Coronamaatregelen

Dringend advies van de Europese Commissie: bouw lockdownmaatregelen samen af

Vlaamse politie houdt Nederlandse automobilisten aan bij de Belgische grens. Nederlanders steken de grens over om bijvoorbeeld goedkoop te tanken. Wegens de strenge regels in Belgie rondom het coronavirus, wordt het oversteken van de grens nu beboet.Beeld ANP

De lockdownmaatregelen verschillen van land tot land. Dat leidde in maart tot chaos. Dat moet straks beter, is het dringende advies van de Europese Commissie.

Bij de ‘ingang’ van de coronacrisis was het in Europa nog een onsamenhangende bende, bij de ‘uitgang’ zou iedereen beter om zich heen moeten kijken. Dat is de vurige wens van de Europese Commissie, die woensdag een voorstel presenteert voor een gecoördineerde exitstrategie voor de EU als geheel.

Kernboodschap is dat landen hun beoogde versoepeling van lockdownmaatregelen op elkaar moeten afstemmen, vooral als het buurlanden zijn. In Nederland is er discussie over een traceerapp om nieuwe besmettingen te voorkomen; een gezamenlijke Europese app zou handiger zijn, aldus de commissie.

‘Brussel’ probeert, met de moed der wanhoop wellicht, orde te scheppen in de verschillende manieren waarop lidstaten hun coronamaatregelen de komende maanden hopen af te bouwen. Je ziet die verschillen nu al: onder meer Denemarken en Oostenrijk pakken deze week voorzichtig de draad weer op, bijvoorbeeld met de heropening van sommige winkels en kinderopvanginstellingen.

Een lappendeken van lockdowns

Afdwingen kan de Europese Commissie niks. Zowel gezondheidszorg als de lockdownmaatregelen zijn nationale aangelegenheden. Dat leidde de afgelopen maanden tot een lappendeken van lockdowns, vaak zonder enig overleg. In maart veroorzaakte dat chaotische taferelen aan bijvoorbeeld de Poolse grens, die helemaal dicht ging. Maar ook in de grensgebieden Nederland-België en Nederland-Duitsland gingen dagjesmensen op jacht naar open cafés of winkels.

Een herhaling van die toestanden dreigt bij het gefaseerd terugdraaien van de beperkingen. Daarom legt de commissie nu een lijst aanbevelingen aan de lidstaten voor. Als iedereen die volgt, komt er misschien wat lijn in het beleid van de landen en de communicatie daarover.

“Lidstaten zouden op z’n minst elkaar en de commissie tijdig kunnen informeren voordat ze maatregelen opheffen”, aldus een uitgelekt discussiestuk dat de commissie voorafgaand aan de presentatie aan alle hoofdsteden verstuurde.

Drie criteria om de maatregelen op te heffen

De EU-landen zouden dezelfde criteria moeten hanteren om het juiste moment te bepalen voor zo’n verlichting, stelt de commissie voor. Dat zijn er eigenlijk drie. Ten eerste moet er gedurende langere tijd sprake zijn van een duidelijke daling in het aantal besmettingen. Verder moet er een geruststellende capaciteit zijn op de intensive care-afdelingen van ziekenhuizen. Tot slot dient er ook voldoende testcapaciteit te zijn voor nieuwe besmettingen, plus genoeg datamateriaal dat via de aanstaande apps zal worden verzameld.

De commissie waarschuwt dat de geleidelijke terugkeer naar het ‘normale’ leven een nieuwe stijging van het aantal besmettingen onvermijdelijk maakt. Alleen al daarom zou er minimaal een maand tijd moeten zitten tussen de verschillende stappen naar de ‘exit’, om zo de effecten ervan te kunnen beoordelen. Ook is het volgens de commissie cruciaal dat de beperkende maatregelen langer van kracht blijven voor kwetsbare groepen.

Aanvankelijk wilde de Europese Commissie deze voorstellen vorige week al presenteren, maar ze werd teruggefloten door de lidstaten. Die vonden dat de commissie te ver voor de muziek uitliep.

De sturende hand van de lidstaten is ook af te lezen aan de nieuwe versie van de Brusselse richtlijnen. Die zijn minder dwingend geformuleerd dan in een eerder concept. Ook komt het hele begrip ‘exit’ er niet meer in voor. Dat is vervangen door het ‘opheffen’ van maatregelen.

Lees ook:
Coronavirus laat zien: in de EU is het ieder voor zich

In de coronacrisis wijzen tal van beschuldigende vingers naar de Europese Unie. Die is zo sterk en zo zwak als de volstrekt soevereine lidstaten haar willen maken, blijkt ook nu weer.

EU-leiders ruziën over de juiste aanpak van de coronacrisis

Vanachter hun beeldschermen bakkeleiden zuidelijke en noordelijke lidstaten over financiële steun aan landen die hard getroffen zijn door de coronacrisis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden