ReportageBerlijn

Duitsland maakt zich zorgen over extreem-rechtse coronaprotesten: ‘Niemand durft meer de straat op’

Linkse demonstranten zaterdag in Berlijn. Beeld EPA

De rol van radicaal-rechts groeit in Duitse protesten tegen coronamaatregelen. “Laat je niet gebruiken door extremisten”, waarschuwt een Berlijnse senator.

Enigszins verloren zoeken Christiane Tan en haar man Deniz op straat naar mededemonstranten. Christiane is vrolijk verkleed in een aardbeikostuum, maar haar man draagt een shirt met de tekst: ‘De WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) liegt’. Hier op het Rosa-Luxemburg-Patz werd de afgelopen zeven zaterdagen de zogenoemde ‘hygiëne-demo’ tegen de coronamaatregelen georganiseerd.

Christiane is naar het plein gekomen omdat ze haar vrijheid terugwil. “Ik wil leven zoals ik wil”, zegt ze, terwijl ze een bord vasthoudt waarop staat: ‘De sociale beperkingen maken ons ziek’.

Maar haar mening, zegt Christiane, mag niet gehoord worden: “In de media worden oppositiestemmen kapotgemaakt.” Helemaal onverwacht was het dan ook niet, zegt het stel, dat ze al snel werden weggestuurd. Het plein is hermetisch afgesloten door de politie. De afgelopen zaterdagen waren er veel meer demonstranten waren dan de coronamaatregelen toestaan.

Met blote voeten dansen op reggae-muziek

Naast het plein gaat een tegendemonstratie wel door. Het is een van de tientallen demonstraties die afgelopen weekeinde georganiseerd werden tegen de groeiende extreem-rechtse steun aan de hygiëne-demonstraties. Hier dansen demonstranten met blote voeten op reggae muziek. Hun boodschap: demonstreren voor een andere mening is oké, maar zij aan zij demonstreren met fascisten is dat niet.

Het zijn niet alleen deze antirechtse activisten die zich zorgen maken over de demonstraties tegen de coronamaatregelen. Ook Duitse politici spreken zich uit over de groeiende rol van radicaal-rechts in de protesten. Zo waarschuwde de Berlijnse deelstaatsenator Andreas Geisel demonstranten vrijdag: “Laat je niet gebruiken door extremisten”. Volgens Geisel nemen niet alleen bezorgde burgers deel aan de protesten, maar ook ‘democratie-verachters’, die de liberale samenleving aa willen vallen.

De rechts-populistische AfD is inderdaad prominent aanwezig bij de demonstraties. Volgens de ZDF Politbarometer, een gezaghebbende opiniepeiling, steunt slechts 16 procent van de bevolking de demonstraties, terwijl dat onder AfD-stemmers 61 procent is. De partij speelt in op samenzweringstheorieën, die menen dat de overheid gevaarlijke vaccinaties wil verplichten en dat Duitsland richting een dictatuur koerst.

Oproerpolitie op Alexanderplatz

Het is een probleem, vinden ook Christiane en Deniz, die zichzelf als links positioneren. “Rechts heeft onze mening overgenomen en gebruikt die nu voor hun propaganda” zegt Christiane. Het stel is nu op weg naar het nabije Alexanderplatz, waar een week eerder 1200 demonstranten samenkwamen. Neonazi’s en hooligans vielen de politie toen aan. Op Alexanderplatz wordt duidelijk dat de politie eenzelfde scenario ditmaal wil voorkomen. Grote delen van het plein zijn deze zaterdag afgezet en de oproerpolitie staat klaar. Al snel gaat bij aanwezige demonstranten tegen extreem-rechts het gerucht dat neonazi’s er aan komen. Als vier kale mannen het plein opkomen, nemen vijftien agenten hun meteen mee en gaat het plein op slot.

Aan het eind van de middag lopen Christiane en Deniz nog steeds zoekend rond. In Berlijn lijken minder demonstranten tegen de corona-maatregelen op de been te zijn dan in voorgaande weken. Maar of dat komt doordat de maatregelen al versoepeld worden, of doordat de aanwezigheid van extreem-rechts demonstranten afschrikt, is niet duidelijk. Christiane zegt geïrriteerd dat de strategie van de politie werkt: “Niemand durft meer de straat op.”

De straat op tegen corona-aanpak

In meer dan vijftig steden in Duitsland waren de afgelopen weken demonstraties tegen de coronamaatregelen. Die protesten komen voort uit verschillende initiatieven. De hygiëne-demonstratie in Berlijn werd geïnitieerd door de groep ‘Demokratischer Widerstand’, opgericht door drie creatievelingen die kritiek hebben op het kapitalisme en de macht van de elite. Vanaf april kregen de demonstraties aandacht van rechts-extremistische media.

Ook iemand als Atilla Hildmann, een bekende veganistische kok, organiseert demonstraties. Hildmann heeft inmiddels meer dan 25.000 volgers in zijn Telegram-groep, waarin samenzweringstheorieën worden aangeprezen. Zo zou gezondheidsminister Jens Spahn een wet willen introduceren onder druk van Bill Gates die zou resulteren in ‘eugenetica en genocide’.

De Centrale Joodse Raad heeft laten weten zich grote zorgen te maken om holocaustvergelijkingen. Zo droegen verschillende demonstranten Jodensterren met het woord ‘ongevaccineerd’ erop.

Lees ook: 

Hoe Duitsland grip houdt op de coronapandemie

Duitsland lijkt het nieuwe coronavirus redelijk onder controle te houden.Het land neemt patiënten uit andere landen over, ook uit Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden