Rechtszaak

Duitse rechts-extremistische militair voor de rechter wegens terreurplannen tegen de staat

De Duitse bondskanselier Angela Merkel tijdens de inauguratie van militaire rekruten in 2019. Het onderzoek naar Franco A. wierp niet alleen licht op zijn extremistische ideeën, maar toonde ook aan hoe omvangrijk het probleem met rechts-extremisme in het Duitse leger is. Beeld Hollandse Hoogte / AFP
De Duitse bondskanselier Angela Merkel tijdens de inauguratie van militaire rekruten in 2019. Het onderzoek naar Franco A. wierp niet alleen licht op zijn extremistische ideeën, maar toonde ook aan hoe omvangrijk het probleem met rechts-extremisme in het Duitse leger is.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

In Frankfurt am Main start donderdag het proces tegen de Duitse militair Franco A. die ervan wordt verdacht ‘ernstige geweldsmisdrijven tegen de Duitse staat’ te hebben voorbereid.

In februari 2017 loopt de 28-jarige Duitse militair Franco A. tegen de lamp als hij op het vliegveld van Wenen een wapen op probeert te halen dat hij twee weken eerder in een gehandicaptentoilet had verstopt. Bij toeval ontdekte een schoonmaker het wapen, waarna de Oostenrijkse politie een val kan zetten. Donderdag verschijnt hij voor de rechter op verdenking van het voorbereiden van ‘ernstige geweldsmisdrijven tegen de Duitse staat’.

Tijdens een drie uur lang verhoor na zijn arrestatie vertelde Franco A., een in het Franse Illkirch gestationeerde luitenant dat hij het wapen tijdens een officiersbal had gevonden, terwijl hij dronken in de bosjes plaste. Pas op het vliegveld zou hij erachter zijn gekomen dat hij het pistool nog had en verstopte het wapen om het later aan de politie te kunnen geven. Na zijn verhoor mocht hij gaan.

Maar al snel doen rechercheurs een verbijsterende ontdekking. De vingerafdrukken van A. blijken overeen te komen met die van de Syrische vluchteling David Benjamin, die in 2016 een vluchtelingenstatus in Duitsland had gekregen. De Franssprekende christen zou uit een dorp ten oosten van Aleppo zijn gevlucht nadat jihadisten zijn vader hadden gedood. Dat bleek allemaal verzonnen door Franco A., die zijn gezicht en armen met make-up van zijn moeder donkerder had gemaakt, zijn baard met schoensmeer.

Zwakke plekken in het Duitse migratiebeleid

De ontdekking vormde het begin van een vier jaar lang onderzoek, dat uiteindelijk resulteerde in het proces dat donderdag in Frankfurt am Main begint en waarbij Franco A. tot tien jaar gevangenisstraf kan krijgen.

Het onderzoek wierp niet alleen licht op Franco A.’s extremistische ideeën, maar toonde ook aan hoe omvangrijk het probleem met rechts-extremisme in het Duitse leger is. Het Openbaar Ministerie denkt dat Franco A. vermomd als vluchteling aanslagen wilde plegen op bekende Duitse politici en activisten. In zijn notities werden namen genoemd als de toenmalige justitieminister Heiko Maas (SPD), Bondsdag vicepresident Claudia Roth (Groenen) en Anetta Kahane, voorzitter van de Amadeu Antonio Stiftung, een stichting tegen rechts-extremisme, racisme en antisemitisme. Franco A. had een schets gemaakt van het kantoor van de stichting en foto’s van de ondergrondse parkeerplaats.

Zelf houdt A. vol dat hij met zijn Syrische vermomming zwakke plekken in het Duitse migratiebeleid had willen aantonen. De openbaar aanklager vindt het aannemelijker dat hij haat tegen vluchtelingen wilde aanwakkeren. Zo ontdekten rechercheurs dat hij deel uitmaakte van een rechts-extremistisch netwerk. A. was lid van een Telegram chatgroep met leden van de Duitse veiligheidsdiensten die geloofden dat Syrische vluchtelingen, samen met Amerikaanse huursoldaten en het Franse Vreemdelingenlegioen de Duitse staat ten val wilden brengen.

Daarom bereidden zij zich voor op ‘Dag X’. In de kelder van zijn moeder bewaarde A. voedsel, blikken gas, ammunitie, handgranaten, Hitlers boek Mein Kampf en flessen drank. De chatgroep ‘zuid’, waar A. in zat, was verbonden aan drie andere chatgroepen, met de namen noord, oost en west. De leden uit Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland zouden hebben geprobeerd een schaduwleger te vormen. Beheerder was André S., een 35-jarige sergeant van de elite-eenheid van de Bundeswehr, met de codenaam ‘Hannibal’.

Hervorming van de KSK

De onthullingen in de Duitse media schokten Duitsland. Ze brachten een discussie op gang over de houding van het Duitse leger en de politiek, die de invloed van rechts-extremisme in de Bundeswehr zouden bagatelliseren. Hoewel het leger ontkent dat het op de hoogte was van Franco A.’s ideologie, geven onderzoeken van Duitse media in de afgelopen vier jaar een heel ander beeld. Zo onthulde Der Spiegel dat het Duitse leger twee maal was gewaarschuwd over A.’s afstudeerscriptie, die door een professor een ‘radicaal-nationalistisch en racistisch appèl’ werd genoemd.

Op de legerbasis in Illkirch zouden zich herhaaldelijk rechts-extremistische incidenten hebben voorgedaan. De Hitlergroet werd gebracht, een hakenkruis werd gevonden en in de barakken was een plek ingericht met Wehrmacht-voorwerpen. Ook de KSK, de elite-eenheid van de Bundeswehr, kwam door de media-aandacht voor de zaak van Franco A. onder het vergrootglas te liggen.

In juni 2020 kondigde defensieminister Annegret Kramp-Karrenbauer aan de KSK te hervormen. Zo wordt de training van KSK-militairen niet meer door de elite-eenheid zelf georganiseerd en is er meer toezicht op wapens en ammunitie. Waar 85.000 vermiste kogels en 62 kilogram explosieven zijn gebleven is nog altijd onduidelijk.

De inlichtingendienst van het leger, de MAD, zei vorig jaar onderzoek te doen naar 550 mogelijk rechts-extremistische militairen. In augustus werd een commando van de KSK ontmanteld. Sergeant André S., ‘Hannibal’, verliet het leger en kreeg een geldboete wegens illegaal bezit van explosieven. Of Franco A. wegens terrorisme veroordeeld wordt moet in de komende twaalf dagen duidelijk worden.

Lees ook:
Onderzoek naar rol Duitse politiebureaus bij rechts-extremistische bedreigingen

Een extreem-rechtse organisatie genaamd NSU 2.0 bedreigt Duitse publieke figuren. Er zijn aanwijzingen dat politie-agenten hiermee te maken hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden