de ‘Klimakleber’, zoals ze soms genoemd worden, raakt steeds meer verhit. Volgens opiniepeiler Civey vindt 86 procent van de ondervraagden de klimaatacties van Letzte Generation te ver gaan. Sommigen vrezen dat de activisten anderen in gevaar brengen. Begin deze maand overleed een 44-jarige fietser in Berlijn nadat ze door een ongeluk vast was komen te zitten onder een cementwagen. Het hulpmiddel dat haar kon bevrijden kwam te laat: dat zat vast in een file, veroorzaakt door de vastgelijmde klimaatactivisten.

In Duitsland liggen wetsovertredingen van linkse activisten extra gevoelig. Het land had in de jaren zeventig te maken met links-extremistische groepen als de Rote Armee Fraktion (RAF) en Bewegung 2. Juni, die ontstonden uit de studentenbeweging van ’68. Journalist Bettina Röhl, de dochter van RAF-kopstuk Ulrike Meinhof, beweerde eerder deze maand in de invloedrijke tabloidkrant Bild dat de klimaatgroep dreigt om te slaan in een terroristische beweging. “De beweging ’68 begon ook met sabotagedaden”, zei ze. “Het omslagpunt naar geweld en terreur kan snel bereikt worden.”

Thomas Haldenwang, het hoofd van de inlichtingendienst, zei vorige week dat hij geen aanwijzingen ziet dat de activisten zich tegen de democratische rechtsstaat keren. “Het plegen van misdaden maakt ze nog niet extremistisch”, zegt hij. Volgens Haldenwang richt de groep zich namelijk juist op samenwerking met de overheid. “Ze zeggen: beste overheid, je hebt zitten slapen, je moet nu iets doen.”

‘Klimaat-RAF’

Desondanks klinkt de RAF-vergelijking door tot in de Duitse politiek en niet alleen bij de radicaal-rechtse partij AfD. Ook de CDU – de grootste partij in de oppositie – en zusterpartij CSU spreken met harde woorden over de klimaatactivisten. Alexander Dobrindt, aanvoerder van de CSU in de Bondsdag, waarschuwt dat hij een “klimaat-RAF” ziet ontstaan. Hij wil deze ontwikkeling voorkomen door “aanzienlijk hogere straffen voor klimaat-onruststokers”.

In Beieren, waar de CSU al meer dan zes decennia regeert, zijn de straffen voor klimaatactivisten al zwaarder dan in de rest van het land. Het is de enige deelstaat waar het mogelijk is om klimaatactivisten preventief vast te houden. Dertien activisten van Letzte Generation zitten al meer dan een maand vast; een van hen is in de cel een hongerstaking begonnen.

Toch lijkt dat de activisten niet af te schrikken. In het Beierse München lijmde een aantal activisten zichzelf vast aan een verkeersbrug. Toen zij losgemaakt waren en door de politie meegenomen, kwam een volgende groep activisten die hetzelfde deed.

De Duitse minister van justitie, Marco Buschmann, onderzoekt of er hogere boetes opgelegd kunnen worden om de klimaatactivisten af te schrikken. Toch waarschuwt de bekende RAF-expert Wolfgang Kraushaar in een radio-interview met BR24 tegen hardere straffen. Toen een rechtenstudent in 1968 een jaar in de cel belandde na een demonstratie tegen de Vietnamoorlog, leidde dat tot woedende acties. “Uit de groep die dat organiseerde zijn later terroristen voortgekomen.”

Lees ook:

Worden klimaatactivisten harder aangepakt dan boeren?

De schilderijplakker van Just Stop Oil moest een maandje brommen. Voor het belagen van het huis van minister Van der Wal kregen boeren een taakstraf. Meten rechters met twee maten?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden