Aanslag Hanau

Duitse politiek eist paal en perk aan rechtse taal

De Duitse bondsminister van binnenlandse zaken Horst Seehofer na een persconferentie over de aanslag in Hanau.Beeld EPA

Ook al was de schutter in Hanau geestelijk in de war, zijn daden zijn overduidelijk racistisch gemotiveerd. Daar is de Duitse politiek - op de AfD na - het over eens. 

De vraag of de aanslag in Hanau rechtsextremistische terreur was of het gevolg van een gestoorde geest, houdt de gemoederen in Duitsland flink bezig. Veel Duitse politici vroegen vrijdag om strengere maatregelen tegen de extreemrechtse partij AfD. Die legitimeert in hun ogen denkbeelden zoals die van schutter Tobias Rathjen.

Zo was er de Nedersaksische ­minister van binnenlandse zaken, sociaaldemocraat Boris Pistorius, die al donderdag zei dat “er natuurlijk een direct verband bestaat tussen de steeds sterker wordende AfD en de toename van rechts geweld. Wanneer haat steeds weer door demagogen wordt gevoed, ontstaat daar terrorisme uit.” Pistorius noemde het rechtsradicale terrorisme ‘op dit moment de grootste bedreiging van Duitsland’.

“De munitie kwam van de AfD”, zei ook zijn partijgenoot Lars Klingbeil, secretaris-generaal van de sociaaldemocratische SPD. Klingbeil verscheen vrijdagochtend in het programma ‘Morgenmagazin’ om zijn mening te geven. Hij ging nog verder dan Pistorius: volgens Klingbeil is het tijd om de binnenlandse veiligheidsdienst de bevoegdheid te geven de AfD permanent in de gaten te houden. Klingbeil vindt dat die partij het maatschappelijk klimaat heeft vergiftigd.

Het gif bestrijden

Uit andere partijen klinken soortgelijke geluiden. “Je kunt deze daad niet op zichzelf bezien”, zei CDU-voorzitterskandidaat Norbert Röttgen in de krant Bild. “We moeten het gif bestrijden dat door de AfD en anderen in onze samenleving wordt ­gebracht.” Zijn partijgenoot Armin Laschet, minister-president van Noordrijn-Westfalen, die ook vaak wordt genoemd als mogelijke opvolger van de aftredende voorzitter ­Annegret Kramp-Karrenbauer, wees in een talkshow het argument van de hand dat de dader eerder psychisch ziek zou zijn dan een extreemrechtse terrorist.

“In deze samenleving wordt agressie aangewakkerd”, zei hij. Dat is volgens hem de reden dat deze zieke man tot zijn daad kwam. Volgens hem worden psychisch zieke mensen niet zomaar moordenaars.

Laschet reageerde daarmee op de AfD, die vindt dat de eigen partij geen verantwoordelijkheid draagt voor de vreemdelingenhaat van de schutter. Jörg Meuten, voorzitter van de AfD, vindt dat de schietpartij geen politiek motief had: “het was noch links- noch rechtsterreur, maar de krankzinnige daad van een gek”.

Strengere keuring voor wapenbezit

Die gedachte is binnen het AfD zeer wijd verbreid. Ook Björn Höcke, voorzitter van de afdeling Thüringen, vindt dat de oorzaak louter in de ­verwarde geest van de dader moet worden gezocht. “De waanzin lijkt steeds verder om zich heen te grijpen”, twitterde hij.

Dat ook de psychische staat van de dader en zijn volstrekt legale wapenbezit een belangrijke rol speelden, erkent Horst Seehofer, de Duitse bondsminister van binnenlandse zaken. Die zei gistermiddag dat hij ervoor wil gaan zorgen dat er een strengere keuring komt voordat iemand een wapenvergunning krijgt. Hij wil bijvoorbeeld voor het verkrijgen van een vergunning een doktersverklaring verplicht maken, waaruit blijkt dat iemand geestelijk stabiel is.

Maar voor Seehofer is de geestestoestand van schutter Rathjen geen afdoende verklaring voor zijn daad. Ook de minister noemt de schietpartij een ‘door racisme gemotiveerde terreuraanslag’. “Het rechtsextremisme trekt een bloedspoor door ons land.”

Lees ook:

Schutter Hanau leefde al jaren met het waanbeeld gevolgd te worden

De dader van de racistische aanslag in Hanau zocht de aandacht via YouTube en zelfs bij justitie. Toch kon hij woensdagavond ongestoord zijn gang gaan. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden