Vluchtelingen

Druk op Athene neemt toe vanwege illegale ‘pushbacks’ van vluchtelingen

Migranten op Samos. Beeld AP
Migranten op Samos.Beeld AP

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat Griekenland zich schuldig maakt aan zogeheten pushbacks van vluchtelingen. Athene blijft echter ontkennen dat het migranten illegaal terug de grens overzet.

De aanwijzingen dat Griekenland zich schuldig maakt aan het illegaal en gewelddadig terugsturen van vluchtelingen en migranten, stapelen zich verder op. Een Palestijnse vrouw die een maand geleden met haar drie kinderen en 28 anderen aan land kwam op het eiland Samos, getuigt tegen Trouw hoe zij aan de Griekse politie wist te ontkomen. De andere opvarenden zijn nooit officieel op Samos geregistreerd en werden een dag later uit het water gehaald door de Turkse kustwacht.

De Raad van Europa heeft zich inmiddels aangesloten bij de lange rij organisaties die eist dat Griekenland stopt met de zogeheten pushbacks en de beschuldigingen onderzoekt. Maar Athene blijft bij hoog en bij laag ontkennen zich aan dat soort illegale praktijken schuldig te maken.

‘Ik heb de hele dag gewacht tot ik geen zwaailichten meer zag’

De 32-jarige Palestijnse Huda vertelt hoe ze in de vroege morgen van 21 april met haar drie kinderen en 28 anderen voet aan wal zette op Samos. Snel na aankomst ging de groep uiteen om zo makkelijker uit handen van de politie te blijven. Huda vluchtte een berg op. “Ik heb de hele dag gewacht tot ik geen zwaailichten meer zag. Daarna zijn we gaan lopen naar het kamp.” Dat ligt zo’n 45 kilometer verderop.

Ze bleef de politie mijden en het lukte haar daar uiteindelijk asiel aan te vragen. De Turkse kustwacht meldde de volgende ochtend 28 migranten van een boot gehaald te hebben in de buurt van Kusadasi, recht tegenover Samos. Dat is precies het aantal anderen waarmee Huda zegt op Samos te zijn aangekomen. Ook zijn er foto’s, genomen op het eiland, waarop de vrouw, haar kinderen en andere opvarenden samen te zien zijn.

Volgens The Guardian zette Griekenland sinds begin vorig jaar 6200 vluchtelingen uit

Het terug de grens overzetten van migranten zonder hen een kans te geven asiel aan te vragen, is in strijd met internationaal recht. Verschillende media en onderzoekscollectieven hebben meerdere keren aangetoond dat Griekenland zich er al jaren schuldig aan maakt. De Britse krant The Guardian meldde begin deze maand dat het land sinds begin vorig jaar op deze manier ruim 6200 vluchtelingen uit heeft gezet, in negen van de tien gevallen met gebruik van buitensporig geweld. VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de Europese Commissie riepen Griekenland al diverse malen op daarvan af te zien en de ‘consistente en geloofwaardige meldingen’ te onderzoeken.

Deze maand sloot de Raad van Europa zich daarbij aan. “Ik dring erop aan een eind te maken aan deze praktijken en ervoor te zorgen dat onafhankelijk en effectief onderzoek wordt uitgevoerd naar alle beschuldigingen van pushbacks en mishandeling door veiligheidspersoneel in de context van zulke activiteiten”, schreef mensenrechtencommissaris Dunja Mijatovic in een brief. Ze verwees onder meer naar een recent rapport van de Griekse ombudsman, die spreekt van een consistent patroon waaruit blijkt dat migranten het recht onthouden wordt om internationale bescherming te zoeken.

Rechtszaken tegen Griekenland bij het Europees Hof

Athene blijft echter ontkennen en spreekt geregeld van nepnieuws en Turkse propaganda. In reactie op de brief van Mijatovic schrijven drie ministers: “De Griekse autoriteiten voeren hun activiteiten op onze zeegrenzen uit in volledige overeenstemming met internationale verplichtingen. Griekse functionarissen doen hun werk tegen de ongunstige achtergrond van bewust misleidende informatie die in de meeste gevallen komt van smokkelaarsnetwerken en degenen die hen ondersteunen, met het doel de reputatie van de functionarissen te schaden en hen te demoraliseren.”

Inmiddels lopen er meerdere rechtszaken tegen Griekenland over de pushbacks bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, aangespannen door mensenrechtenadvocaten op Lesbos. De advocaat die Huda op Samos bijstaat, heeft haar verhaal gemeld bij de openbaar aanklager. Hij overweegt de Griekse kustwacht aan te klagen.

Lees ook:

Antifraude-agentschap onderzoekt rol grens- en kustwacht Frontex bij ‘pushbacks’ vluchtelingen

In de hoogste kringen van de grens- en kustwacht Frontex zou volgens onbevestigde berichten sprake zijn van intimidatie, mogelijk verband houdend met de pushback-beschuldigingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden