Hoorzitting Capitoolbestorming

Dronken Giuliani spoorde Trump aan de overwinning op te eisen, en niemand kon hem tegenhouden

De commissie die de aanval op het Capitool op 6 januari 2021 onderzoekt, liet gisteren een video van Trump zien.  Beeld AFP
De commissie die de aanval op het Capitool op 6 januari 2021 onderzoekt, liet gisteren een video van Trump zien.Beeld AFP

Tal van adviseurs probeerden Donald Trump ervan te doordringen dat zijn beschuldigingen over fraude bij de verloren verkiezingen niet deugden. Was hij volledig van het pad?

Bas den Hond

Op de avond in november 2020 dat Donald Trump de presidentsverkiezingen verloor, adviseerde zijn, kennelijk dronken, advocaat Rudy Giuliani hem de overwinning op te eisen. Trump deed dat, tegen het nuchtere advies van zijn campagneleiding in. En hij bleef daarna volhouden dat alleen fraude zijn vermeende nederlaag kon verklaren. Ook al vertelden de presidentiële experts dat de verhalen die hij daarover hoorde onzin waren.

Trump moet hebben geweten dat zijn klachten niet klopten. Zoveel werd duidelijk tijdens de tweede openbare hoorzitting van de commissie die onderzoekt hoe het kon gebeuren dat aanhangers die in Trumps beweringen geloofden, op 6 januari 2021 het Capitool bestormden. De enige andere mogelijkheid is dat hij volledig de weg kwijt was en dat Trump om die reden niet kon functioneren in de weken voor de machtsoverdracht.

Het onderscheid is belangrijk, want het lijkt erop dat de commissie toewerkt naar de conclusie dat Trump schuldig is aan een samenzwering om de overdracht van het presidentschap aan Joe Biden te saboteren. Wil een vervolging daarvoor succes hebben, dan moeten aanklagers, mede gebruik makend van het bewijsmateriaal dat de commissie heeft verzameld, aantonen dat Trump wist dat het niet legaal was wat hij deed.

Trump hoorde de verzekeringen dat de verkiezingen eerlijk waren verlopen niet van de minsten. Zoals van Bill Stepien, die enkele maanden voor de verkiezingen de slagzij makende campagneorganisatie van Trump overnam en hem heel dicht bij de overwinning bracht. En van William Barr, de door hemzelf benoemde minister van justitie, die hem bij politieke problemen herhaaldelijk uit de wind had gehouden.

Trumps hardnekkige vasthouden aan de fraudetheorieën zorgde voor een schifting in zijn entourage. Stepien zag dat er een ‘team Giuliani’ en een ‘team normaal’ waren in de campagneorganisatie, en besloot dat verder doorwerken in die omstandigheden niet goed zou zijn voor zijn professionele reputatie. Barr stelde vast dat Trump ‘was losgezongen van de werkelijkheid als hij die dingen echt gelooft’, en dat speelde een rol in zijn besluit om eind december 2020 te vertrekken.

Net als in de eerste hoorzitting vorige week wisselde de commissie tijdens een zitting van twee uur persoonlijke getuigenissen af met uitspraken van getuigen op video en monologen van commissieleden waarin informatie werd samengevat. Commissielid en Democratisch afgevaardigde Zoe Lofgren gaf een overzicht van de 62 rechtszaken die de advocaten van Trump na de verkiezingen aanspanden. Daarvan werd er maar één gewonnen, en in de verloren zaken spraken de rechters vaak schande van de magere bewijzen die Trumps advocaten aanvoerden.

Pleegde Trump zelf fraude?

Een van de onderzoekers die de commissie in dienst had, zette op video uiteen hoe die verloren rechtszaken eigenlijk toch succesvol waren: fondsenwerf-e-mails werken alleen als de doelgroep kan zien dat Trump doorvecht. Hij haalde zo miljoenen op, die ondertussen niet aan die rechtszaken werden besteed. Dat zou Trump zelf een beschuldiging van fraude kunnen opleveren.

Amerikanen die de zitting volgden, konden het idee krijgen dat ze naar een aflevering van een documentaireserie zaten te kijken, compleet met aan het eind een kort voorproefje van de volgende aflevering, woensdag.

Ook nu zonden alle landelijke tv-netwerken, de nieuwszenders en grote media rechtstreeks uit. Zelfs de rechtse zender Fox News, die vorige week de eerste aflevering in de avonduren oversloeg, deed nu mee. Direct na afloop gingen de commentatoren van die zender niet zozeer in op de verwijten aan het adres van Trump, maar op de kennelijke eensgezindheid van de commissie. Enkele zeer Trump-gezinde afgevaardigden mochten van de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, niet in de commissie, en daarna weigerden de Republikeinen verder mee te doen, op twee Trump-critici na.

Commentator Andrew McCarthy, oud-aanklager: “Zonder advocaten in de rechtszaal kan ik gemakkelijk schitteren; ik zou nooit een zaak verliezen”.

Trump: hoorzittingen aanval Capitool zijn justitiële aanfluiting

Trump zelf heeft maandagavond (lokale tijd) gereageerd op de parlementaire commissie die onderzoek doet naar de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021. “De Democraten hebben een verhaal rond 6 januari bedacht dat moet afleiden van de grotere en belangrijkere waarheid dat de verkiezingen van 2020 gestolen en gemanipuleerd zijn”, schreef Trump in een document van twaalf pagina’s dat hij maandag vrijgaf.

Trump vindt dat de commissie, met zeven Democraten en twee Republikeinen, maar naar een kant van het verhaal kijkt en noemt het parlementair onderzoek een justitiële aanfluiting.” Volgens Trump dienen de hoorzittingen tenslotte ook om ‘het Amerikaanse publiek af te leiden van de pijn die ze voelen’.

Lees ook:

Fox News deed alles om kijkers bij de hoorzitting over de Capitoolbestorming weg te houden

De hoorzitting van de ‘6 januari commissie’ waarop de Amerikanen donderdagavond werden ontvangen, maakte veel dingen nog eens duidelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden