Ideeën over de grens

Duitse ironie: Heisszeit. Italiaans sarcasme: gretini.

Inzichten, geselecteerd uit internationale media en sites.

Haaretz

Moed, visie en nederigheid – ze worden vaak genoemd als kenmerken van de ware staatsman. De vader van Benjamin Netanyahu zei ooit over zijn zoon dat hij een prima minister van buitenlandse zaken zou zijn. Daarmee implicerend dat hij niet in de wieg was gelegd voor het staatsmanschap. Maar als Netanyahu zelf en zijn aanhangers ergens in geloven is het dat Israël niet zonder ‘koning Bibi’ kan.

Eigenlijk is hij een slechte staatsman, schrijft Avi Shilon. De lakmoesproef is zijn houding ­jegens Iran, al sinds bijbelse tijden dominante kracht in het Midden-Oosten. Vandaar de politieke noodzaak het ofwel tot bondgenoot te maken, zoals Israëls eerste premier Ben-Goerion deed; ofwel het – na de Iraanse revolutie in 1979 – te beteugelen door een tegenwicht te creëren.

Netanyahu heeft echter altijd gepleit voor de militaire confrontatie. In die keuze werd hij tegengehouden door Israëls defensie- establishment en de VS. Maar hij liet vervolgens na een tegenwicht te cultiveren. Integendeel. “Een diepzinnig staatsman zou nooit zo ijverig hebben aangedrongen op de oorlog die dat tegenwicht, Irak, ten val bracht, wat leidde tot een sluipende Iraanse overname van Irak”, meent Shilon. De vacature voor staatsman blijft – in meerdere landen – openstaan.

Brainpickings

Voor haar jaarlijkse voornemens raadpleegde Maria Popova haar geliefde denkers. De oogst is een bloemlezing over onthaasten, #MeToo en snijbloemen:

• Rainer Maria Rilke (1875–1926): Zoek niet naar antwoorden die je nu niet kunt krijgen, want je zou er toch niet naar kunnen leven. …Leef nu naar de vragen. Misschien dat je ver in de toekomst, zonder het te merken, naar het antwoord toeleeft.

• Bertrand Russell (1872–1970): Een generatie die geen verveling verdraagt, is een generatie van kleine mensen die onnodig gescheiden zijn van de langzame natuurlijke processen, in wie elke vitale impuls langzaam verwelkt, als snijbloemen in een vaas.

• James Baldwin (1924–1987): Vertel de wereld hoe je te behandelen. Want je zit in de problemen als de wereld jou vertelt hoe je behandeld gaat worden.

• Friedrich Nietzsche (1844–1900): Niemand kan voor jou de brug bouwen waarop alleen jij de rivier van het leven moet oversteken. Er kunnen ontelbare paden en bruggen zijn en halfgoden die je er graag overheen helpen; maar alleen tegen de prijs dat je jezelf verpandt… Er is één pad dat alleen jij kunt bewandelen. Waarheen het leidt? Vraag het niet, loop!

The Economist

Zo de woorden van het jaar een afspiegeling zijn van wat er leeft in de samenleving, dan staat klimaatverandering nummer één. Winkelhieren (lokaal kopen) is het uitverkoren woord van de Belgen. En terwijl wij al te graag Engelse woorden overnemen, hebben de Britten het Zweedse flygskam (vliegschaamte) en tagskryt (treintrots) omarmd – wellicht als ode aan Greta Thunberg.

De politiek lijkt er nog niet echt in te slagen een klimaatbeleid te ontwikkelen, maar de publieke opinie, en daarmee de taal, is wel degelijk opgeschoven, schrijft The Economist. Het Verbond voor de Duitse Taal koos in 2018 al, na de warme zomer, Heisszeit als woord van het jaar, dat ironisch rijmt met Eiszeit. De Italianen kennen nu hun gretini, een minder vleiende aanduiding van de deelnemers aan de klimaatprotesten. Het woord echoot cretini, oftewel idioten.

Bij ons haalde, met een net iets andere betekenis, klimaatdrammer de derde plaats, terwijl klimaatspijbelaar tweede werd, na de term boomer voor de fossiele, vastgeroeste oudere. Misschien heeft Dictionary.com het allemaal samengevat met zijn woord van het jaar voor 2019. “Nieuw noch chic, wel lichtelijk onheilspellend: existentieel.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden